Γραμμή 4 – Κυψέλη: Τι δείχνουν οι εκθέσεις του ΤΕΕ και τι «φρενάρει» την επανεκκίνηση

Οι πρώτες ενδείξεις για την κατάσταση των 14 κτιρίων της Κυψέλης, στα οποία έχουν καταγραφεί βλάβες μετά το πέρασμα του μετροπόντικα για τη διάνοιξη της Γραμμής 4 του Μετρό, αρχίζουν να διαμορφώνονται μετά την παράδοση των ενδιάμεσων εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας στην Ελληνικό Μετρό το απόγευμα της Παρασκευής.

Η εικόνα παραμένει ακόμη αποσπασματική. Οι εκθέσεις δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, ενώ περιορισμένες είναι μέχρι στιγμής και οι πληροφορίες για τα επιμέρους ευρήματα. Δεν έχει αποσαφηνιστεί, για παράδειγμα, σε ποια έκταση οι βλάβες αφορούν τον φέροντα οργανισμό, ποια κτίρια χρειάζονται μεγαλύτερες παρεμβάσεις και πώς διαφοροποιείται η κατάσταση μεταξύ των 14 ακινήτων που εξετάστηκαν.

Αυτό που τονίζεται, όμως, είναι πως κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και, ως εκ τούτου, διαφορετικές είναι και οι οδηγίες που δίνει το ΤΕΕ στην έκθεσή του για την αποκατάσταση των ζημιών.

Από τις πρώτες πληροφορίες, ωστόσο, προκύπτουν ορισμένα βασικά συμπεράσματα.

Οι ενδιάμεσες εκθέσεις προβλέπουν άμεσα μέτρα, καθώς και επισκευές ή ενισχύσεις σε κτίρια στα οποία έχουν εντοπιστεί προβλήματα. Οι εργασίες αυτές, τις οποίες θα αναλάβει εξολοκλήρου ο ανάδοχος,   θα πρέπει πλέον να δρομολογηθούν, με στόχο την αποκατάσταση των βλαβών και τη διασφάλιση των κτιρίων πριν από τα επόμενα βήματα του έργου.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στόχος είναι μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων τα κτίρια να βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση από εκείνη στην οποία βρίσκονταν πριν από τη διέλευση του μετροπόντικα.

Τι προκύπτει για την επικινδυνότητα

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εικόνα που προκύπτει ως προς την ασφάλεια των κτιρίων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, από τις πρώτες ενδιάμεσες εκθέσεις δεν προκύπτει περίπτωση επικινδυνότητας που να καθιστά αναγκαία την εκκένωση κάποιου από τα εξεταζόμενα κτίρια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν βλάβες ή ότι δεν απαιτούνται εργασίες. Αντιθέτως, οι εκθέσεις προβλέπουν επισκευές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ενισχύσεις.

Το ενδεχόμενο προσωρινής απομάκρυνσης κατοίκων θα μπορούσε να προκύψει κατά την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών, εφόσον η φύση τους δεν επιτρέπει την παράλληλη παραμονή στο ακίνητο.

Τι υποστηρίζει η πλευρά των κατοίκων

Νέα στοιχεία για το περιεχόμενο των εκθέσεων έδωσε τη Δευτέρα και η πλευρά των πληγέντων κατοίκων, μετά την παραλαβή τους από τον Δήμο Αθηναίων και την παράδοσή τους στους τεχνικούς συμβούλους των κατοίκων και του Δήμου.

Σε ανακοίνωσή του, ο νομικός σύμβουλος των πληγέντων κατοίκων Θανάσης Καμπαγιάννης υποστηρίζει ότι οι πραγματογνωμοσύνες καταγράφουν βλάβες τόσο στην τοιχοποιία όσο και στον φέροντα οργανισμό. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, σε αρκετές περιπτώσεις οι βλάβες στον φέροντα οργανισμό είτε διαπιστώνονται είτε τίθενται προς περαιτέρω διερεύνηση.

Η πλευρά των κατοίκων επικαλείται ακόμη αναφορές των εκθέσεων σε «βέβαιη» ή/και «σημαντική απομείωση της αντίστασης» στοιχείων σκυροδέματος και τοιχοποιίας, ενώ αναφέρει ότι προβλέπονται μέτρα ενίσχυσης και αποκατάστασης ανάλογα με την κατάσταση κάθε κτιρίου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα πάντα με την ανακοίνωση, ζητείται πρόσθετη διερεύνηση των συνθηκών θεμελίωσης, ενώ οι απαιτούμενες επεμβάσεις περιγράφονται ως εκτεταμένες και δύσκολες σε κτίρια που παραμένουν σε χρήση.

Η ανακοίνωση αμφισβητεί παράλληλα την επιλογή να περιοριστούν σε 14 οι συγκεκριμένες πραγματογνωμοσύνες, σημειώνοντας ότι έχουν αναφερθεί προβλήματα σε περισσότερα κτίρια και ζητώντας να ελεγχθούν όλα τα ακίνητα στα οποία έχουν καταγραφεί βλάβες.

Οι τεχνικοί σύμβουλοι των κατοίκων αναμένεται να τοποθετηθούν αναλυτικά επί των εκθέσεων, οι οποίες παραμένουν ενδιάμεσες και αναμένεται να οριστικοποιηθούν σε μεταγενέστερο χρόνο.

