Mέσα στο 2027 θα ολοκληρωθεί η επένδυση της MEtlen για την κατασκευή της  πρώτης γραμμής παραγωγής γαλλίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και από το 2028 θα είναι σε θέση να παράγει 50 τόνους γάλλιο.

Χθες  η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ενέκρινε χρηματοδότηση ύψους €90 εκατ. προς τη METLEN, για την υλοποίηση της σημαντικης αυτής επένδυσης ύψους 300 εκ. ευρώ. στο ιστορικό εργοστάσιο Αλουμίνιον της Ελλάδος της εταιρείας, στη Στερεά Ελλάδα, με στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής βωξίτη και γαλλίου, δύο κρίσιμων πρώτων υλών για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της Ευρώπης.

1

Η χρηματοδότηση της ΕΤΕπ παρέχεται στο πλαίσιο του REPowerEU, στηρίζοντας επενδύσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και την ενεργειακή μετάβαση. Οι επενδύσεις θα υλοποιηθούν σε δύο τοποθεσίες στη Στερεά Ελλάδα: στα μεταλλεία βωξίτη της METLEN στην περιοχή Παρνασσού–Γκιώνας, και στο βιομηχανικό συγκρότημα αλουμίνας και αλουμινίου (Αλουμίνιον της Ελλάδος) της METLEN στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας, όπου και ήδη αναπτύσσεται η νέα μονάδα παραγωγής γαλλίου.

Ειδικότερα, η Metlen Energy & Metals SA επενδύει 295,5 εκατ. ευρώ στην πρώτη γραμμή παραγωγής γαλλίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που θα  ξεκινήσει το 2027 και να αντικαταστήσει πλήρως τις εισαγωγές γαλλίου στην Ευρώπη από το 2028. Η Metlen είναι ο μόνος καθετοποιημένο παραγωγός βωξίτη, αλουμίνας και αλουμινίου στην Ευρώπη και για αυτό είναι η ιδανική για την παραγωγή γαλλίου, ειδικά επειδή ο βωξίτης που εξορύσσεται στη Βοιωτία είναι σχετικά πλούσιος σε γάλλιο. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύει την αυτάρκεια της Ευρώπης σε κρίσιμες πρώτες ύλες και στηρίζει τη στρατηγική θέση της Ελλάδας στην παγκόσμια αγορά.

Το έργο, που υλοποιείται στο εργοστάσιο «Αλουμίνιον της Ελλάδος» στη Βοιωτία, θα αυξήσει τη δυναμικότητα παραγωγής αλουμίνας σε 1,265 εκατ. τόνους ετησίως και θα παράγει περίπου 50 τόνους γάλλιου τον χρόνο, ποσότητα αρκετή για να καλύψει ολόκληρη τη ζήτηση της Ευρώπης. Περιλαμβάνει επίσης νέα ορυχεία βωξίτη, εκσυγχρονισμένες εγκαταστάσεις διύλισης και αναβαθμισμένες υποδομές λιμένα και ενέργειας.Το έργο είναι κρίσιμο   για τον περιορισμό των κινδύνων στις εφοδιαστικές αλυσίδες και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.

Αξίζει να σημειωθεί πως η παγκόσμια παραγωγή γαλλίου ανέρχεται στους 750 τόνους ετησίως, κάτι που καθιστά την ποσότητα που θα παράγει η Metlen, κρίσιμης σημασίας. Το γάλλιο που θα παράγει η Metlen θα είναι καθαρότητας 99,99%.

Σημειώνεται ότι η Ευρώπη εισάγει σήμερα περίπου το 90% του γαλλίου της και  η δυναμικότητα της νέας επένδυσης θα μπορούσε να επιτρέψει την πλήρη υποκατάσταση αυτών των εισαγωγών, εξασφαλίζοντας σταθερή και ασφαλή τροφοδοσία για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες.

