Βραζιλία: Τα 5 δισ. ρεάλ, οι άδειες εκατομμυρίων για το στοίχημα και η κρίσιμη 25η Οκτωβρίου

Ο «δράκος» του στοιχήματος αποδείχθηκε αδάμαστος για την κυβέρνηση της Βραζιλίας, η οποία αποφάσισε να βάλει λουκέτο σε μια αγορά δισεκατομμυρίων, την ώρα που ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση.

Η απαγόρευση των στοιχηματικών εταιρειών έχει προκαλέσει δικαστική σύγκρουση, με τις επιχειρήσεις να διεκδικούν την επαναλειτουργία τους και την κυβέρνηση να επιμένει στην εφαρμογή του μέτρου.

Η Νομική Υπηρεσία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης (AGU), με επικεφαλής τον Ζόρζε Μεσίας, ζήτησε από τον δικαστή του Ανώτατου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου (STF), Λουίς Φουξ, να διατηρήσει την απαγόρευση και να αναμείνει τη γνωμοδότηση της Ομοσπονδιακής Εισαγγελίας (PGR), προτού αποφασίσει για τα αιτήματα αναστολής της.

Το προσωρινό κυβερνητικό μέτρο 1.394, που εκδόθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, απαγορεύει τη λειτουργία, την προσφορά, τη διαμεσολάβηση και τη διαφήμιση στοιχημάτων προκαθορισμένων αποδόσεων και διαδικτυακών παιχνιδιών σε ολόκληρη τη χώρα. Οι αδειοδοτημένες πλατφόρμες βρίσκονται εκτός λειτουργίας από τις 6 Οκτωβρίου.

Η κυβέρνηση αποδέχεται την απώλεια 5 δισ. ρεάλ ετησίως

Ο Ζόρζε Μεσίας ζήτησε τη διεξαγωγή νέας δημόσιας ακρόασης, αντίστοιχης με εκείνη του Νοεμβρίου 2024, με τη συμμετοχή της Εισαγγελίας, ερευνητών, φορέων προστασίας καταναλωτών και εκπροσώπων των στοιχηματικών επιχειρήσεων.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο που εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 2025 απέτυχε να αντιμετωπίσει τις κοινωνικές επιπτώσεις του στοιχήματος. Επικαλείται την επιβάρυνση των οικογενειακών προϋπολογισμών, την αύξηση των χρεών και τους κινδύνους για ευάλωτες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ανηλίκων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αύξηση κατά 140% της περίθαλψης για διαταραχές που συνδέονται με την εξάρτηση από τα τυχερά παιχνίδια στο δημόσιο σύστημα υγείας της Βραζιλίας (SUS).

Η AGU αναγνωρίζει ότι η απαγόρευση συνεπάγεται απώλεια κρατικών εσόδων περίπου 5 δισ. ρεάλ ετησίως (890 εκατ. ευρώ), υποστηρίζει όμως ότι πρόκειται για συνέπεια της κατάργησης της δραστηριότητας και όχι για φορολογική παραχώρηση.

Παράλληλα, θεωρεί ότι το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο επέτρεπε ήδη στο κράτος να τερματίσει μια ρυθμιζόμενη δραστηριότητα για λόγους δημοσίου συμφέροντος.

Από τον «δράκο» του 2024 στην πλήρη ανατροπή

Η στάση της κυβέρνησης παρουσιάζει σημαντική μεταστροφή σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2024. Τότε, ο Ζόρζε Μεσίας είχε παρομοιάσει τον στοιχηματικό κλάδο με έναν «δράκο» που έπρεπε να δαμαστεί, ενώ η AGU υποστήριζε ότι ο νόμος του 2023 παρέμενε συνταγματικός. Στις 2 Οκτωβρίου 2026, ωστόσο, η ίδια υπηρεσία ζήτησε από το Ανώτατο Δικαστήριο, στο πλαίσιο της υπόθεσης ADI 7.749, την ακύρωση και των δύο βασικών νόμων για το στοίχημα, του 13.756/2018 και του 14.790/2023.

Η νέα κυβερνητική παρέμβαση ολοκληρώνεται με τη χαρακτηριστική φράση «Ο δράκος ήταν αδάμαστος», ενώ αναφέρει ότι το μερίδιο της μη αδειοδοτημένης αγοράς κυμαίνεται μεταξύ 41% και 51%.

