Πυρ και μανία είναι κατά του υφυπουργού ΠΕΝ Νίκου Τσάφου, άπαντες στο νεοκλασικό της οδού Ξενοφώντος στο κέντρο της Αθήνας, όπου και η έδρα του ΣΕΒ για το πλήρες αδιέξοδο στο βιομηχανικό ρεύμα.

«Του δώσαμε τη λύση στο πιάτο το Σεπτέμβριο και τη γυρόφερνε μπερδεύοντας ακόμη και τον Πρωθυπουργό με την αναποφασιστικότητά του. Η παρελκυστική στάση του εμπόδισε τον Μητσοτάκη να εξαγγείλει τη λύση με το ιταλικό μοντέλο στη Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου τον Οκτώβριο. Όταν του επισημάναμε το τεράστιο πρόβλημα που υπάρχει, μας αντιμετώπισε με περισσή ειρωνεία του τύπου ‘βγάζετε λεφτά εσείς, δεν έχετε ανάγκη!’.

1

Ποιος; Ένας υφυπουργός που όλη του τη ζωή έγραφε εισηγήσεις και αναλύσεις χωρίς κανένα προσωπικό κίνδυνο. Τι να σου πω τώρα; Η ανικανότητα αυτού του ανθρώπου μας έχει φέρει σε αδιέξοδο…».

Αυτά μου μετέφερε κορυφαίο και εν ενεργεία μέλος του Συνδέσμου.

Αλλά όλο αυτό το κλίμα επιβεβαιώθηκε σε συνάντηση που είχε την προηγούμενη εβδομάδα ο πολυπράγμων κύριος Τσάφος, με δημοσιογράφους, όπου ανέφερε αυτάρεσκα ότι «δεν έχω ακόμη εφαρμόσιμη λύση για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας. Ας περιμένουν…».

Η πρόταση ΣΕΒ – ΕΒΙΚΕΝ

Από το φθινόπωρο ο ΣΕΒ και η ΕΒΙΚΕΝ έχουν καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση βασισμένη στο λεγόμενο «ιταλικό μοντέλο», το οποίο εφαρμόζεται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ο  υφυπουργός, μπερδεύοντας τα λόγια του (σ.σ. τα ελληνικά δεν είναι το δυνατό του σημείο, στον Σύνδεσμο τον αποκαλούν επίσης «αμερικανάκι» και «μπρούκλη») έλεγε  ότι η  λύση δεν μπορεί να υιοθετηθεί, καθώς –όπως υποστήριξε– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα επέτρεπε την παροχή επιδότησης. Εις μάτην του εξηγούσαν ότι το μοντέλο δεν προβλέπει επιδότηση αλλά δανεισμό, ο οποίος επιστρέφεται με τόκο, και ως εκ τούτου δεν απαιτείται κοινοποίηση στην Κομισιόν.

Αλλά ο πολυσυζητημένος κος Τσάφος εγκαλείται και ως …«ψευτράκος»: Ανέφερε ότι το ιταλικό μοντέλο εγκρίθηκε πριν τεθεί σε ισχύ το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο CISAF, γεγονός που –κατά την άποψή του– δυσχεραίνει την εφαρμογή του στην Ελλάδα. Από το ΣΕΒ και την EΒΙΚΕΝ όμως, του παρουσίασαν δημόσια έγγραφα που δείχνουν το εντελώς αντίθετο: πρώτα θεσπίστηκε το CISAF και στη συνέχεια εγκρίθηκε το ιταλικό μοντέλο, άρα δεν υφίσταται χρονικός περιορισμός.

«Ουδέν έρπει ψεύδος εις γήρας χρόνου» (κανένα ψέμα δεν αντέχει σε βάθος χρόνου) έγραφε ο αρχαίος ημών Σοφοκλής (496-406 π.Χ.) γνωστός τραγικός ποιητής. Μάλλον προέβλεπε ο τραγικός ποιητής μας,  ότι η φράση του θα αφορούσε και τραγικούς … υφυπουργούς, σχεδόν 26 αιώνες αργότερα.

Οι βιομήχανοι, παρόλο που έχουν και διαφορές αντιλήψεων μεταξύ τους, οι μεγάλοι με τους μικρούς, διακατέχονται από έκδηλη οργή καθώς θεωρούν ότι ο κος Τσάφος τους εμπαίζει  χωρίς επαρκή τεκμηρίωση και με… εξυπνακισμούς.

