Bloomberg: Οι 120 «Ιθακήσιοι» της Alpha Bank, ο Ρόκος και η Millennium δείχνουν τον δρόμο προς την Αθήνα

Η Αθήνα αρχίζει να διεκδικεί έναν διαφορετικό ρόλο στον ευρωπαϊκό χρηματοοικονομικό χάρτη, καθώς ολοένα και περισσότερα στελέχη του τραπεζικού και επενδυτικού κλάδου βλέπουν την Ελλάδα ως εναλλακτικό προορισμό εγκατάστασης. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα του Lionel Laurent, columnist του Bloomberg, ο οποίος σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύει στο ειδησεογραφικό πρακτορείο και αναλύει τη σταδιακή μετατόπιση ενδιαφέροντος από τα παραδοσιακά χρηματοοικονομικά κέντρα, όπως το Λονδίνο, προς την Αθήνα.

Ο αρθρογράφος επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι μετά την επιστροφή αρκετών Ελλήνων επαγγελματιών του χρηματοοικονομικού κλάδου που είχαν εγκαταλείψει τη χώρα στα χρόνια της κρίσης, διαχειριστές κεφαλαίων και hedge funds ακολουθούν την ίδια τάση. Κάνοντας αναφορά στην πρόσφατη απόφαση του δισεκατομμυριούχου Κρις Ρόκος να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα, καθώς και στην δημιουργία γραφείου της Millennium Management στην Αθήνα.

Από το brain drain στην επιστροφή στελεχών

Ο Laurent χρησιμοποιεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Κωνσταντίνο Σαραφόπουλο της Alpha Bank, ο οποίος επέστρεψε στην Ελλάδα το 2021, ύστερα από περισσότερες από δύο δεκαετίες στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκ των οποίων 17 χρόνια στη JPMorgan.

Η δική του περίπτωση, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση. Στην Alpha Bank υπάρχουν περίπου 120 εργαζόμενοι που έχουν επιστρέψει από το εξωτερικό, τους οποίους στην τράπεζα αποκαλούν «Ιθακήσιους» (Ithacans), παραπέμποντας στην επιστροφή στην Ιθάκη. Μάλιστα, έχουν ακόμη και δική τους κοινότητα στο WhatsApp, σύμφωνα με το άρθρο.

Πρόκειται για μια σημαντική αντιστροφή σε σχέση με την περίοδο της ελληνικής κρίσης, όταν εκατοντάδες χιλιάδες νέοι, και ιδιαίτερα εργαζόμενοι υψηλής ειδίκευσης, αναζητούσαν επαγγελματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό.

Το στοιχείο που αλλάζει σήμερα είναι ότι η επιστροφή δεν συνδέεται αποκλειστικά με συναισθηματικούς λόγους. Για αρκετούς επαγγελματίες, η Ελλάδα αρχίζει να αποτελεί συνειδητή επαγγελματική επιλογή.

Είναι ακόμη νωρίς και τα διαθέσιμα στοιχεία είναι αποσπασματικά, όμως τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι το 2023 οι επιστροφές Ελλήνων ξεπέρασαν τις αναχωρήσεις από τη χώρα.

Φορολογία, σταθερότητα και ποιότητα ζωής

Ο Laurent αποδίδει σε μεγάλο βαθμό την αλλαγή αυτή στα φορολογικά κίνητρα που έχει θεσπίσει η Ελλάδα για την προσέλκυση εύπορων ιδιωτών και εργαζομένων από το εξωτερικό.

Από το 2019, οι εύποροι ιδιώτες που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα απολαμβάνουν ετήσιο κατ’ αποκοπή φόρο 100.000 ευρώ (114.000 δολάρια), υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, μεταξύ των οποίων και επενδύσεις. Και από το 2021, οι Έλληνες που επιστρέφουν από το εξωτερικό δικαιούνται απαλλαγή από το 50% του φορολογητέου εισοδήματός τους για επτά χρόνια. Πρόκειται για σημαντικό κίνητρο, ακόμη κι αν δεν φτάνει τα επίπεδα του μηδενικού φορολογικού καθεστώτος του Ντουμπάι, αναφέρει το άρθρο.

Το πλεονέκτημα, σύμφωνα με την ανάλυση του Bloomberg, δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος των φορολογικών κινήτρων. Σημαντικό θεωρείται και το γεγονός ότι το ελληνικό πλαίσιο εμφανίζεται πιο σταθερό σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν τροποποιήσει τα αντίστοιχα καθεστώτα τους.

Αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί, σύμφωνα με εκτιμήσεις, έως το 2024 περίπου 213 άτομα υψηλής καθαρής περιουσίας είχαν μεταφέρει τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα.

Η αλλαγή στην εικόνα της ελληνικής οικονομίας

Πέρα από τη φορολογία, ο Laurent υποστηρίζει ότι έχει αλλάξει και η ίδια η επενδυτική εικόνα της χώρας.

Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, το ποσοστό ανεργίας είναι περίπου το μισό από εκείνο του 2019 και το ελληνικό χρηματιστήριο αναβαθμίστηκε από την κατηγορία των «αναδυόμενων» σε εκείνη των «ανεπτυγμένων αγορών».

Πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ για την ελληνική διασπορά σημείωσε ότι οι Έλληνες που επιστρέφουν στη χώρα και βρίσκονται στις ηλικίες των 30 και 40 ετών αναφέρουν την καριέρα τους ως βασικό κίνητρο για την επιστροφή τους, και όχι απλώς την επιθυμία να ξαναβρεθούν κοντά στην πατρίδα και τις ανέσεις της.

Παράλληλα, η παρουσία μεγάλων διεθνών εταιρειών στον τεχνολογικό τομέα, όπως η Microsoft, λειτουργεί ως ένδειξη ότι η ελληνική οικονομία δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά σε παραδοσιακούς κλάδους.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσπαθεί να αναπληρώσει το ανθρώπινο κεφάλαιο που εγκατέλειψε τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, δεδομένων των προκλήσεων που δημιουργεί η γήρανση του πληθυσμού και της ανάγκης για διατηρήσιμη ανάπτυξη, προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη., αναφέρει το άρθρο.

Οι προκλήσεις παραμένουν

Το επόμενο βήμα είναι η προσέλκυση διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων.

Η κίνηση της Millennium Management να ανοίξει γραφείο στην Αθήνα και η επιλογή της Ελλάδας από τον Κρις Ρόκος για τη φορολογική του κατοικία αποτελούν, σύμφωνα με τον Laurent, ενδείξεις ότι η χώρα αρχίζει να προσελκύει την προσοχή ενός κλάδου που μέχρι σήμερα ήταν συγκεντρωμένος σε πολύ μεγαλύτερα χρηματοοικονομικά κέντρα.

Μια ανθηρή αγορά hedge funds θα σήμαινε νέες παράπλευρες θέσεις εργασίας, περισσότερη δραστηριότητα για τις τοπικές εταιρείες παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών και περισσότερες επενδύσεις.

Ωστόσο, απέχουμε ακόμη πολύ από αυτό το σημείο και δεν είναι σαφές πόσα ακόμη φορολογικά κίνητρα μπορεί να αντέξει οικονομικά η Ελλάδα. Έρευνα του 2025 που επικαλείται ο ΟΟΣΑ διαπίστωσε ότι οι περισσότεροι Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό δεν θεωρούν πιθανό να επιστρέψουν μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, μεταξύ άλλων λόγω των μη ελκυστικών αποδοχών, επισημαίνει το άρθρο.

Το Λονδίνο παραμένει μεγάλος ανταγωνιστής

Το Λονδίνο, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και το City εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χρηματοοικονομικά κέντρα παγκοσμίως. Η βιομηχανία των hedge funds παραμένει δεύτερη μετά τη Νέα Υόρκη και ακόμη και η άνοδος του Ντουμπάι πριν από τον πόλεμο με το Ιράν μόλις που άγγιξε την κυρίαρχη περιφερειακή θέση του Λονδίνου.

Θα ήταν επίσης λάθος να υπερτιμηθούν τα πλεονεκτήματα της Αθήνας, αναφέρει ο Laurent. Οι ίδιοι οι Έλληνες γνωρίζουν πολύ καλά ότι η χώρα απέχει ακόμη σημαντικά από τον άμεσο ανταγωνισμό με τα καθιερωμένα τραπεζικά και χρηματοοικονομικά κέντρα πλούτου.

Παράλληλα, άλλοι προορισμοί, όπως το Ντουμπάι, έχουν ήδη εξελιχθεί σε ισχυρούς πόλους προσέλκυσης διεθνούς πλούτου. Η Αθήνα επιχειρεί να τοποθετηθεί σε αυτόν τον ανταγωνισμό, χωρίς ωστόσο να διαθέτει ακόμη την κλίμακα ή το βάθος των καθιερωμένων χρηματοοικονομικών κέντρων.

Σύμφωνα πάντως με δηλώσεις του Κωνσταντίνου Σαραφόπουλου, «αν εξετάσει κανείς τις μακροοικονομικές δυναμικές από το Brexit και μετά, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει γίνει μια πιο εσωστρεφής χώρα, ενώ η Ελλάδα έχει γίνει πιο εξωστρεφής».

Διαβάστε επίσης:

Bloomberg: Πώς η Αθήνα προσέλκυσε Millennium και Ρόκος – Το παρασκήνιο του σχεδίου για τα hedge funds

Πώς ο Πιερρακάκης φέρνει δουλειές (funds) και millionaires στην Ελλάδα – Τα μυστικά και όλες οι λεπτομέρειες του Ελληνικού non dom

Πόλος έλξης η Ελλάδα για διεθνή funds – Σε χρηματοοικονομικό κέντρο αναδεικνύεται η χώρα