Split Mass Residence: Ένα σπίτι στην Ινδονησία με ιδέες που αξίζει να κλέψουμε στην Ελλάδα

Η Split Mass Residence του K-Thengono Design Studio μας αρέσει πολύ ως ιδέα. Γιατί οι όγκοι μπορεί να διασπώνται, η κίνηση όμως κάνει ακριβώς το αντίθετο: τους επανασυνδέει. Και έτσι, σε ένα σπίτι σχεδιασμένο για να ανεβαίνει κανείς συνεχώς από το ένα επίπεδο στο επόμενο, η πραγματική αρχιτεκτονική βρίσκεται σε όλα όσα συμβαίνουν στη διαδρομή.

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την ελληνική αρχιτεκτονική, ακριβώς επειδή προτείνει έναν διαφορετικό τρόπο να σκεφτούμε τη σχέση κατοικίας και υπαίθριου χώρου σε ένα θερμό κλίμα. Οι φυτεμένες στέγες δεν λειτουργούν ως διακοσμητικό πράσινο, αλλά ως πραγματική προέκταση του σπιτιού, ενώ οι ημιυπαίθριοι χώροι, οι διάτρητες όψεις, ο φυσικός αερισμός και η σκίαση περιορίζουν την ανάγκη για απόλυτα κλειστούς, κλιματιζόμενους όγκους.

Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου η ζωή μπορεί να μεταφέρεται έξω για μεγάλο μέρος του χρόνου και όπου συχνά διαθέτουμε έντονα επικλινή οικόπεδα, η ιδέα ότι η στέγη μπορεί να γίνει έδαφος, κήπος, διαδρομή και χώρος ζωής είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον μάθημα αυτού του σπιτιού.

Ας το δούμε ωστόσο πιο προσεκτικά, βήμα βήμα.

Ένα σπίτι μπορεί να οργανώνει την καθημερινότητα χωρίς να την υπαγορεύει. Στο Split Mass Residence, στην Tangerang της Ινδονησίας, το K-Thengono Design Studio χρησιμοποιεί την ίδια την αρχιτεκτονική για να δημιουργήσει αφορμές συνάντησης: μια σκάλα γίνεται καθιστικό, ένας κήπος μετατρέπεται σε διαδρομή προς την πισίνα, η στέγη συνεχίζει το σπίτι προς τα πάνω.

Οι χώροι δεν παρατάσσονται απλώς ο ένας μετά τον άλλον, αλλά συνδέονται σε μια αλληλουχία που επιτρέπει στα μέλη της οικογένειας να κινούνται ανεξάρτητα και, σχεδόν αναπόφευκτα, να συναντιούνται ξανά. Χτισμένη σε γωνιακό οικόπεδο, η κατοικία αναπτύσσεται μέσα από διασπασμένους όγκους και διαφορετικά υψομετρικά επίπεδα, με τις επικλινείς φυτεμένες στέγες να αποτελούν ουσιαστικό κομμάτι της κυκλοφορίας.

«Ο βασικός στόχος του σχεδιασμού ήταν να δημιουργηθεί μια αδιάκοπη ακολουθία χώρων που κρατά την οικογένεια συνδεδεμένη, διατηρώντας παράλληλα στενή σχέση με το γύρω τοπίο», εξηγεί ο ιδρυτής του studio, Kelvin Thengono. Η επιλογή των επιμέρους όγκων επέτρεψε διαφορετικές διαδρομές ανάμεσα στο μέσα και το έξω, οι οποίες περνούν μέσα από τους κοινόχρηστους χώρους και καταλήγουν στον ανοιχτό κήπο της οροφής.

Στον πρώτο όροφο βρίσκονται τα υπνοδωμάτια και τα μπάνια, μαζί με την ενιαία κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό. Από τη μία πλευρά αυτού του κεντρικού χώρου, μια γυάλινη πόρτα ανοίγει επάνω σε μια επικλινή πράσινη στέγη. Το γρασίδι συνεχίζει οπτικά το επίπεδο της κατοικίας, ενώ μια εξωτερική σκάλα ανεβαίνει προς την πισίνα και τον χώρο του barbeque.

