Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών: Τα περιφερειακά μέτρα είναι απειλή για τα πλοία και τους ναυτικούς

Τα περιφερειακά μέτρα για τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία,  αποτελούν εμπόδιο για την επίτευξη σχετικής παγκόσμιας συμφωνίας, αναφέρει στην ετήσια έκθεση της, η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών και προσθέτει ότι τα μέτρα απειλούν τη βιωσιμότητα της ναυτιλίας, η οποία καλείται να συμμορφωθεί με διαφορετικούς, συχνά αμιγώς εισπρακτικού χαρακτήρα, κανονισμούς που δεν λαμβάνουν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της.

Επίσης, τονίζει η ΕΕΕ, ότι  θέτουν σε κίνδυνο την απρόσκοπτη ροή του παγκόσμιου εμπορίου, υποσκάπτουν την ανταγωνιστικότητα των περιοχών που τα υιοθετούν, και  δεν προσφέρουν ουσιαστικά περιβαλλοντικά οφέλη.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισημαίνει η Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, η προσπάθεια για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ οδηγεί νομοτελειακά στην αναθεώρηση και τελικά στην απόσυρση περιφερειακών μέτρων, όπως το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS) και τον Kανονισμό FuelEU Maritime, τα οποία επιβαρύνουν δυσανάλογα τη ναυτιλία και εντέλει τον Ευρωπαίο καταναλωτή.

Παρότι, όμως, παρατηρούνται ενδείξεις εξισορρόπησης της περιβαλλοντικής φιλοδοξίας της ΕΕ σε ορισμένους τομείς, η ναυτιλία εξακολουθεί να επιβαρύνεται με εισπρακτικά μέτρα και ανέφικτους στόχους, υπογραμμίζει η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών και προσθέτει:

«Αυτό ενθαρρύνει τη μετατόπιση μεταφορικού έργου προς λιγότερο φιλικούς προς το περιβάλλον τρόπους μεταφοράς. Το ποσοστό της ναυτιλίας στο συνολικό μεταφορικό έργο στην ΕΕ έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια σε σύγκριση με τις οδικές μεταφορές. Ωστόσο, στην ΕΕ, το 73% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τις μεταφορές προέρχεται από τις οδικές μεταφορές, ενώ η ναυτιλία αντιστοιχεί μόλις στο 13%. Αυτή η τάση προς πιο ρυπογόνα μεταφορικά μέσα πρέπει να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και ο σημαντικός ρόλος της ναυτιλίας μικρών αποστάσεων πρέπει να αναγνωριστεί».

Η ΕΕΕ επίσης επισημαίνει ότι το προηγούμενο έτος ανέδειξε για ακόμη μία φορά πόσο ευάλωτες είναι οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες σε απειλές κατά της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, οι οποίες επηρεάζουν σοβαρά τα πλοία, τα πληρώματα, τα φορτία, το εμπόριο, τις υποδομές και τα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Στη συνέχεια, η ΕΕΕ, τονίζει ότι οι  κίνδυνοι αυτοί αποτελούν ένα διαρκές πρόβλημα στη θάλασσα, τόσο σε περιόδους ειρήνης όσο και, ιδιαίτερα, σε περιόδους πολέμου, και περιλαμβάνουν από πειρατεία και ένοπλες ληστείες έως τρομοκρατία και στρατιωτικές επιθέσεις.

Οι ναυτικοί, συνεχίζει η ΕΕΕ, που είναι άμαχοι και επιτελούν το έργο τους εξασφαλίζοντας τη ροή του παγκόσμιου εμπορίου, έρχονται όλο και συχνότερα αντιμέτωποι με καταστάσεις που απειλούν τη ζωή τους σε ορισμένες περιοχές του κόσμου και συμπληρώνει:

«Επιπλέον, η ναυτιλία χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως μέσο άσκησης οικονομικής και εμπορικής πίεσης. Πολλές σταθερές, όπως η απελευθέρωση των αγορών και το ελεύθερο εμπόριο, δε μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες. Ωστόσο, η ναυτιλία δεν πρέπει να αποτελεί «παράπλευρη απώλεια» εν μέσω εμπορικών εντάσεων.

Απαιτείται συλλογική και συντονισμένη προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας, για την προστασία και ασφάλεια των πλοίων και των πληρωμάτων, και  για να μη διαταραχθεί η σταθερότητα και η αποτελεσματικότητα του παγκόσμιου ναυτιλιακού δικτύου, θέτοντας σε κίνδυνο την παροχή βασικών αγαθών σε προσιτές τιμές για τους πολίτες σε όλο τον κόσμο.

Οι ναυτικοί, τονίζει η ΕΕΕ, παραμένουν οι «σιωπηλοί φύλακες» του παγκόσμιου εμπορίου, παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ναυτιλία σήμερα, ωστόσο,απαιτούνται πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της εικόνας του ναυτικού επαγγέλματος και την έμπρακτη αναγνώριση των ναυτικών ως βασικών εργαζομένων (key workers).

Καθώς η ναυτιλία βρίσκεται σε τροχιά ενεργειακού και ψηφιακού μετασχηματισμού, η κατάλληλη κατάρτιση των ναυτικών αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα σε μία ομαλή μετάβαση προς τη ναυτιλία του μέλλοντος, τονίζει η ΕΕΕ και καταλήγει:

«Ή βιωσιμότητα ενός καταρτισμένου ναυτιλιακού ανθρώπινου δυναμικού πρέπει να διασφαλιστεί και μέσω της ενίσχυσης της ενημέρωσης για τις επαγγελματικές ευκαιρίες στη ναυτιλία. Ο κλάδος απαιτεί υψηλού επιπέδου στελέχη, αλλά στερείται επαρκούς προβολής, καθώς η δημόσια προσοχή επικεντρώνεται κυρίως σε ναυτικά συμβάντα και όχι στη συμβολή των ναυτικών στην ευημερία των κοινωνιών παγκοσμίως.

