Ρεύμα: Ποιοι παίρνουν την επιδότηση 95 εκατ. και πώς – Η αντίδραση των βιομήχανων, όλο το παρασκήνιο

Αναδρομικά για το 2026 πρόκειται να στηρίξει το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας η κυβέρνηση, με συνολικό ποσό έως 95 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ. Η κυβερνητική παρέμβαση έρχεται έπειτα από εβδομάδες διαβουλεύσεων με τη βιομηχανία και αποσκοπεί στη μείωση της επιβάρυνσης από τις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες έχουν εξελιχθεί σε βασικό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας για τον παραγωγικό τομέα, ενώ περισσότερες λεπτομέρειες θα ανακοινώσει σήμερα το υπουργείο Ενέργειας.

Οι βιομήχανοι χθες στη συνέλευση του ΣΕΒ, εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη στήριξη και την ανταπόκριση της κυβέρνησης στην  ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους. Ταυτόχρονα τηρούν στάση αναμονής, για να δουν τις λεπτομέρειες της ρύθμισης και τις υποχρεώσεις που τη συνοδεύουν.

Η ΕΒΙΚΕΝ που εκπροσωπεί τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, με ανακοίνωσή της αναφέρει: «Η ΕΒΙΚΕΝ υποδέχεται θετικά την ανακοίνωση του Πρωθυπουργού για τη διάθεση 95 εκατ. ευρώ προς στήριξη της ελληνικής βιομηχανίας μέσω του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου CISAF/METSAF.

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής και ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί πλέον κεντρική προτεραιότητα. Η πρόσφατη εξαγγελία  της προέδρου της  Ευρωπαϊκής Επιτροπής για συνέχιση/παράταση των εργαλείων στήριξης της βιομηχανίας  δείχνει ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης του υψηλού ενεργειακού κόστους που εξακολουθεί να επιβαρύνει την παραγωγή.

Η ΕΒΙΚΕΝ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό ότι η Ελλάδα φαίνεται να αξιοποιεί τις δυνατότητες που παρέχει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ακολουθώντας τις πρωτοβουλίες που ήδη εφαρμόζονται σε άλλα κράτη μέλη για τη στήριξη της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.

Αναμένουμε την εξειδίκευση των μέτρων και των όρων εφαρμογής τους, ώστε να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά τους και η δυνατότητα πρόσβασης του συνόλου των επιλέξιμων βιομηχανικών καταναλωτών.

Σε κάθε περίπτωση, η ανακοίνωση αποτελεί ένα θετικό πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η μείωση του ενεργειακού κόστους και η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της παραγωγής, των επενδύσεων και των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα.»

Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα, το σχήμα θα πρέπει να εγκριθεί από την Κομισιόν, με την οποία το υπουργείο είναι από την αρχή σε επικοινωνία.

Πώς θα μοιραστεί η ενίσχυση

Το ποσό των 95 εκ. θα κατευθυνθεί σε δύο διακριτές ομάδες βιομηχανιών. Η πρώτη περιλαμβάνει περίπου 40 μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι οποίες είναι ήδη δικαιούχοι του μηχανισμού αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂ και αντιπροσωπεύουν συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της τάξης των 6 TWh ετησίως. Η δεύτερη και αριθμητικά πολύ μεγαλύτερη ομάδα αφορά περίπου 600 βιομηχανίες, κυρίως μικρότερες και μεσαίες ενεργοβόρες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν λαμβάνουν σήμερα αντιστάθμιση και έχουν συνολική ετήσια κατανάλωση λίγο πάνω από 1 TWh.

Σύμφωνα με πηγές με γνώση του σχεδιασμού, η λογική της παρέμβασης είναι διαφορετική για τις δύο κατηγορίες. Για τις περίπου 600 επιχειρήσεις που δεν καλύπτονται από τον μηχανισμό αντιστάθμισης, η επιδότηση σχεδιάζεται να καλύψει δέκα μήνες του 2026, ουσιαστικά δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Για τις μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες που ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση, η πρόσθετη στήριξη αναμένεται να έχει αφετηρία τον Αύγουστο του 2026 και να αφορά το διάστημα έως το τέλος του έτους.

Η διαφοροποίηση αυτή οφείλεται στο μικρότερο κόστος που έχει η επιδότηση των μικρότερων βιομηχανιών αφού αν και 600 καταναλώνουν το 1/6 της ενέργειας των 40 μεγάλων. Εκτιμάται ότι τα 2/3 της στήριξης θα κατευθυνθεί στις βιομηχανίες που παίρνουν αντιστάθμιση.

