Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: Η Ευρώπη βιώνει ένα δεύτερο σοκ από την Κίνα – Νέες εμπορικές συμμαχίες με Καναδά και Κεντρική Ασία – «Φρένο» στο ΑΙ

«Η κατάσταση της Ένωσής μας είναι η ισχυρότερη που υπήρξε ποτέ, αλλά μπορεί επίσης να μοιάζει τόσο ευάλωτη όσο ποτέ», τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανοίγοντας την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.

Παραπέμποντας στον Κάρολο Ντίκενς και την περιγραφή του για την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης ως «την καλύτερη και τη χειρότερη εποχή», η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με «εξαιρετικές προκλήσεις», αλλά ταυτόχρονα έχει επιλέξει «να χαράξει τον δικό της δρόμο», με μια ισχυρότερη και ανεξάρτητη Ευρώπη να αναδύεται.

Η πρόεδρος της Επιτροπής αναφέρθηκε στην απεξάρτηση της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, στην ενίσχυση της εμπορικής της ισχύος και στη μεταρρύθμιση της βιομηχανικής πολιτικής, αλλά και στην ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι οι αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 80% την τελευταία πενταετία.

«Η Ευρώπη είναι εδώ για τους Ευρωπαίους», τόνισε, αναφερόμενη στη στήριξη προς την Ουκρανία, στην υπεράσπιση της Γροιλανδίας, αλλά και στις νέες προκλήσεις ασφαλείας, μεταξύ άλλων από drones, υβριδικές επιθέσεις και παραπληροφόρηση που στοχεύουν τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν «ανοιχτά εχθρικό κόσμο», με τον πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο, νέες συγκρούσεις στη γειτονιά της, παγκόσμιο ανταγωνισμό για τη βιομηχανική ισχύ και προσπάθειες υπονόμευσης της εμπιστοσύνης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αναφέρθηκε επίσης στο κόστος ζωής και τη στέγαση, αλλά και στις επιπτώσεις της ταχύτατης τεχνολογικής αλλαγής στην εργασία και την κοινωνία.

«Η πορεία μας είναι ξεκάθαρη: να οικοδομήσουμε μια ανεξάρτητη Ευρώπη που έχει τη δύναμη να δράσει. Η επιλογή είναι δική μας: μια ισχυρή, ανεξάρτητη Ευρώπη με τη δύναμη να δράσει ή μια Ευρώπη διχασμένη, εξαρτημένη και χωρίς κατεύθυνση», υπογράμμισε η Φον ντερ Λάιεν. Παράλληλα αναφέρθηκε στους «υπερεθνικιστές και αντιευρωπαϊστές» που «προσπαθούν να διαρρήξουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα», στη ρωσική παρέμβαση στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες και στην παραπληροφόρηση.

Επιτακτικό η Ευρώπη να περιορίσει τις προμήθειες ενέργειας

Η Ευρώπη πρέπει να στοχεύσει σε ένα μερίδιο καθαρής ενέργειας που να είναι «τεχνολογικά ουδέτερο», συμπεριλαμβανομένων πιο αμφιλεγόμενων πηγών ενέργειας όπως το βιομεθάνιο και η πυρηνική ενέργεια, καθώς και ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στους ευρωβουλευτές.

Ανέφερε ότι αυτό είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ περιορίζει τις προμήθειες ενέργειας, προσθέτοντας 90 δισεκατομμύρια ευρώ στις εισαγωγές ενέργειας της Ένωσης φέτος «χωρίς να προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας».

Προς τον σκοπό αυτό, η ΕΕ πρέπει επίσης να εξαπλασιάσει την παραγωγική της ικανότητα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να διπλασιάσει το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα έως το 2040, τόνισε, αναφερόμενη στον στόχο ηλεκτροδότησης που είχε προτείνει η ΕΕ πριν από το καλοκαίρι.

«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό. Είναι επιτακτικό», ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν όσον αφορά στο ενεργειακό κόστος.