Οι αποκαταστάσεις προηγούνται του μετροπόντικα

Κρίσιμο ερώτημα είναι και το τι σημαίνουν όλα αυτά για την επανεκκίνηση των εργασιών.

Οι εκθέσεις του ΤΕΕ δεν αποτελούν από μόνες τους «πράσινο φως» για την άμεση επανέναρξη της διάνοιξης. Το ΤΕΕ έχει κληθεί να εξετάσει την κατάσταση των κτιρίων και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται και όχι να αποφασίσει πότε θα ξεκινήσει ξανά το έργο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην περιοχή που συνδέεται άμεσα με το επόμενο μέτωπο του TBM και όπου έχουν διαπιστωθεί βλάβες σε κτίρια, οι απαιτούμενες αποκαταστάσεις θα πρέπει να ολοκληρωθούν πριν από την επανεκκίνηση των εργασιών.

Πρόκειται για ουσιαστική προϋπόθεση: τα συγκεκριμένα κτίρια θα πρέπει να έχουν αποκατασταθεί και να είναι ασφαλή σε σχέση με την επόμενη φάση της διάνοιξης πριν κινηθεί ξανά ο μετροπόντικας στο επίμαχο τμήμα.

Σημειώνεται πως πριν από την επανέναρξη θα προηγηθεί και ενημέρωση των κατοίκων για τις προϋποθέσεις και τη μεθοδολογία συνέχισης των εργασιών, όπως έχει δεσμευθεί η Ελληνικό Μετρό.

Ακόμη οι εν λόγω εκθέσεις δεν είναι και οι τελικές.

Η ξεχωριστή έκθεση για TBM και σήραγγα

Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη μια δεύτερη, διαφορετική τεχνική διαδικασία, η οποία αφορά το ίδιο το TBM (μετροπόντικας) και τη σήραγγα.

Υπενθυμίζεται πως μετά την εμφάνιση των προβλημάτων τον Μάιο, ζητήθηκε από την ανάδοχο να ορίσει εξειδικευμένους εμπειρογνώμονες για να εξετάσουν τα δεδομένα της διάνοιξης. Η έκθεσή τους έχει, σύμφωνα με πληροφορίες, φτάσει επίσης στην Ελληνικό Μετρό, ενώ τα συμπεράσματά της ελέγχονται από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα.

Η συγκεκριμένη έκθεση εξετάζει τι συνέβη κατά τη διάνοιξη και τους παράγοντες που συνδέονται με τις καθιζήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνει όμως και τη μεθοδολογία με την οποία θα πρέπει να κινηθεί στο εξής το TBM, ώστε η συνέχιση της διάνοιξης να γίνει με ασφάλεια.

Η παράμετρος αυτή είναι κρίσιμη, καθώς ο μετροπόντικας έχει ακόμη περίπου 200 μέτρα να διανύσει στην επίμαχη περιοχή.

Επομένως, πριν από την επανεκκίνηση πρέπει να συναντηθούν δύο διαφορετικές διαδικασίες: να έχουν προχωρήσει οι αναγκαίες αποκαταστάσεις στα κτίρια που επηρεάζονται από το επόμενο μέτωπο και να έχουν διασφαλιστεί οι τεχνικοί όροι για την ασφαλή συνέχιση της πορείας του TBM.

Η πολιτική διάσταση

Στην εξίσωση μπαίνει και η πολιτική διάσταση, καθώς στην Κυψέλη δεν διακυβεύεται μόνο η πορεία ενός μεγάλου έργου, αλλά κυρίως η ασφάλεια των κατοίκων και οι περιουσίες τους.

Υπό αυτό το πρίσμα και όσο πλησιάζει ο επόμενος εκλογικός κύκλος, το περιθώριο πολιτικού ρίσκου για μια γρήγορη επανεκκίνηση περιορίζεται. Σύμφωνα με πληροφορίες, χωρίς σαφή πολιτική βούληση για τις αποφάσεις που απαιτούνται, η ακινησία του έργου στην Κυψέλη θα μπορούσε να παραταθεί ακόμη και μέχρι την περίοδο των εθνικών εκλογών, ακόμη και αν οι εκθέσεις που έχουν φτάσει στα χέρια της Ελληνικό Μετρό δείχνουν ότι το έργο θα μπορούσε να επανεκκινήσει με ασφάλεια άμεσα.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είχε συνέπειες τόσο στο χρονοδιάγραμμα όσο και στο κόστος του έργου. Ο ανάδοχος (όμιλος ΑΒΑΞ) διατηρεί από τον Μάιο προσωπικό και εξοπλισμό σε αναμονή, γεγονός που, όσο παρατείνεται η διακοπή, ενδέχεται να ανοίξει και ζήτημα αποζημιωτικών αξιώσεων.

Διαβάστε επίσης:

Γραμμή 4 – Κυψέλη: Στην Ελληνικό Μετρό οι ενδιάμεσες εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης του ΤΕΕ

Γραμμή 4 – Κυψέλη: Ελλείψεις στοιχείων καταγγέλει ο δήμος – Με τεκμηρίωση και όχι «στα τυφλά» οι επεμβάσεις, λέει ο Ταχιάος