Σημειώνεται ότι το ύψος της στήριξης, υπολογίζεται σε 25 λεπτά στην τιμή της κιλοβατώρας, και υπόκειται στις προϋποθέσεις του ευρωπαϊκού μηχανισμού. Το τελικό ποσό θα καθοριστεί  στο τέλος του 2026 και εξαρτάται από το πώ θα διαμορφωθει η μέση τιμή χονδρεμπορικής για το πεντάμηνο Αυγουτος-Δεκέμβριος για τις εταιρείες που παίρνουν αντιστάθμιση  και το δεκάμηνο Μάρτιος-Δεκέμβριος για τις υπόλοιπες.

Υπενθυμίζεται ότι ο μηχανισμός προβλέπει μείωση έως 50% της μέσης ετήσιας χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας για έως το 50% της ετήσιας κατανάλωσης της επιλέξιμης επιχείρησης. Παράλληλα, η επιδότηση έχει κατώφλι τα 50 ευρώ/MWh, ενώ θα τεθεί και ένα πάνω όριο καθώς το συνολικό ποσό δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 95 εκ. ευρώ.  Οι εταιρείες που παίρνουν αντιστάθμιση θα λάβουν το 50% της επιδότησης καθώς σύμφωνα με το μηχανισμό συνυπολογίζεται η αντιστάθμιση.

Οι βιομηχανίες που θα πάρουν την επιδότηση υποχρεούνται να κατευθύνουν τουλάχιστον το 50% του ποσού της ενίσχυσης σε νέες ή εκσυγχρονισμένες επενδύσεις που μειώνουν το κόστος ή τις ανάγκες του ηλεκτρικού συστήματος και δεν αυξάνουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων. Στις επιλέξιμες επενδύσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας, demand response/ευελιξία ζήτησης, ενεργειακή αποδοτικότητα, εξηλεκτρισμός και ηλεκτρολύτες για παραγωγή ανανεώσιμου ή χαμηλού άνθρακα υδρογόνου.

Από τις διαβουλεύσεις στις ανακοινώσεις

Η ανακοίνωση του Πρωθυπουργού επισφραγίζει τον κύκλο συζητήσεων που είχε ανοίξει μεταξύ κυβέρνησης και βιομηχανίας για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Λίγες ημέρες νωρίτερα, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε συναντηθεί με την ηγεσία του ΣΕΒ, με αποκλειστικό αντικείμενο τις προτάσεις για τη στήριξη της ελληνικής βιομηχανίας.

Στόχος της στήριξης είναι να περιορίσει τις επιπτώσεις που έχουν οι νέες συνθήκες στις ενεργειακές αγορές στο κόστος και στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατότητων της χώρας.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο πίσω από τη στήριξη

Το σχέδιο βασίζεται στις δυνατότητες που έχουν δημιουργήσει τα νέα ευρωπαϊκά εργαλεία κρατικών ενισχύσεων για την ενεργοβόρο βιομηχανία, με βασικό άξονα το Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF).

Το CISAF δίνει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να στηρίζουν προσωρινά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας συγκεκριμένων ενεργοβόρων κλάδων όταν οι υψηλές τιμές απειλούν την ανταγωνιστικότητά τους. Προβλέπει, υπό όρους, ενίσχυση που μπορεί να μειώσει έως κατά 50% την τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για έως το 50% της ετήσιας κατανάλωσης της επιλέξιμης επιχείρησης. Με απλά λόγια, εάν αξιοποιηθεί στο μέγιστο όριο, η παρέμβαση μπορεί θεωρητικά να αντιστοιχεί σε όφελος έως περίπου 25% επί του συνολικού ενεργειακού κόστους που εμπίπτει στο σχήμα.

Παράλληλα, μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποίησε το METSAF – Middle East Crisis Temporary State Aid Framework, το έκτακτο προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, το οποίο διευρύνει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τα περιθώρια στήριξης των επιχειρήσεων που πλήττονται από την ενεργειακή αναταραχή.Το METSAF επιτρέπει να επιδοτηθούν και οι βιομηχανίες που λαμβάνουν αντιστάθμιση, αλλά για το 50% της επιδότησης, ενώ όλες οι βιομηχανίες που θα επιδοτηθούν υποχρεούνται να επενδύσουν σε επενδύσεις ενεργειακής μετάβασης το 50% της στήριξης.

Το τελικό ελληνικό σχήμα θα πρέπει επομένως να διαμορφωθεί μέσα στα επιτρεπόμενα όρια των δύο πλαισίων, να υπολογιστεί η μέση τιμή χονδρεμπορικής στο διάστημα που θα προσδιοριστεί και τελικά να δούμε ποιες επιχειρήσεις θα συμμετάσχουν.

Διαβάστε επίσης:

Θεοδωρόπουλος: Ενεργειακή στήριξη για σχεδόν όλη τη βιομηχανία – Τι ζητά ο ΣΕΒ από την κυβέρνηση
Κυριάκος Μητσοτάκης: Άμεση επιδότηση ρεύματος για ενεργοβόρες βιομηχανίες – Στα 95 εκ. ευρώ το όφελος