«Η Ευρώπη είναι εδώ για τους Ευρωπαίους», τόνισε, αναφερόμενη στη στήριξη προς την Ουκρανία, στην υπεράσπιση της Γροιλανδίας, αλλά και στις νέες προκλήσεις ασφαλείας, μεταξύ άλλων από drones, υβριδικές επιθέσεις και παραπληροφόρηση που στοχεύουν τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν «ανοιχτά εχθρικό κόσμο», με τον πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο, νέες συγκρούσεις στη γειτονιά της, παγκόσμιο ανταγωνισμό για τη βιομηχανική ισχύ και προσπάθειες υπονόμευσης της εμπιστοσύνης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αναφέρθηκε επίσης στο κόστος ζωής και τη στέγαση, αλλά και στις επιπτώσεις της ταχύτατης τεχνολογικής αλλαγής στην εργασία και την κοινωνία.

«Η πορεία μας είναι ξεκάθαρη: να οικοδομήσουμε μια ανεξάρτητη Ευρώπη που έχει τη δύναμη να δράσει. Η επιλογή είναι δική μας: μια ισχυρή, ανεξάρτητη Ευρώπη με τη δύναμη να δράσει ή μια Ευρώπη διχασμένη, εξαρτημένη και χωρίς κατεύθυνση», υπογράμμισε η Φον ντερ Λάιεν. Παράλληλα αναφέρθηκε στους «υπερεθνικιστές και αντιευρωπαϊστές» που «προσπαθούν να διαρρήξουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα», στη ρωσική παρέμβαση στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες και στην παραπληροφόρηση.

 

Βιώνουμε ένα δεύτερο σοκ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο προκειμένου να περιορίσει το «μη βιώσιμο» εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα, δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της στο State of the Union.

Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η εμπορική ανισορροπία έχει φτάσει σε σημείο καμπής, καθώς το έλλειμμα της ΕΕ στο εμπόριο αγαθών με την Κίνα ανήλθε πέρυσι σε περίπου 1 δισ. ευρώ την ημέρα, ήτοι περίπου 365 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση.

Όπως ανέφερε, η Ευρώπη βιώνει ήδη ένα «δεύτερο σοκ από την Κίνα», με την αποβιομηχάνιση να εντείνει τις πιέσεις στην ευρωπαϊκή παραγωγική βάση.

Οι ηγέτες της ΕΕ είχαν ζητήσει τον Ιούνιο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιδιώξει συγκεκριμένα αποτελέσματα μέσω του διαλόγου με το Πεκίνο και να διασφαλίσει ότι η Ένωση διαθέτει όλα τα απαραίτητα εργαλεία για την προστασία των συμφερόντων της.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου, Maros Sefcovic, ο οποίος ηγείται των σχετικών διαπραγματεύσεων, έχει δηλώσει ότι στόχος είναι να υπάρξουν απτά αποτελέσματα έως τον Οκτώβριο.

«Οι πράξεις είναι καλύτερες από τα λόγια»

Μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union), η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι είναι προς το συμφέρον τόσο της Ευρώπης όσο και της Κίνας να συνεργαστούν για την εξεύρεση λύσης.

«Να είμαι ξεκάθαρη: θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για να εξισορροπήσουμε εκ νέου τη σχέση μας. Τα λόγια είναι καλά. Αλλά οι πράξεις είναι καλύτερες», δήλωσε.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρθηκε επίσης στην εξάρτηση της ΕΕ από την Κίνα για την προμήθεια πολλών κρίσιμων πρώτων υλών, με ιδιαίτερη έμφαση στις σπάνιες γαίες.

Στο επίκεντρο οι κρίσιμες πρώτες ύλες

«Πρέπει επειγόντως να προχωρήσουμε σε προμήθειες και να δημιουργήσουμε αποθέματα», δήλωσε η von der Leyen.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ θα δημιουργήσει μια νέα Ευρωπαϊκή Εταιρεία για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες, με στόχο να βοηθήσει τα 27 κράτη-μέλη να εξασφαλίσουν και να αποθηκεύσουν τις πρώτες ύλες που χρειάζονται.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις της από την Κίνα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εμπορικές ανισορροπίες, η αποβιομηχάνιση και η πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες έχουν αναδειχθεί σε βασικά ζητήματα για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Η Ευρώπη πρέπει να στοχεύσει σε ένα μερίδιο καθαρής ενέργειας που να είναι «τεχνολογικά ουδέτερο»

Η Ευρώπη πρέπει να στοχεύσει σε ένα μερίδιο καθαρής ενέργειας που να είναι «τεχνολογικά ουδέτερο», συμπεριλαμβανομένων πιο αμφιλεγόμενων πηγών ενέργειας όπως το βιομεθάνιο και η πυρηνική ενέργεια, καθώς και ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στους ευρωβουλευτές.

