Το NBA Europe προχωρά για το 2027, με ή… χωρίς EuroLeague

Το παζλ του NBA Europe αρχίζει να αποκτά σχήμα. Τα περισσότερα κομμάτια παραμένουν στο τραπέζι, με μεγαλύτερο φυσικά εκείνο της EuroLeague, όμως το ΝΒΑ αποκάλυψε πλέον με αρκετή σαφήνεια τι θέλει να δημιουργήσει στην Ευρώπη: ένα σύστημα δύο διοργανώσεων, με κορυφή μια ημι-κλειστή λίγκα 16 ομάδων και από κάτω μια πλήρως ανοικτή διοργάνωση, που θα λειτουργεί ως ο βασικός αγωνιστικός δρόμος προς την πρώτη κατηγορία.

Το πρότυπο είναι ευρωπαϊκό και γνώριμο. Η λογική παραπέμπει στη σχέση Champions League και Europa League στο ποδόσφαιρο, προσαρμοσμένη όμως στις ανάγκες μιας μόνιμης μπασκετικής διοργάνωσης. Και, παρά την αβεβαιότητα γύρω από τις συζητήσεις με τη EuroLeague, το ΝΒΑ εξακολουθεί να τοποθετεί την εκκίνηση του εγχειρήματος στο φθινόπωρο του 2027.

Οι 16 ομάδες και οι τέσσερις ανοικτές θέσεις

Μιλώντας στο συνέδριο Sportico Invest London, ο Γιώργος Αϊβαζόγλου, διευθύνων σύμβουλος του ΝΒΑ για την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, παρουσίασε το σχέδιο για ένα οικοσύστημα δύο διοργανώσεων με πανευρωπαϊκό χαρακτήρα. Στην κορυφή θα βρίσκεται το NBA Europe των 16 ομάδων, το οποίο θα λειτουργεί ως ημι-ανοικτή λίγκα.

Το μεγαλύτερο μέρος των 16 θέσεων θα καλύπτεται από μόνιμες ομάδες και νέα franchises σε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές, με πόλεις όπως το Λονδίνο και το Μάντσεστερ να βρίσκονται στο πλάνο, μαζί με σημαντικούς συλλόγους του σημερινού ευρωπαϊκού μπάσκετ.

Η κρίσιμη λεπτομέρεια αφορά στις υπόλοιπες τέσσερις θέσεις. Αυτές θα παραμένουν ανοικτές και θα μπορούν να κατακτηθούν μέσω αγωνιστικής διαδικασίας, τόσο από ξεχωριστό προκριματικό τουρνουά όσο και μέσα από τη δεύτερη διοργάνωση.

Η δεύτερη βαθμίδα σχεδιάζεται να είναι πλήρως ανοικτή και να συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις επιδόσεις στα εγχώρια πρωταθλήματα. Σύμφωνα με τον Αϊβαζόγλου, το 75% των ομάδων του συνολικού συστήματος θα συμμετέχει με αξιοκρατικά, αγωνιστικά κριτήρια. Η επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί μια ενιαία πυραμίδα που θα συνδυάζει τη λογική των franchises με την ευρωπαϊκή παράδοση της πρόκρισης μέσω του παρκέ.

Η EuroLeague και η απόφαση που πλησιάζει

Το μεγάλο ερωτηματικό εξακολουθεί να λέγεται EuroLeague. Το ΝΒΑ επιδιώκει να προσελκύσει κορυφαίους συλλόγους της υφιστάμενης διοργάνωσης, όπως η Ρεάλ Μαδρίτης και η Μπαρτσελόνα, γνωρίζοντας παράλληλα ότι μια συνολική συμφωνία με τη EuroLeague θα έκανε το εγχείρημα πολύ πιο απλό και εμπορικά ισχυρό.

Οι δύο πλευρές βρίσκονται εδώ και μήνες σε συζητήσεις. Ο Αϊβαζόγλου ανέφερε ότι το τελευταίο διάστημα οι επαφές είχαν φτάσει πολύ κοντά στην αναζήτηση τρόπων ένταξης της EuroLeague στο νέο οικοσύστημα, υπογραμμίζοντας πως πρόθεση του ΝΒΑ είναι να συνεργαστεί με τους ήδη υπάρχοντες πρωταγωνιστές του ευρωπαϊκού μπάσκετ.

