O Brad Pitt κάνει την παραγωγή στη νέα ταινία του Wim Wenders για τον επικό αρχιτέκτονα Peter Zumthor

Πώς κινηματογραφείς ένα κτίριο, ώστε να μη βλέπεις απλώς την αρχιτεκτονική του, αλλά να αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι μέσα σε αυτήν; Ο Wim Wenders επιχειρεί να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα μέσα από το “From Inside Out – The Architecture of Peter Zumthor”, ένα κινηματογραφικό εγχείρημα που χρειάστηκε δεκατέσσερα χρόνια για να ολοκληρωθεί και έχει ως πρωταγωνιστή το έργο του Ελβετού αρχιτέκτονα Peter Zumthor.

Στην παραγωγή προστέθηκε πρόσφατα και ο Brad Pitt ως executive producer, φέρνοντας μαζί του κάτι περισσότερο από το αναγνωρίσιμο όνομα ενός σταρ του Hollywood. Ο Pitt είναι εδώ και χρόνια δηλωμένος θαυμαστής του Zumthor και της αρχιτεκτονικής του, ενώ το 2019 είχε χαρακτηρίσει τον Ελβετό δημιουργό «master of light and shadow», υπερασπιζόμενος δημόσια το σχέδιό του για το Los Angeles County Museum of Art.

Η σχέση του με το συγκεκριμένο έργο υπήρξε μάλιστα ουσιαστική. Σύμφωνα με τη HanWay Films, η οποία έχει αναλάβει τις διεθνείς πωλήσεις του ντοκιμαντέρ, η δημόσια υποστήριξη του Pitt προς τον Zumthor, ακόμη και σε κρίσιμη ακρόαση της κομητείας του Los Angeles για το LACMA, συνέβαλε σημαντικά στην πορεία έγκρισης του project.

Δεκατέσσερα χρόνια μέσα στην αρχιτεκτονική του Zumthor

Το “From Inside Out” δεν αντιμετωπίζει τα κτίρια ως στατικά αντικείμενα που περιμένουν απλώς να φωτογραφηθούν. Ο Wenders συνεργάστηκε με τον Zumthor επί δεκατέσσερα χρόνια, αναζητώντας έναν τρόπο να αποδώσει κινηματογραφικά εκείνο που βρίσκεται στον πυρήνα της δουλειάς του αρχιτέκτονα: την υλικότητα, το φως, την κλίμακα, τον ήχο και κυρίως τη σωματική εμπειρία ενός χώρου. Η επιλογή του 3D αποκτά επομένως ουσιαστικό ρόλο.

Δεν λειτουργεί ως τεχνολογικό τέχνασμα, αλλά ως εργαλείο που επιτρέπει στον θεατή να αντιληφθεί το βάθος και τις αναλογίες των χώρων, σχεδόν σαν να κινείται ο ίδιος μέσα στα κτίρια. Άνθρωποι που ζουν, εργάζονται ή επισκέπτονται αυτά τα έργα γίνονται μέρος της αφήγησης, μετατοπίζοντας την προσοχή από το αρχιτεκτονικό αντικείμενο στην εμπειρία που αυτό δημιουργεί.

Αυτή είναι και η πρόθεση του Wenders: να μιλήσει για την αρχιτεκτονική, χωρίς να δημιουργήσει ένα διδακτικό ντοκιμαντέρ. Όπως εξηγεί ο ίδιος, όλοι ζούμε και εργαζόμαστε μέσα σε κτίρια, αλλά οι περισσότεροι γνωρίζουμε ελάχιστα για την αρχιτεκτονική. Η ταινία επιχειρεί να γεφυρώσει ακριβώς αυτή την απόσταση μέσα από την εμβύθιση και τη σχεδόν φυσική εμπειρία του χώρου.