Ανέφερε ότι αυτό είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η κρίση στο Στενό του Ορμούζ περιορίζει τις προμήθειες ενέργειας, προσθέτοντας 90 δισεκατομμύρια ευρώ στις εισαγωγές ενέργειας της Ένωσης φέτος «χωρίς να προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας».

Προς τον σκοπό αυτό, η ΕΕ πρέπει επίσης να εξαπλασιάσει την παραγωγική της ικανότητα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να διπλασιάσει το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα έως το 2040, τόνισε, αναφερόμενη στον στόχο ηλεκτροδότησης που είχε προτείνει η ΕΕ πριν από το καλοκαίρι.

«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό. Είναι επιτακτικό», ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν όσον αφορά στο ενεργειακό κόστος.

«Σαφείς δημοσιονομικές επιλογές»

Η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να προβεί σε «σαφείς δημοσιονομικές επιλογές» για τους πολίτες της, δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη διάρκεια της ομιλίας της για την Κατάσταση της Ένωσης.

«Η οικονομία μας άντεξε τις επιπτώσεις των πολέμων στη Μέση Ανατολή καλύτερα από το αναμενόμενο. Και η ανεργία βρίσκεται σε σχεδόν ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, οι πιέσεις από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας και το κόστος δανεισμού είναι αισθητές για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις», ανέφερε η Πρόεδρος.

«Θα πρέπει να ληφθούν σαφείς δημοσιονομικές αποφάσεις για να διασφαλιστεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα, προστατεύοντας παράλληλα τις επενδύσεις. Επομένως, η αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί την πρώτη μας προτεραιότητα», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν.

Η φον ντερ Λάιεν τόνισε με έμφαση το γεγονός ότι, ενόψει μιας ολοένα και πιο εχθρικής κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας, η Ευρώπη αναλαμβάνει τις ευθύνες της και έχει αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες κατά 80% τα τελευταία πέντε χρόνια.

«Αυτή είναι μια Ευρώπη που στέκεται αλληλέγγυα η μία στην άλλη», είπε, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία επίσης υποστηρίζεται σε αυτόν τον αγώνα.

«Ή όταν υπερασπιστήκαμε τη Γροιλανδία όταν απειλήθηκε», είπε. «Ή όταν τα drones, οι υβριδικές επιθέσεις ή η παραπληροφόρηση στοχεύουν τις δημοκρατίες μας.»

Η φον ντερ Λάιεν συνέκρινε την άνοδο του εθνικισμού και του ευρωσκεπτικισμού με την απειλή που αποτελεί ο Πούτιν ή «οι εκπρόσωποι και οι μαριονέτες των αυταρχικών».

«Οι πραγματικές ανησυχίες χρησιμοποιούνται ως όπλο για να σπείρουν τη διχόνοια μεταξύ μας. Μερικές φορές από έξω – και πολύ συχνά από μέσα», προειδοποίησε.

«Είτε πρόκειται για τους ακροεθνικιστές είτε για τους αντιευρωπαίους, είτε για ρωσική παρέμβαση είτε για παραπληροφόρηση. Τα ονόματα μπορεί να διαφέρουν, αλλά ο στόχος τους είναι ο ίδιος».

«Περιφρονούν τις αξίες μας και θέλουν να καταστρέψουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα. Ας μην περιοριστούμε λοιπόν στο να αντισταθούμε σε αυτό, αλλά ας αγωνιστούμε μαζί για την ευρωπαϊκή μας ιδέα», πρόσθεσε.

