Σε μια εποχή, που το παγκόσμιο εμπόριο και η ψηφιακή αγορά προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες, μια σιωπηλή απειλή ελλοχεύει στα ράφια των παράνομων δικτύων διανομής, τα λεγόμενα ψευδεπίγραφα φάρμακα (πλαστά σκευάσματα που φτιάχνονται με σκοπό την εξαπάτηση). Η γενική διευθύντρια του Ελληνικού Οργανισμού Επαλήθευσης Φαρμάκων (HMVO), Ιωάννα Κοντομανωλοπούλου, μας εξηγεί τον ρόλο του νέου Οργανισμού.

Όπως τονίζει, στη χώρα μας δεν έχουν εντοπιστεί ψευδεπίγραφα (πλαστά) φάρμακα, καθώς, με την επίσημη έναρξη λειτουργίας του HMVO στις 9 Φεβρουαρίου 2025, η Ελλάδα θωρακίζει τη νόμιμη αλυσίδα εφοδιασμού, εξασφαλίζοντας ότι κάθε σκεύασμα, που φτάνει στον ασθενή, είναι γνήσιο και ασφαλές.

1

Κυρία Κοντομανωλοπούλου στην Ελλάδα έχουμε στοιχεία για τα ψευδεπίγραφα φάρμακα;

Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο αυστηρά συστήματα επαλήθευσης φαρμάκων στην Ευρώπη, γεγονός που την τοποθετεί σε πλεονεκτική θέση ως προς την πρόληψη και τον εντοπισμό ψευδεπίγραφων φαρμάκων.

Το ελληνικό σύστημα (HMVS) συνδυάζει τόσο την επαλήθευση των χαρακτηριστικών ασφαλείας, όσο και τη διαδικασία αποζημίωσης, υπό την εποπτεία της ΗΔΥΚΑ, που λειτουργεί ως connector.

Η δομή αυτή, μοναδική σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιτρέπει την ακριβή παρακολούθηση κάθε ύποπτης ή μη έγκυρης σάρωσης και ενισχύει την ιχνηλάτιση σε όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού.

Είναι εύκολο να εντοπιστούν τα πλαστά φάρμακα;

Η συνεχής ανάλυση των δεδομένων και η στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και τους Κατόχους Άδειας Κυκλοφορίας συμβάλλουν στον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών μοτίβων κινδύνου.

Μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί κανένα περιστατικό ψευδεπίγραφου φαρμάκου στην ελληνική αγορά, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το σύστημα λειτουργεί με υψηλά επίπεδα αξιοπιστίας και ότι η χώρα παραμένει ιδιαίτερα προστατευμένη απέναντι σε τέτοιου είδους απειλές.

Γνωρίζετε πώς και από πού μπορεί κάποιος να τα προμηθευτεί;

Τα ψευδεπίγραφα φάρμακα συνήθως δεν εισέρχονται μέσω των νόμιμων καναλιών διανομής, όπως φαρμακεία και φαρμακαποθήκες, τα οποία λειτουργούν υπό αυστηρό έλεγχο.

Οι κύριες πηγές προμήθειας τέτοιων προϊόντων διεθνώς είναι παράνομες ιστοσελίδες, μη αδειοδοτημένοι προμηθευτές και δίκτυα παράνομης διακίνησης. Αυτά τα κανάλια λειτουργούν εκτός ρυθμιστικού πλαισίου και συχνά στοχεύουν καταναλωτές, που αναζητούν φθηνότερα φάρμακα ή θεραπείες χωρίς ιατρική συνταγή.

Στην Ελλάδα η νομοθεσία και η αυστηρή εποπτεία έχουν περιορίσει σημαντικά την πρόσβαση σε τέτοια προϊόντα. Έχουμε ουσιαστικά «σωθεί» από μεγάλο μέρος του κινδύνου, καθώς η πώληση φαρμάκων μέσω διαδικτύου δεν επιτρέπεται, γεγονός που μειώνει δραστικά τις πιθανότητες να φτάσουν ψευδεπίγραφα προϊόντα στον ασθενή.

Ωστόσο ο κίνδυνος παραμένει, όταν κάποιος επιλέγει να αγοράσει φάρμακα από μη αξιόπιστες ή παράνομες διαδικτυακές πηγές. Για αυτόν τον λόγο, η ενημέρωση του κοινού και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στα νόμιμα κανάλια διανομής αποτελούν βασικούς πυλώνες της στρατηγικής μας.