 

Από το Therme Vals μέχρι το Los Angeles

Η κινηματογραφική διαδρομή περνά από ορισμένα από τα σημαντικότερα έργα του Zumthor. Ανάμεσά τους βρίσκεται το “Therme Vals” στην Ελβετία, ένα από τα έργα που καθόρισαν τη διεθνή του φήμη, όπου η πέτρα, το νερό, η θερμοκρασία και το ελεγχόμενο φως μετατρέπουν την αρχιτεκτονική σε σχεδόν πρωτογενή αισθητηριακή εμπειρία. Η ταινία ταξιδεύει επίσης στο “Steilneset Memorial” στη Νορβηγία, που δημιούργησε ο Zumthor σε συνεργασία με τη Louise Bourgeois, στο “Kolumba Art Museum” στην Κολωνία και στο “Bruder Klaus Field Chapel” στη Γερμανία, καθώς και στο “Secular Retreat” στο Devon της Αγγλίας.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού βρίσκεται το μεγαλύτερο ίσως έργο της καριέρας του, οι “David Geffen Galleries” του LACMA στο Los Angeles. Η οργανική, οριζόντια κατασκευή του Zumthor εκτείνεται πάνω από τη Wilshire Boulevard, εγκαταλείποντας τη συμβατική λογική ενός μουσείου ως συμπαγούς μνημειακού όγκου. Είναι παράλληλα το έργο που συνδέει με τον πιο άμεσο τρόπο τον αρχιτέκτονα με τον Brad Pitt και εξηγεί γιατί η παρουσία του ηθοποιού στην παραγωγή της ταινίας κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. Στο κινηματογραφικό ταξίδι περιλαμβάνεται ακόμη το νέο “Wyss Building” του Fondation Beyeler στην Ελβετία, το οποίο αναμένεται να ανοίξει αργότερα μέσα στη χρονιά.

Ο αρχιτέκτονας της ατμόσφαιρας

Γεννημένος στη Βασιλεία το 1943, ο Peter Zumthor ακολούθησε μια διαδρομή αρκετά διαφορετική από εκείνη του διεθνούς star architect. Εκπαιδεύτηκε αρχικά ως επιπλοποιός, πριν σπουδάσει design και αρχιτεκτονική, μια αφετηρία που εξηγεί εν μέρει τη σχεδόν εμμονική προσοχή του στην κατασκευή και στην υλικότητα. Το 2009 τιμήθηκε με το Pritzker Architecture Prize, έχοντας ήδη διαμορφώσει μια αρχιτεκτονική γλώσσα στην οποία η εμπειρία προηγείται της εικόνας.

Τα κτίριά του δεν επιδιώκουν να γίνουν άμεσα αναγνωρίσιμα μέσα από μια επαναλαμβανόμενη υπογραφή. Η πέτρα, το ξύλο, το σκυρόδεμα, το νερό, οι μυρωδιές και οι μεταβολές του φυσικού φωτός χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν αυτό που ο ίδιος έχει περιγράψει μέσα από το έργο και τη θεωρία του ως «ατμόσφαιρα».

Και κάπου εδώ η συνάντησή του με τον Wenders μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη. Για έναν σκηνοθέτη που έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος του κινηματογράφου του στη σχέση του ανθρώπου με τον τόπο, το βλέμμα και τη μνήμη, η αρχιτεκτονική του Zumthor προσφέρει ένα εξαιρετικά συγγενικό πεδίο εξερεύνησης.

Το “From Inside Out – The Architecture of Peter Zumthor” θα κάνει την πρεμιέρα του στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, στο τμήμα Venice Open εκτός διαγωνιστικού. Η δημόσια προβολή έχει προγραμματιστεί για τις 6 Σεπτεμβρίου στη Sala Grande, ενώ στις 5 Σεπτεμβρίου θα προηγηθούν οι προβολές για τους διαπιστευμένους.

Διαβάστε επίσης:

Within the Earth: Ένα σπίτι χαραγμένο στη γη της Σίφνου

Bold Villa: Μια κορδέλα νερού αιωρείται πάνω από την Πελοπόννησο

Maison Cheval: Μια κατοικία σμιλεμένη στις καμπύλες της Σχοινούσας