Πακέτο απλοποιήσεων 17 δισ. ευρω

Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί ταχύτερα και να μειώσει τη γραφειοκρατία μέσω ενός πακέτου απλοποιήσεων που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Στη σημερινή οικονομία, η ταχύτητα είναι καθοριστικής σημασίας. Μια άδεια ή ένα έντυπο, μια σύνδεση με το δίκτυο ή μια απόφαση χρηματοδότησης. Όλα αυτά μπορούν να καθορίσουν πού θα πραγματοποιηθεί μια επένδυση. Πού θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Πρέπει να κινηθούμε πολύ πιο γρήγορα», δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη διάρκεια της ομιλίας της για την Κατάσταση της Ένωσης την Τετάρτη.

«Γνωρίζετε ότι οι 12 συνολικές προτάσεις μας μειώνουν το διοικητικό βάρος κατά περίπου 17 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στο πρόγραμμα απλοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι Ευρωπαίοι αγρότες οι καλύτεροι στον κόσμο

Η φον ντερ Λάιεν δεν έχασε την ευκαιρία να επαινέσει τους Ευρωπαίους αγρότες ως «τους καλύτερους στον κόσμο. Και θα τους στηρίζουμε σε κάθε βήμα».

Ωστόσο, όπως ήταν αναμενόμενο, η Πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε ελάχιστες νομοθετικές πρωτοβουλίες που αφορούν τους τομείς της γεωργίας και των τροφίμων. Επαίνεσε τους αγρότες για το ότι ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση ενός «ατέρμονου καλοκαιριού» και άφησε να εννοηθεί ότι θα υποβληθούν προτάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων, την αντιμετώπιση του «ασφαλιστικού κενού» και τη διασφάλιση της πρόσβασης σε νερό για την παραγωγή τροφίμων.

Οι αγροτικές ενώσεις της ΕΕ παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς ένα ιδιαίτερα καταστροφικό καλοκαίρι έχει πλήξει σοβαρά την αγροτική παραγωγή – και ένα ενδεχομένως ιστορικό φαινόμενο Ελ Νίνιο απειλεί με ακραίες καιρικές συνθήκες και το επόμενο έτος.

Η πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε προτάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων στον αγροτικό τομέα και την αντιμετώπιση του ασφαλιστικού κενού.

Ενώ η Επιτροπή επιθυμεί να διπλασιάσει το τρέχον γεωργικό αποθεματικό σε 900 εκατομμύρια ευρώ ετησίως στο πλαίσιο του επόμενου προϋπολογισμού, ο επίτροπος για τη Γεωργία της ΕΕ, Κριστόφ Χάνσεν, παραδέχτηκε ότι το ποσό αυτό δεν θα αρκεί για την κάλυψη των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα, τις φυσικές καταστροφές και τις διαταραχές της αγοράς.

Η Παγκόσμια Τράπεζα πρότεινε τη χρήση ομολόγων καταστροφών – γνωστών και ως «cat bonds» – ως χρηματοοικονομικού μέσου για την ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων με σκοπό την αντιμετώπιση των τρεχουσών κλιματικών τάσεων.

Τον επόμενο μήνα ένα νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στο κλίμα

«Τον επόμενο μήνα θα παρουσιάσουμε ένα νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στο κλίμα. Θα προσδιορίσουμε τις 100 πιο ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης. Και θα αξιολογήσουμε τους κινδύνους — καθώς και το επίπεδο στο οποίο πρέπει να αντιμετωπιστούν», υπενθύμισε η πρόεδρος της Επιτροπής, ενώ 660.000 εκτάρια κάηκαν ολοσχερώς και χάθηκαν περίπου 12 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργειών.

Η ΕΕ θα παρουσιάσει ένα ακόμη σχέδιο για τα ύδατα, την «Πρωτοβουλία για τα Ύδατα», όπως την ονόμασε η φον ντερ Λάιεν, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την έλλειψη νερού μετά το καλοκαίρι με τις πρωτοφανείς ξηρασίες. Στόχος της είναι επίσης η διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με το νερό στον γεωργικό τομέα, τονίζοντας τη σημασία της για τη βιομηχανία και την επισιτιστική ασφάλεια.

Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται αν το σχέδιο αυτό προορίζεται να προωθηθεί ως νόμος ή ως μια ακόμη «στρατηγική» με μη δεσμευτικούς στόχους, παρόμοια με τη Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα των Υδάτινων Πόρων που παρουσίασαν οι Βρυξέλλες πέρυσι.

Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε τις καταστροφικές επιπτώσεις των πυρκαγιών και των καυσώνων αυτού του καλοκαιριού, που έπληξαν ολόκληρη την Ευρώπη και στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους.

Οι δηλώσεις της έρχονται σε μια στιγμή που αρκετοί εμπειρογνώμονες στον τομέα της δημόσιας υγείας έχουν καλέσει τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, παρόμοια με τον ιό Έμπολα ή τον ιό mpox.

Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες θα παρουσιάσουν σύντομα ένα «Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τους Καύσωνες», το οποίο θα περιλαμβάνει καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ετοιμότητα στον τομέα της υγείας.

Ωστόσο, αυτό δεν αρκεί για να αντικαταστήσει μια ειδική στρατηγική για την υγεία και το κλίμα, την οποία πολλοί ευρωβουλευτές και περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν ζητήσει από την Επιτροπή να εκπονήσει.

«Συμμαχία για το Μέλλον» με τον Καναδά

Στο πλαίσιο της ομιλίας της, στην οποία παρίσταται αυτοπροσώπως ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε μια νέα, ολοκληρωμένη εταιρική σχέση με τον Καναδά.

Υποσχέθηκε να «εργαστούμε στον τομέα της έξυπνης μεταποίησης… να δημιουργήσουμε μια τεχνολογική συμμαχία… να ενοποιήσουμε τις αμυντικές βιομηχανικές βάσεις». Επιπλέον, οι δύο πλευρές θα «καθιστούν την Αρκτική ένα εμβληματικό κοινό έργο. Θα εργαστούμε στους τομείς της ενέργειας, των κρίσιμων ορυκτών και των μπαταριών. Στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, της κβαντικής τεχνολογίας, της κυβερνοασφάλειας και της οικονομικής ασφάλειας».

Η εταιρική σχέση, όπως δήλωσε, «δεν στρέφεται εναντίον κανενός άλλου». «Η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία», είπε.

Η ενέργεια θα αποτελέσει έναν βασικό τομέα συνεργασίας, καθώς η ΕΕ εμβαθύνει τις σχέσεις της με τον Καναδά, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στους ευρωβουλευτές. Δεν έδωσε πολλές λεπτομέρειες, αλλά οι δύο πλευρές συνεργάζονται ήδη στους τομείς της πυρηνικής ενέργειας, των καθαρών τεχνολογιών και της μείωσης των εκπομπών μεθανίου.

Το υγροποιημένο φυσικό αέριο αποτελεί έναν άλλο τομέα με δυνατότητες για στενότερη συνεργασία. Η Γερμανία σύναψε νωρίτερα φέτος μια 20ετή συμφωνία προμήθειας καναδικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, αν και θα χρειαστεί ακόμη χρόνος μέχρι ο Καναδάς να αναπτύξει την απαραίτητη εξαγωγική ικανότητα (χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικές ανησυχίες).

Απευθυνόμενη στον Μαρκ Κάρνι, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι επιθυμεί να συνεργαστεί μαζί του «για να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ».

Αγκάλιασε τον πρωθυπουργό και του έσφιξε το χέρι, προκαλώντας μια ακόμη ορθία επευφημία. Σε ένα σαφές μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Δεν πρόκειται για μια συνεργασία εναντίον κανενός άλλου, αλλά για την κοινή μας δύναμη».

Συμμαχίες εκτός Ευρώπης

Η ΕΕ αναπτύσσει στενότερους δεσμούς με χώρες στον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τις εμπορικές συμμαχίες της.

Η Επιτροπή έχει μπει σε ρυθμό, υπογράφοντας συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία, το Μεξικό, την Αυστραλία και άλλες χώρες, στο πλαίσιο του παγκόσμιου εμπορικού πολέμου που ξεκίνησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Τώρα, αυτή η προσπάθεια περιλαμβάνει ένα νέο έργο συνδεσιμότητας μεταξύ του Νότιου Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας, για το οποίο η φον ντερ Λάιεν καυχήθηκε ότι θα «τριπλασιάσει τις εμπορικές ροές και θα μειώσει δραστικά τους χρόνους διαμετακόμισης εμπορευμάτων έως το 2030».