Ωστόσο, η τελευταία πρόταση συνεργασίας του ΝΒΑ δεν έγινε αποδεκτή στη συνάντηση των επικεφαλής της EuroLeague στην Ιταλία. Παράλληλα, η EuroLeague συνεχίζει να επεξεργάζεται τα δικά της σχέδια επέκτασης.

Το ΝΒΑ, από την πλευρά του, διαμηνύει ότι το σχέδιο προχωρά ανεξάρτητα από την τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων. Παρότι έχουν εμφανιστεί εκτιμήσεις για πιθανή μετάθεση της έναρξης στο 2028, ο Αϊβαζόγλου επέμεινε ότι ο σχεδιασμός αφορά στην εκκίνηση μέσα στην επόμενη χρονιά, δηλαδή το 2027.

Αδιαπραγμάτευτο το όνομα του ΝΒΑ

Υπάρχουν σημεία στα οποία το ΝΒΑ εμφανίζεται διατεθειμένο να συζητήσει αλλαγές και άλλα στα οποία βάζει κόκκινη γραμμή. Μπορεί να εξετάσει τροποποιήσεις στο μοντέλο, ακόμη και στην ονομασία BCL για τη δεύτερη διοργάνωση, όνομα που σήμερα χρησιμοποιείται από τη FIBA για το Basketball Champions League.

Εκεί όπου δεν προτίθεται να υποχωρήσει είναι η ταυτότητα του νέου εγχειρήματος. Η διοργάνωση πρέπει να φέρει το όνομα του ΝΒΑ.

Παράλληλα, υπάρχει πρόθεση μεταφοράς στην Ευρώπη στοιχείων του αμερικανικού μοντέλου διοίκησης, στον βαθμό που το επιτρέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Σε αυτά περιλαμβάνονται κανόνες ανώτατου ορίου μισθοδοσίας και συλλογικές συμβάσεις, δύο βασικοί μηχανισμοί πάνω στους οποίους έχει οικοδομηθεί το οικονομικό και αγωνιστικό μοντέλο του ΝΒΑ στις ΗΠΑ.

Η πίεση του χρόνου, πάντως, μεγαλώνει. Υποψήφιοι επενδυτές περιμένουν μεγαλύτερη σαφήνεια για τα νέα franchises, τα οποία το ΝΒΑ εκτιμά ότι σε ορισμένες αγορές μπορούν να φτάσουν σε αποτίμηση ακόμη και το 1 δισ. δολάρια. Με την έναρξη να εξακολουθεί να τοποθετείται σε περίπου έναν χρόνο, οι μεγάλες αποφάσεις δύσκολα μπορούν να αναβάλλονται επ’ αόριστον.

Ευρωπαϊκή ψυχή, παγκόσμιο προϊόν

Το NBA Europe θέλει να δανειστεί από το αμερικανικό μπάσκετ τη δομή και την εμπορική ισχύ, διατηρώντας τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του παιχνιδιού. Ο Αϊβαζόγλου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να διατηρηθούν οι παραδόσεις, η διαφορετική κουλτούρα των ευρωπαϊκών αγορών και ο τρόπος με τον οποίο το μπάσκετ βιώνεται στην ήπειρο.

Σε αυτό το μοντέλο θα προστεθούν περισσότερα στοιχεία ψυχαγωγίας, με στόχο να προσελκυστούν νέα κοινά. Η φιλοδοξία, όμως, πηγαίνει πολύ πιο μακριά από τα ευρωπαϊκά σύνορα.

Το ΝΒΑ βλέπει τη νέα διοργάνωση ως ένα προϊόν που, εφόσον πετύχει, θα μπορεί να εξελιχθεί σε παγκόσμιο εμπορικό σήμα με βάση την Ευρώπη, περίπου όπως το Champions League έχει ξεπεράσει προ πολλού τα γεωγραφικά όρια της ηπείρου.