Η στέγη παύει έτσι να αποτελεί το τελικό όριο του κτιρίου και αποκτά χρήση, κίνηση και καθημερινή ζωή. Στην απέναντι πλευρά, η ίδια λογική μεταφέρεται στο εσωτερικό. Μια φαρδιά σκάλα λειτουργεί ταυτόχρονα ως κερκίδα και άτυπο καθιστικό για τηλεόραση ή συζήτηση, πριν οδηγήσει στο γυμναστήριο που βρίσκεται ψηλότερα.

Πάνω από αυτό, μια δεύτερη εξωτερική σκάλα, επίσης ενσωματωμένη σε φυτεμένη στέγη, συνεχίζει ακόμη ψηλότερα και καταλήγει σε έναν υπαίθριο χώρο για yoga. Το Split Mass Residence αποκτά έτσι μια ασυνήθιστη κατακόρυφη συνέχεια: από το καθιστικό στον κήπο, από τον κήπο στην πισίνα και από το γυμναστήριο στη στέγη, χωρίς η μετάβαση από το εσωτερικό στο εξωτερικό να γίνεται ποτέ απότομα.

Στο ισόγειο, η γεωμετρία αλλάζει. Η κάτοψη σχηματίζει ένα L γύρω από μια εσωτερική αυλή με κήπο, ενώ οι όψεις επενδύονται με σκυρόδεμα του οποίου η υφή παραπέμπει στο μπαμπού. Επάνω από αυτή τη στιβαρή βάση προβάλλουν η είσοδος και το κλιμακοστάσιο, τυλιγμένα με χειροποίητα πλεκτά panels από PE rattan, κατασκευασμένα από ανακυκλωμένο PET. Η διάτρητη επιδερμίδα τους επιτρέπει στο φυσικό φως και στον αέρα να περνούν προς τα ανώτερα επίπεδα, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως φίλτρο ιδιωτικότητας. Η επιλογή του μοτίβου δεν είναι τυχαία.

«Το σχέδιο των χειροποίητων πλεκτών panels δημιουργήθηκε ως ένας φόρος τιμής στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ινδονησίας», σημειώνει ο Thengono. Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όμως είναι η συνύπαρξή τους με το σκυρόδεμα. «Μας άρεσε η αντίθεση ανάμεσα στα δύο υλικά: το σκυρόδεμα δίνει στο σπίτι μια στιβαρή παρουσία, ενώ το πλεκτό rattan την απαλύνει».

Παράλληλα, όπως εξηγεί, το δεύτερο φιλτράρει το φυσικό φως και ενισχύει την αίσθηση ιδιωτικότητας. Η αντίθεση αυτή επαναλαμβάνει σε μικρότερη κλίμακα ολόκληρη τη λογική του project. Σκληρές και διάτρητες επιφάνειες, κλειστοί όγκοι και ανοιχτοί κήποι, εσωτερικές και εξωτερικές σκάλες λειτουργούν όχι ως αντιθέσεις που πρέπει να επιλυθούν, αλλά ως κομμάτια της ίδιας κατοικίας.

Ακόμη και οι πράσινες στέγες δεν αντιμετωπίζονται ως ένα πρόσθετο οικολογικό χαρακτηριστικό. Γίνονται πραγματικός κατοικήσιμος χώρος και, κυρίως, ο τρόπος με τον οποίο τα διαφορετικά επίπεδα συνομιλούν μεταξύ τους.

Διαβάστε επίσης:

Η Nobu Hospitality δημιουργεί τη δική της Αίγυπτο

Euthea Residence: Μια λεπτή τομή στο τοπίο του Μεγανησίου

O Brad Pitt κάνει την παραγωγή στη νέα ταινία του Wim Wenders για τον επικό αρχιτέκτονα Peter Zumthor