Ωστόσο, ενώ άλλες εμπορικές συμφωνίες συνήφθησαν με χώρες που μοιράζονται τις ίδιες αξίες, αυτό το τελευταίο έργο θα οδηγήσει την ΕΕ να προσεγγίσει αυταρχικούς ηγέτες όπως ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ.

Για να επιτευχθούν όλα αυτά, ανέφερε, θα διοργανώσει μια Περιφερειακή Σύνοδο Κορυφής για τη Συνδεσιμότητα μαζί με τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας.

Φον ντερ Λάιεν: Η ΕΕ ζητεί επιβράδυνση στην ανάπτυξη των πιο ισχυρών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα στηρίξει τις προσπάθειες της βιομηχανίας τεχνολογίας να επιβραδύνει την ανάπτυξη των πιο προηγμένων και δυνητικά πιο ανατρεπτικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, ενώ θα ενισχύσει τη συνεργασία με χώρες όπως ο Καναδάς και η Βρετανία για την ασφάλεια των συστημάτων AI.

Το μήνυμα αυτό έστειλε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά την ετήσια ομιλία της για την «Κατάσταση της Ένωσης» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου αναφέρθηκε τόσο στις μεγάλες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης όσο και στους κινδύνους που δημιουργεί η ταχεία εξέλιξή της.

Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη στην ανθρωπότητα, υπό την προϋπόθεση ότι οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες της τεχνολογίας αντιμετωπίζονται με ισορροπημένο τρόπο. Ωστόσο, εστίασε στις λεγόμενες frontier AI models, δηλαδή στα μοντέλα που βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογικής ανάπτυξης και ξεπερνούν τα όρια των σημερινών δυνατοτήτων.

Συνεργασία ΕΕ, Βρετανίας και Καναδά

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει στενότερη συνεργασία με χώρες που συμμερίζονται την ανάγκη για αυξημένη ασφάλεια στην τεχνητή νοημοσύνη. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η ΕΕ θα συνεργαστεί με τον Καναδά, τη Βρετανία και άλλους εταίρους σε τομείς όπως η αξιολόγηση μοντέλων, η επαλήθευση, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και η ασφάλεια της AI.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι ίδιοι οι επικεφαλής των κορυφαίων εταιρειών τεχνολογίας έχουν ζητήσει πιο προσεκτική προσέγγιση στην ανάπτυξη των λεγόμενων αυτοτροφοδοτούμενων μοντέλων. «Αν οι άνθρωποι που αναπτύσσουν την τεχνολογία είναι ξεκάθαροι σε αυτό, τότε πρέπει να είμαστε και εμείς», ανέφερε.

Η Ευρώπη ενισχύει το ρυθμιστικό πλαίσιο

Η ΕΕ διαθέτει ήδη έναν από τους πιο ολοκληρωμένους νόμους παγκοσμίως για την τεχνητή νοημοσύνη, τον AI Act, ο οποίος δίνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρμοδιότητες εποπτείας των μέτρων περιορισμού κινδύνων για τα πιο προηγμένα μοντέλα.

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης ότι θα συγκαλέσει συζήτηση με κορυφαία εργαστήρια ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο να εξεταστεί πώς οι δημόσιες αρχές μπορούν να στηρίξουν τις προσπάθειες της βιομηχανίας για ασφαλέστερη ανάπτυξη των πιο ισχυρών μοντέλων.

Η παρέμβαση της Κομισιόν έρχεται καθώς η παγκόσμια κούρσα για την ανάπτυξη ολοένα ισχυρότερων συστημάτων AI επιταχύνεται, με κυβερνήσεις και τεχνολογικές εταιρείες να αναζητούν ισορροπία ανάμεσα στην καινοτομία και στη διαχείριση πιθανών κινδύνων.

Νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας

Την πρόταση για μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας, καθώς και την προώθηση της δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας (European Security Council), ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης.

Όπως ανέφερε, η νέα στρατηγική θα παρουσιαστεί από κοινού με την Ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας, με στόχο την προσαρμογή των ευρωπαϊκών θεσμών και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων στη νέα πραγματικότητα των απειλών ασφαλείας. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές, οι εμπρησμοί και οι παραβιάσεις με drones αυξάνονται και ότι, όσο αυξάνεται το επίπεδο της απειλής, πρέπει να ενισχύεται και η ευρωπαϊκή ετοιμότητα.