Εδώ ταιριάζει η ιστορική φράση: «Οι πιο ενοχλητικοί ανόητοι είναι αυτοί που νομίζουν ότι διαθέτουν πνεύμα» σε μικρή παράφραση του Γάλλου  συγγραφέα Λα Ροσφουκώ (1613-1680) που του κόλλησε άλλο μέλος του ΣΕΒ, μάνατζερ αυτός.

Την ίδια στιγμή, όμως  άλλα κράτη-μέλη, όπως η Βουλγαρία, η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, έχουν ήδη ενεργοποιήσει μηχανισμούς στήριξης για τη βιομηχανική παραγωγή τους, αξιοποιώντας τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία.

Η ελληνική βιομηχανία εκφράζει φόβους ότι η καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω την ανταγωνιστικότητά της, σε μια περίοδο όπου το ενεργειακό κόστος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη του κλάδου.

Ο κόκκινος συναγερμός και τα σκληρά ερωτήματα

Εδώ και πολύ καιρό αλλά και την προηγούμενη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου, (wiseman: «Κόκκινος συναγερμός» πάλι από τη βαριά βιομηχανία)  το mononews.gr υπενθύμιζε ότι η βαριά και ενεργοβόρος βιομηχανία της χώρας, που εκπροσωπείται από την ΕΒΙΚΕΝ (Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας) σημαίνει για μία ακόμη φορά συναγερμό επιβίωσης, αναφορικά με το ενεργειακό κόστος στη βιομηχανία. Αυτό γίνεται μετά το «κοινοτικό μπλόκο» στο ιταλικό μοντέλο στήριξης που προωθούσε η κυβέρνηση.

Ο πρόεδρος της Ένωσης, Αντώνης Κοντολέων, είπε  ότι η Ελλάδα χάνει πολύτιμο χρόνο ενώ άλλες χώρες εξασφαλίζουν χαμηλότερες τιμές ρεύματος. Πρόσθεσε  ότι το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο CISAF δεν προσφέρει στην Ελλάδα τα αναμενόμενα οφέλη, ενώ η σταδιακή μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος (CO₂) μειώνει και τις επιδοτήσεις αντιστάθμισης.

«Δεν θέλω να μπω σε συγκρίσεις με το αγροτικό ρεύμα, καλώς οι αγρότες πήραν τέτοιες τιμές. Σε εμάς ωστόσο φαίνεται σαν όνειρο το να πληρώνουμε 85 ευρώ τη Μεγαβατώρα» είπε δημόσια ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ που εξέφρασε και έντονη ανησυχία για την εγκατάλειψη του σχεδίου στήριξης στη βάση του ιταλικού μοντέλου, το οποίο είχε παρουσιαστεί ως βασική κυβερνητική προτεραιότητα.

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση καθυστέρησε, με αποτέλεσμα η Ιταλία να εξασφαλίσει έγκριση από την Κομισιόν πριν τεθεί σε ισχύ το νέο πλαίσιο CISAF. Έτσι, οι ιταλικές βιομηχανίες πληρώνουν πλέον 62,5 ευρώ /MWh, ενώ οι ελληνικές περίπου 100 ευρώ/MWh.

Το CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework) είναι το  νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης από πέρυσι,  με στόχο να διευκολύνει τα κράτη μέλη να στηρίξουν τη βιομηχανία στην πράσινη μετάβαση.

Από το ΣΕΒ και την ΕΒΙΚΕΝ εξηγούν ότι το CISAF προβλέπει ανώτατη τιμή 50 ευρώ/MWh, αλλά στην πράξη το όφελος μειώνεται επειδή συμψηφίζεται με την αντιστάθμιση CO₂. Αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές βιομηχανίες θα έχουν μικρότερο καθαρό όφελος σε σχέση με χώρες όπως η Γερμανία και η Βουλγαρία, που ήδη εφαρμόζουν το πλαίσιο με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος.

Η Ελλάδα έχει αποδεχθεί σημαντική μείωση του επιτρεπόμενου αποτυπώματος CO₂ έως το 2030, κάτι που μειώνει αυτομάτως και το ύψος της επιδότησης αντιστάθμισης. Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ θεωρεί ότι ο κος Τσάφος δεν διαπραγματεύτηκε επαρκώς, ενώ άλλες χώρες με παρόμοια συστήματα (Βουλγαρία, Ρουμανία) διατηρούν πολύ υψηλότερους συντελεστές εκπομπών.