Η επένδυση αυτή είναι αναγνωρισμένο Στρατηγικό Έργο στο πλαίσιο της Πράξης για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (CRMA) της ΕΕ και μπορεί να μετατρέψει την ευρωπαϊκή πολιτική σε βιομηχανική πραγματικότητα. Τυαυτόχρονα, τοποθετεί  την Ελλάδα στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής προσπάθειας για κρίσιμα ορυκτά. Με το εν λόγω project, η Metlen γίνεται πρωτοπόρος στον αγώνα απεξάρτησης της Ευρώπης από το κινεζικό γάλλιο,   επιτρέποντας στην Ευρώπη να γίνει αυτάρκης σε μια κρίσιμη πρώτη ύλη με ποικίλες χρήσεις, από τις τηλεπικοινωνίες, στα φωτοβολταϊκά και τους ημιαγωγούς.

Η κρισιμότητα αυτής της επένδυσης αναδεικνύεται και από το γεγονός ότι ήδη μεγάλες εταιρείες του εξωτερικού από Ευρώπη, Αμερική και Καναδά, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την πρώτη ύλη που θα παράγει το εργοστάσιο της Metlen, δεδομένου και ότι η συντριπτική πλειοψηφία του γαλλίου παράγεται στην Κίνα.

Επενδύσεις για γάλλιο σε όλο τον κόσμο

Την ίδια στιγμή είναι σε εξέλιξη ένας “αγώνας δρόμου” για επενδύσεις  για την παραγωγή γαλλίου σε όλο τον κόσμο.  Στην Αυστραλία, η Alcoa ετοιμάζεται να κατασκευάσει μια εγκατάσταση γαλλίου συγχρηματοδοτούμενη από την Ουάσιγκτον και την Καμπέρα, η οποία αναμένεται να καλύπτει περίπου το 10% της παγκόσμιας ζήτησης. Η Αμερικανική Τράπεζα Εξαγωγών–Εισαγωγών έχει εκδώσει χρηματοδοτικές προτάσεις δισεκατομμυρίων για έργα κρίσιμων ορυκτών, υπογραμμίζοντας πως η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει αυτά τα υλικά ως περιουσιακά στοιχεία εθνικής ασφάλειας.

Και η Κίνα στοχεύει σε κινήσεις για να εδραιώσει την κυριαρχία της. Πρόσφατη ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) διαπίστωσε ότι το Πεκίνο όχι μόνο παράγει το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου γαλλίου, αλλά ελέγχει και την τεχνολογία που καθιστά την εξαγωγή πιο φθηνή και αποδοτική. Με διαδικασίες διύλισης με βάση τη ρητίνη που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό απρόσιτες στους δυτικούς ανταγωνιστές, η Κίνα  μειώνει τα κόστη και διαμορφώνει τις τάσεις της αγοράς.

Το CSIS προειδοποίησε ότι «οι δυνάμεις της αγοράς από μόνες τους δεν θα ανατρέψουν την κινεζική κυριαρχία», καλώντας τις συμμαχικές οικονομίες να επενδύσουν άμεσα σε διύλιση, ανακύκλωση και δημιουργία αποθεμάτων. Ο μικρός όγκος της αγοράς γαλλίου, σημειώνουν οι συγγραφείς, κρύβει τη «δυσανάλογη στρατηγική σημασία» του – μια άποψη που συμμερίζεται και η CRMA.

Το στενό παράθυρο της Ευρώπης
Η αντίδραση της Ευρώπης υπήρξε συγκρατημένη. Παρότι η CRMA θέτει φιλόδοξους στόχους παραγωγής, τα περισσότερα εγκεκριμένα έργα βρίσκονται ακόμη σε πρώιμα στάδια. Ακόμη σημαντικότερο, η χρηματοδοτική αρχιτεκτονική που στηρίζει την πράξη υστερεί σε σχέση με τη πολιτική φιλοδοξία της.

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η CRMA «δεν δημιουργεί νέα χρηματοδότηση της ΕΕ» και βασίζεται σε υφιστάμενα προγράμματα που δεν έχουν σχεδιαστεί για υψηλού ρίσκου εξόρυξη και μεταποίηση. Το “κενό” αυτό καλύπτει η Ετεπ και γι αυτό η συμφωνία χρηματοδότησης του επενδυτικού σχεδίου της Metlen είναι σημαντική.