Ή Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας (MLC, 2006) της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) αποτελεί ορόσημο για τον καθορισμό παγκόσμιων προτύπων που ρυθμίζουν τις συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των ναυτικών. Με την ευκαιρία συμπλήρωσης φέτος είκοσι χρόνων από την υιοθέτησή της, οι κυβερνήσεις οφείλουν να εντείνουν τις προσπάθειές τους για τη στήριξη των ναυτικών και την ενίσχυση της ελκυστικότητας του επαγγέλματος για τους νέους’

Όσον αφορά στην αποανθρακοποίηση, η ΕΕΕ, τονίζει ότι για την αποτελεσματική πορεία προς την απανθρακοποίηση, η ναυτιλία χρειάζεται εφικτούς και κατάλληλους παγκόσμιους στόχους και λύσεις,  αξιοποίηση της πολύτιμης τεχνογνωσίας του κλάδου, διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο,  ενεργό συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων μερών, όπως οι παραγωγοί καυσίμων,  και, ως υπέρτατη αρχή, την ασφάλεια των ναυτικών και των πλοίων.

Στην ετήσια έκθεση, η ΕΕΕ, τονίζει ότι η ελληνική ναυτιλία αποτελεί τον βασικό πυλώνα του στόλου που ελέγχεται από την ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας το 61% της συνολικής χωρητικότητας , ενώ ακόμα πιο εμφανής είναι η πρωτοκαθεδρία της σε στρατηγικούς τύπους πλοίων και στη συνέχεια προσθέτει:

«Η ναυτιλία χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό αυτορρύθμισης. Επιδιώκει διαρκώς τη βελτίωση της αποδοτικότητάς της και επενδύει σε νέες, ασφαλείς τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας και κόστους. Αυτή η αυτορρύθμιση έχει καταστήσει τη ναυτιλία το πλέον οικονομικά και ενεργειακά αποδοτικό μέσο μεταφοράς, με άμεσα οφέλη για τον καταναλωτή παγκοσμίως. Ή ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα είναι σταθερά προσηλωμένη στον στόχο της απανθρακοποίησης, μέσω μιας παγκόσμιας ρεαλιστικής και υλοποιήσιμης λύσης.

Με το αποτέλεσμα της Συνόδου MEPC 84 του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) τον Απρίλιο/Μάιο 2026 ξεκινάει ένας νέος γύρος συζητήσεων σχετικά με τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία. Δίνεται έτσι μια δεύτερη ευκαιρία για ουσιαστικό διάλογο, στοχεύοντας στη διαμόρφωση ρεαλιστικών και πρακτικά εφαρμόσιμων προτάσεων, με σκοπό μια παγκόσμια συμφωνία ευρέως αποδεκτή από τη διεθνή κοινότητα. Μια τέτοια συμφωνία θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τις ιδιαιτερότητες της ναυτιλιακής βιομηχανίας και τα δεδομένα της εφοδιαστικής αλυσίδας. Χωρίς ασφαλή καύσιμα χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών άνθρακα, τα οποία να είναι οικονομικά προσιτά και διαθέσιμα παγκοσμίως, η πλήρης απανθρακοποίηση του κλάδου θα παραμείνει ένας ανέφικτος στόχος

Σε μια ολιστική προσέγγιση, συγκεκριμένες δράσεις θα πρέπει να εστιάζουν μεταξύ άλλων:  στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, στο ελεύθερο εμπόριο και στη διατήρηση του ισχύοντος δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ για τη ναυτιλία,  στην αναθεώρηση και κατάργηση περιφερειακών μέτρων που αποδυναμώνουν τη θέση της Ευρώπης στις παγκόσμιες αγορές,  στην υποστήριξη ενός αποτελεσματικού και ρεαλιστικού διεθνούς κανονιστικού πλαισίου για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας,  στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της ναυτιλίας, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του κλάδου στην ΕΕ,  στην πρόσβαση σε ανταγωνιστική ναυτιλιακή χρηματοδότηση και στην άρση περιττών γραφειοκρατικών περιορισμών».

Τέλος, η ΕΕΕ, τονίζει ότι η ανταγωνιστικότητα και η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης διασφαλίζονται από τη ναυτιλία, που αποτελεί εγγυητή της ενεργειακής και επισιτιστικής επάρκειας στην ΕΕ και είναι ενθαρρυντικό ότι οι πρόσφατες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως το Επενδυτικό Σχέδιο για Βιώσιμες Μεταφορές (STIP) και η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Ναυτιλιακή Βιομηχανία (EU Industrial Maritime Strategy), αναγνωρίζουν τον καίριο ρόλο της ευρωπαϊκής ναυτιλίας, δεδομένου ότι με τη ναυτιλία στο επίκεντρο της στρατηγικής πολιτικής της ΕΕ ενισχύεται η ανθεκτικότητα και η παγκόσμια επιρροή της ηπείρου.

Διαβάστε επίσης

Performance Shipping (Αλίκη Παληού και Ανδρέας Μιχαλόπουλος): Έσοδα $33,8 εκατ. και κέρδη $10.2 εκατ. για το α’ τρίμηνο

Euroseas (Αριστείδης Πίττας): Με δύο ναυλώσεις πλοίων εξασφάλισε $27 εκατ.

Λιμάνι Ηρακλείου: Τριμερής σύμπραξη για την παράκτια κοινωνία της Κρήτης