Επιπλέον θέτουν σειρά κρίσιμων ερωτημάτων προς τον περιλάλητο υφυπουργό:

α) Γιατί δεν αποδίδονται τα 17 εκατ. ευρώ ετησίως από το Ειδικό Ταμείο (ΕΤΜΕΑΡ) που οφείλονται από το 2022;

β) Γιατί συνεχίζεται η ίδια χρέωση  στη Μέση Τάση για επιλέξιμους και μη πελάτες;

γ)Γιατί δεν ενισχύεται η ΡΑΑΕΥ ώστε να ελέγχει αποτελεσματικά την αγορά και το κόστος εξισορρόπησης; Και

δ) Γιατί δεν μειώνονται οι χρεώσεις Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) μετά τις νέες διασυνδέσεις, π.χ. της Κρήτης, ενώ αυξάνεται η Χρέωση Χρήσης Συστήματος;

Οι μικρότερες βιομηχανίες (ΜμΕ) αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα, καθώς δυσκολεύονται να ενταχθούν στα νέα ευρωπαϊκά σχήματα ενισχύσεων. Το CISAF αποτελεί πλέον το βασικό εργαλείο για επιδοτήσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις, αλλά δεν είναι εύκολα προσβάσιμο για μικρότερες επιχειρήσεις.

Το mononews.gr και ο wiseman είχαν εδώ και καιρό αναδείξει το θέμα στις πραγματικές διαστάσεις του (wiseman: «Από τις 7 Οκτωβρίου περιμένουν τα μέτρα στο ΣΕΒ…» ακόμη και στις 30 Δεκεμβρίου πέρυσι), ενώ πλέον φαίνεται πως «ο κόμπος έφτασε στο χτένι» όπως μου είπε κορυφαίος βιομήχανος.

Θυμίζω πως μεταξύ των μελών  της ΕΒΙΚΕΝ είναι πασίγνωστες μονάδες της βαριάς βιομηχανίας με μεγάλη επιρροή στο ΣΕΒ αλλά και άριστες σχέσεις με πολιτικά πρόσωπα, όπως ΣΙΔΕΝΟΡ, ΕΠΙΛΕΚΤΟΣ, ΤΙΤΑΝ, ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ, ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ, ΑΝΟΞΑΛ, SOVEL, ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ, ΤΣΙΜΕΝΤΑ ΧΑΛΥΨ, ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΕΛΛ. ΕΤ ΧΑΛΥΒΟΣ, ΕΛΙΝΑ-ΧΑΡΤΟΠΟΙΪΑ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ, ΦΙΜΠΡΑΝ, ΛΙΝΤΕ ΕΛΛΑΣ, ΣΟΛ ΓΚΡΟΥΠ, ΠΑΚΟ-ΟΥΝΙΠΑΚ, ΑΛΛΟΥΜΑΝ, ΕΛΠΑΚ, ΜΕΛ και ΚΕΒΕ-ΚΕΡΑΜΟΥΡΓΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ποιος είναι ο κ. Τσάφος

Ο  Υφυπουργός ΠΕΝ, αρμόδιος για θέματα ενέργειας, ανέλαβε καθήκοντα στις 15 Μαρτίου 2025. Είχε προηγουμένως υπηρετήσει για  τρία χρόνια ως Ειδικός Σύμβουλος Ενέργειας (chief energy advisor) του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Κατέχει προπτυχιακό δίπλωμα (Bachelor of Arts) στις Διεθνείς Σχέσεις και τα Οικονομικά από το Boston University (ΗΠΑ), καθώς και μεταπτυχιακό τίτλο (Master of Arts) από το Johns Hopkins School of Advanced International Studies (ΗΠΑ).

Δηλώνει 20 χρόνια ασχολούμενος με τα ενεργειακά και χαρακτηρίζει τον εαυτό του με περίσσια σεμνότητα ως «διεθνώς αναγνωρισμένο ειδικό». Καταλάβατε τώρα.

Παντού όμως έχει εργαστεί ως σύμβουλος ή σε think tank αλλά ποτέ ως μάνατζερ ή ως executive officer που πρέπει να δίνει λογαριασμό σε μετόχους ή σε συνελεύσεις.

«Η… σιγουράντζα του consulting» συμπεραίνει ο γνωστός μου βιομήχανος και συνεχίζει: «Γράφει ή λέει οτιδήποτε επιθυμεί και δεν είναι υπόλογος για τις εισηγήσεις του. Ας αποφασίσουν οι μάνατζερ. Ο καλύτερος σου λέω!»

Διαβάστε επίσης:

Γιώργος Στάσσης από Νταβός: Πώς η ΔΕΗ εξελίσσεται σε Powertech Όμιλο
Αλέξανδρος Εξάρχου απο το Νταβός: Η Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει τι θέλει να είναι

Μεγάλη ενεργειακή συμφωνία μεταξύ Metlen και Ομίλου Τσάκου