Νέα παρέμβαση για τον καρκίνο του πνεύμονα: Έρχεται πρόγραμμα πρόληψης για καπνιστές – Τι λέει ο πρόεδρος της ΕΠΕ, Στ. Λουκίδης

Ένα νέο, στοχευμένο πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του πνεύμονα ανακοίνωσε η αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, εντάσσοντάς το στο «Προλαμβάνω».

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε άτομα υψηλού κινδύνου – κυρίως σε ενεργούς και σε πρώην καπνιστές – και βασίζεται στην ετήσια αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης ακτινοβολίας (LDCT).

Η παρέμβαση έρχεται σε μια συγκυρία, όπου τα επιδημιολογικά δεδομένα παραμένουν δραματικά.

Στη χώρα μας καταγράφονται περίπου 8.500 νέες περιπτώσεις καρκίνου του πνεύμονα κάθε χρόνο, ενώ σχεδόν το 80% των ασθενών δεν επιβιώνει στην πενταετία.

Πρόκειται για τον πλέον θανατηφόρο τύπο κακοήθειας σε άνδρες και σε γυναίκες, με περισσότερους θανάτους ετησίως από όσους προκαλούν αθροιστικά οι καρκίνοι του μαστού, του προστάτη και του παχέος εντέρου.

Οι δικαιούχοι – Το κριτήριο «20 πακέτα-έτη»

Το πρόγραμμα θα στοχεύει συγκεκριμένη ομάδα πληθυσμού με βαρύ ιστορικό καπνίσματος.

Ενδεικτικά, θα αφορά σε πολίτες, οι οποίοι καπνίζουν 1 πακέτο τσιγάρα την ημέρα ημερησίως για 20 χρόνια ή 2 πακέτα την ημέρα για 10 χρόνια.

Το κριτήριο αυτό αντιστοιχεί στα λεγόμενα «20 πακέτα-έτη» (pack-years), που αποτελούν διεθνώς αποδεκτό δείκτη σωρευτικής έκθεσης στον καπνό. Η ηλικιακή ομάδα-στόχος, με βάση τα διεθνή δεδομένα, αφορά κυρίως σε άτομα ηλικίας από 50 έως 80 ετών.

Οι ειδοποιήσεις για τη διενέργεια του ελέγχου θα αποστέλλονται μέσω του προσωπικού γιατρού, με αξιοποίηση των ιατρικών δεδομένων κάθε πολίτη. Έτσι το σύστημα αποκτά ενεργητικό ρόλο, προσεγγίζοντας οργανωμένα όλους όσοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.

Μείωση θνητότητας έως 25% όπου εφαρμόστηκε

Σύμφωνα με τον πνευμονολόγο, καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και πρόεδρο της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ), Στέλιο Λουκίδη, ο προσυμπτωματικός έλεγχος με αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης (LDCT) έχει, ήδη, αποδείξει την αξία του διεθνώς.

«Το αποτύπωμα του προσυμπτωματικού ελέγχου, εκεί όπου εφαρμόζεται συστηματικά, δείχνει μείωση της θνητότητας από καρκίνο του πνεύμονα κοντά στο 25%», όπως μας λέει.

«Παράλληλα, η LDCT δεν περιορίζεται μόνο στην ανίχνευση πρώιμων κακοηθειών. Μέσω των απεικονιστικών ευρημάτων μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση κι άλλων σοβαρών παθήσεων, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), η αθηρωματική νόσος και οι διάμεσες πνευμονοπάθειες σε αρχικά στάδια».

Ενδεικτικά, πρόσφατη μελέτη στις ΗΠΑ έδειξε ότι η ένταξη ασθενών με ΧΑΠ, σε οργανωμένο πλαίσιο παρακολούθησης, οδήγησε σε 35% μείωση των παροξύνσεων της νόσου, αλλά και σε σημαντική ελάττωση του κόστους για το σύστημα υγείας.

Πιλοτική εφαρμογή σε 7 Πανεπιστημιακά Κέντρα

Στην Ελλάδα, τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με πρωτοβουλία της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, σε συνεργασία με την Ελληνική Ακτινολογική Εταιρεία, την Ελληνική Εταιρεία Χειρουργών Θώρακος Καρδιάς και Μεγάλων Αγγείων, με την υποστήριξη της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος και συλλόγων ασθενών, έχει εκπονηθεί ολοκληρωμένο σχέδιο προσυμπτωματικού ελέγχου.

«Το σχέδιο προβλέπει πιλοτική εφαρμογή σε 7 κέντρα – κυρίως Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία – σε όλη τη χώρα, με τριετή ορίζοντα αξιολόγησης, ώστε να αποτυπωθεί με επιστημονικά κριτήρια η αποτελεσματικότητα του προγράμματος.

Κεντρική πρόβλεψη είναι η λειτουργία ειδικών ιατρείων προσυμπτωματικού ελέγχου εντός των κέντρων αυτών, ώστε να διασφαλίζεται η ομοιογένεια στη διαχείριση των ευρημάτων και στην περαιτέρω διαγνωστική ή θεραπευτική προσέγγιση», λέει ο κ. Λουκίδης.

Πρώιμη διάγνωση, πρωτογενής πρόληψη

Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η αυστηρή σύνδεση του screening με την πρωτογενή πρόληψη. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων δεν θα εμφανίζει ύποπτα ευρήματα στην αξονική.

Ωστόσο η επαφή τους με το σύστημα υγείας δημιουργεί ένα κρίσιμο «παράθυρο ευκαιρίας» για παρέμβαση στους προδιαθεσικούς παράγοντες, με κυρίαρχο το κάπνισμα.

Η ένταξη του προγράμματος στο «Προλαμβάνω» δεν στοχεύει μόνο στην ανίχνευση της νόσου σε πρώιμο στάδιο – όπου οι θεραπευτικές επιλογές είναι περισσότερες και πιο αποτελεσματικές – αλλά και στη μείωση της συνολικής επιβάρυνσης της δημόσιας υγείας μέσω οργανωμένων πολιτικών διακοπής καπνίσματος.

Δείτε επίσης

Πρόληψη πόρτα-πόρτα: Εξετάσεις και άσκηση κατ’ οίκον για τη νοσογόνο παχυσαρκία

Ιωάννα Κοντομανωλοπούλου (HMVO): Κανένα περιστατικό ψευδεπίγραφου φαρμάκου στην Ελλάδα