Παράλληλα ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα καταθέσει προτάσεις για να γίνει πραγματικότητα ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας, με τη συμμετοχή εταίρων όπως ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Η πρόεδρος της Επιτροπής πρότεινε επίσης τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού αντίδρασης σε υβριδικές απειλές, αντίστοιχου με το ‘Αρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο χαρακτήρισε «ευρωπαϊκό ‘Αρθρο 4» ή «Πρωτόκολλο Έκτακτης Ασφάλειας». Όπως εξήγησε, με την ενεργοποίησή του από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη-μέλη θα συγκαλούνται για τον συντονισμό κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης, προκειμένου να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση και να περιορίσουν τις επιπτώσεις μιας επίθεσης.

Αναφερόμενη, τέλος, στην ευρωπαϊκή άμυνα, ανακοίνωσε ένα νέο Ευρωπαϊκό Μέσο για την ενίσχυση των στρατηγικών αμυντικών δυνατοτήτων (European Instrument for Strategic Enablers), πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ΝΑΤΟ, για την ενίσχυση κρίσιμων δυνατοτήτων, όπως η αντιαεροπορική και η αντιπυραυλική άμυνα, οι στρατηγικές μεταφορές, ο ανεφοδιασμός αεροσκαφών, το διάστημα και η κυβερνοάμυνα.

«Η Ευρώπη θα υπερασπιστεί κάθε τετραγωνικό μέτρο της επικράτειάς της», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν.

«Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα»

«Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα», υπογράμμισε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στις μεταναστευτικές πιέσεις που δέχθηκε η Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι, από τα ανατολικά της σύνορα έως τις ακτές της Κρήτης και τη Μεσόγειο, αλλά και στην κρίση στη Θέουτα.

«Τα σύνορα της Θέουτας είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Γιατί η Θέουτα είναι Ισπανία. Η Θέουτα είναι Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα είναι εκεί για εσάς», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι «η μόνη λύση είναι μια ευρωπαϊκή λύση».

Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο αποτελεί το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ζητήματος και πρέπει πλέον να εφαρμοστεί πλήρως. Όπως ανέφερε, οι παράτυπες αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 55% τα τελευταία δύο χρόνια και κατά επιπλέον 35% φέτος.

Ωστόσο, τόνισε ότι «τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν – ιδίως για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης», προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή – ειδικά σε σενάρια όπου οι μαζικές μετακινήσεις ενορχηστρώνονται και εργαλειοποιούνται».

Σε αυτή τη λογική, η Φον ντερ Λάιεν πρότεινε να δημιουργηθεί ένα «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης», το οποίο όπως είπε θα ενεργοποιείται μόνο υπό αυστηρά καθορισμένες προϋποθέσεις, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και με συγκεκριμένη ευελιξία, ιδίως σε περιπτώσεις μαζικών και «εργαλειοποιημένων» ροών.

«Θα τηρούμε πάντα τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά μας. Αλλά δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ στο ζήτημα της προστασίας των συνόρων μας», υπογράμμισε η πρόεδρος της Επιτροπής. Παράλληλα ανακοίνωσε την ενίσχυση της Frontex – ιδίως για την επιτάχυνση των επιστροφών, τη βελτίωση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των αιτιών της παράτυπης μετανάστευσης.

Ανέφερε, τέλος, ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει τα βαθύτερα αίτια της παράτυπης μετανάστευσης και ανακοίνωσε μια νέα πρωτοβουλία για δεξιότητες και θέσεις εργασίας των νέων στη Μεσόγειο (Mediterranean Youth Skills and Jobs initiative), με στόχο τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης, κατάρτισης και μαθητείας στις χώρες της περιοχής. Όπως είπε, «πρέπει να συνεργαστούμε με τους γείτονές μας για την τόνωση των επενδύσεων, για να προσφέρουμε στους νέους ουσιαστικές προοπτικές – ώστε να μην αναγκάζονται να ρισκάρουν τη ζωή τους».