Αναγνωρίζει επίσης ότι τα στοιχεία του δημόσιου συστήματος υγείας δεν απομονώνουν τις περιπτώσεις εξάρτησης που οφείλονται ειδικά στα στοιχήματα προκαθορισμένων αποδόσεων.

Οι άδειες των 30 εκατ. ρεάλ και η αγορά των 20,28 δισ.

Απέναντι στην κυβέρνηση βρίσκονται η Εθνική Ένωση Παιχνιδιών και Λοταριών (ANJL) και το Βραζιλιάνικο Ινστιτούτο Υπεύθυνου Παιχνιδιού (IBJR), που ζητούν την αναστολή της απαγόρευσης μέχρι να εξεταστεί από το Κογκρέσο.

Εναλλακτικά, προτείνουν να εξαιρεθούν οι επιχειρήσεις που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί από τη Γραμματεία Βραβείων και Στοιχημάτων (SPA), με μεταβατική περίοδο τουλάχιστον έξι μηνών για την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων τους.

Οι δύο ενώσεις επικαλούνται την ασφάλεια δικαίου, επισημαίνοντας ότι κάθε αδειοδοτημένη εταιρεία κατέβαλε 30 εκατ. ρεάλ για ομοσπονδιακή άδεια πενταετούς διάρκειας. Το οικονομικό μέγεθος της αγοράς αποτυπώνεται στα στοιχεία του συστήματος Sigap. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, τα ακαθάριστα έσοδα των αδειοδοτημένων στοιχηματικών εταιρειών έφτασαν τα 20,28 δισ. ρεάλ, αυξημένα κατά 6,2% σε σχέση με τα 19,09 δισ. ρεάλ του αντίστοιχου εξαμήνου του 2025.

Την ίδια περίοδο, οι καταθέσεις των παικτών μειώθηκαν κατά 12,4%, από 100,99 δισ. σε 88,48 δισ. ρεάλ.

Οι επαγγελματικές ενώσεις υποστηρίζουν ότι τα συγκεκριμένα αποτελέσματα δείχνουν πως η αδειοδοτημένη αγορά εξακολουθούσε να αναπτύσσεται όταν επιβλήθηκε η απαγόρευση.

Η 25η Οκτωβρίου: Λήγουν οι άδειες, κρίνεται και η προεδρία

Η 25η Οκτωβρίου αποτελεί το σημαντικότερο ορόσημο για τη στοιχηματική αγορά της Βραζιλίας, καθώς τότε λήγουν οι υφιστάμενες άδειες λειτουργίας των εταιρειών, 30 ημέρες μετά την έκδοση του κυβερνητικού μέτρου. Την ίδια ημέρα διεξάγεται και ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών, με τον Λούλα να διεκδικεί την επανεκλογή του απέναντι στον Φλάβιο Μπολσονάρου, γιο του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου.

Ο πρώτος γύρος, στις 4 Οκτωβρίου, ανέδειξε πρώτο τον Φλάβιο Μπολσονάρου με 47,03%, έναντι 45,16% του Λούλα. Η διαφορά των 1,87 ποσοστιαίων μονάδων, περίπου 2,2 εκατομμύρια ψήφοι, διαμορφώνει το πολιτικό σκηνικό μέσα στο οποίο εξελίσσεται η δικαστική διαμάχη για το στοίχημα.

Ο Λουίς Φουξ δεν έχει ορίσει ακόμη ημερομηνία για την απόφασή του. Εάν αποδεχθεί την πρόταση της κυβέρνησης για νέα δημόσια ακρόαση, αυτή θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες 17 ημέρες, ώστε να υπάρξει δικαστική απόφαση πριν από τη λήξη των αδειών.

Παράλληλα, η προθεσμία υποβολής τροπολογιών στο Κογκρέσο έχει μεταφερθεί στις 13 Οκτωβρίου. Το προσωρινό κυβερνητικό μέτρο πρέπει να μετατραπεί σε νόμο εντός 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 60 ημέρες, διαφορετικά παύει να ισχύει.

Έτσι, οι αδειοδοτημένες στοιχηματικές εταιρείες παραμένουν εκτός λειτουργίας, ενώ η κυβέρνηση επιμένει στην απαγόρευση, αποδεχόμενη την απώλεια σημαντικών φορολογικών εσόδων. Η δικαστική απόφαση και η κοινοβουλευτική διαδικασία θα καθορίσουν το μέλλον της αγοράς, με την πολιτική ηγεσία της χώρας να κρίνεται ταυτόχρονα στις κάλπες.