Η ταινία γνησιότητας στα φάρμακα (το πάλαι ποτέ κουπόνι) άλλαξε. Γιατί είναι σημαντική αυτή η αλλαγή;

Η αλλαγή από την ταινία γνησιότητας του ΕΟΦ στα σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας και στον datamatrix κωδικό, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ασφάλειας των φαρμάκων.

Η ταινία γνησιότητας υπηρέτησε για πολλά χρόνια με συνέπεια τον σκοπό της και συνέβαλε ουσιαστικά στην προστασία της ελληνικής αγοράς, αποτελώντας ένα αναγνωρίσιμο και αξιόπιστο μέσο ελέγχου. Ωστόσο οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις κατέστησαν αναγκαία τη μετάβαση σε ένα πιο προηγμένο και ψηφιακό σύστημα.

Τι ακριβώς κάνει, δηλαδή, ο νέος κωδικός;

Ο datamatrix κωδικός και τα χαρακτηριστικά ασφαλείας δεν αντικαθιστούν απλώς την ταινία γνησιότητας, την εξελίσσουν. Ενσωματώνουν σύγχρονα στοιχεία προστασίας, είναι πλήρως συμβατά με το ευρωπαϊκό σύστημα επαλήθευσης και επιτρέπουν πλήρη ιχνηλάτιση ανά τεμάχιο.

Με μια απλή σάρωση ή ακόμη και με χειροκίνητη καταχώρηση, γνωρίζουμε πού και πότε επαληθεύτηκε κάθε συσκευασία, μειώνοντας τα λάθη και ενισχύοντας τη διαφάνεια σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού.

Το νέο σύστημα συμπληρώνει το παλιό, προσφέροντας ένα πιο σύγχρονο, ψηφιακό και ασφαλές πλαίσιο, που ενισχύει την εμπιστοσύνη όλων όσοι σχετίζονται με τη διαδικασία, από τους παραγωγούς και τα φαρμακεία, ως τα νοσοκομεία και τους ίδιους τους ασθενείς.

Ποιος είναι ο στόχος σας για το HMVO το 2026;

συνέντευξη για τα ψευδεπίγραφα φάρμακα Ιωάννα Κοντομανωλοπούλου
Το ΔΣ του HMVO στην εκδήλωση για τον έναν χρόνο λειτουργίας του Οργανισμού

Το 2025 ήταν η χρονιά, που τέθηκαν οι βάσεις για ένα σύστημα επαλήθευσης, που λειτουργεί με διαφάνεια, αξιοπιστία και υψηλά πρότυπα ποιότητας. Ήταν το έτος της προσαρμογής όλων των φορέων στις νέες διαδικασίες και της σταδιακής ενσωμάτωσης των ευρωπαϊκών απαιτήσεων στην καθημερινή λειτουργία της αγοράς.

Για το 2026, ο στόχος του ΗΜVO είναι η ωρίμανση του συστήματος και η πλήρης ευθυγράμμιση της ελληνικής αγοράς με το νέο πλαίσιο χαρακτηριστικών ασφαλείας.

Επιδιώκουμε μια ομαλή μετάβαση για όλους, (ΚΑΚ, φαρμακαποθήκες, φαρμακεία και νοσοκομεία), ώστε το σύστημα να λειτουργεί απρόσκοπτα, με λιγότερα alerts, καλύτερη κατανόηση των διαδικασιών και ενισχυμένη τεχνική υποστήριξη.

Η συνεχής εκπαίδευση, η στενή συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές και η αναβάθμιση της ποιότητας των δεδομένων αποτελούν βασικούς πυλώνες αυτής της προσπάθειας.

Το 2026 δεν είναι απλώς ένα ορόσημο. Είναι μια ευκαιρία να εδραιώσουμε ένα σύστημα, που προστατεύει αποτελεσματικά τους ασθενείς, ενισχύει την εμπιστοσύνη στην αλυσίδα εφοδιασμού και φέρνει την Ελλάδα ακόμη πιο κοντά στα υψηλότερα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και διαφάνειας.

Δείτε επίσης

ΙΦΕΤ: «Μαχαίρι» στα off-label και clawback από τις φαρμακευτικές – Σχέδιο Γεωργιάδη για εξοικονόμηση εκατ. ευρώ

Mononews Health 20: Οι 20 πιο επιδραστικοί επιστήμονες Υγείας του 2025