Εντός Ιανουαρίου τα συστήματα γεωεντοπισμού στον σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Επενδύσεις άνω των €700 εκατ.

Εντός Ιανουαρίου του 2026 αναμένεται να τοποθετηθεί το σύστημα γεωεντοπισμού (HEPOS) στις αμαξοστοιχίες που κινούνται στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του ελληνικού σιδηροδρόμου.

Το σύστημα HEPOS αποτελεί μία νέα καινοτομία στον ελληνικό σιδηρόδρομο, συμβάλλοντας στην ορατότητα στα τρένα, μία κυβερνητική δέσμευση, που έρχεται μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου για τον ΟΣΕ το καλοκαίρι του 2025. Το Hepos είναι «μέρος» του railway.gov.gr, της ενοποιημένης ψηφιακής πλατφόρμας κυκλοφορίας και δεδομένων, οι πολίτες θα μπορούν κάθε ώρα και ανά πάσα στιγμή να βλέπουν πώς κινείται ο σιδηρόδρομος σε όλο το μήκος του δικτύου, που αγγίζει τα 2.000 χλμ. Επιπλέον, η πλατφόρμα παρέχει και στις αρχές μία σειρά πληροφοριών μέσω επιμέρους εφαρμογών:

-του Ψηφιακού Μητρώου Σιδηροδρομικών Δεδομένων
-του Συστήματος ακριβούς γεωεντοπισμού αμαξοστοιχιών με ακρίβεια έως 5cm
-της Εφαρμογής καταγραφής εντολών και παραβάσεων

Επισημαίνεται ότι είναι υποχρεωτική για όλες τις εταιρείες η υποδομή που να υποστηρίζει τα νέα συστήματα. Το νέο θεσμικό πλαίσιο καθιστά υποχρεωτική την εγκατάσταση δύο προηγμένων δεκτών GNSS σε κάθε μηχανή τρένου, καθώς και δορυφορικής σύνδεσης στο διαδίκτυο.

Χάρη στη χρήση του συστήματος Hellenic Positioning System (HEPOS), το στίγμα κάθε συρμού θα μεταδίδεται ανά λίγα δευτερόλεπτα με ακρίβεια έως και 5 εκατοστών. Όταν τα τρένα κινούνται μέσα σε σήραγγες, οι περισσότερες από 1500 κάμερες ασφαλείας που έχουν εγκατασταθεί σε σήραγγες και άλλα καίρια σημεία του δικτύου, που θα επιτηρούνται συνεχώς μέσω ειδικού λογισμικού, θα καταγράφουν τις κινήσεις των τρένων.

Κάμερες ασφαλείας θα εγκατασταθούν και στο πρώτο βαγόνι κάθε αμαξοστοιχίας που χρησιμοποιεί το σιδηροδρομικό δίκτυο, όπως επίσης και σε κάθε καμπίνα μηχανοδηγού, στους χώρους εργασίας των σταθμαρχών, καθώς και σε κάθε κρίσιμη για την ασφάλεια υποδομή. Η εν λόγω εφαρμογή, η οποία αναμένεται να δημιουργήσει για πρώτη φορά ψηφιακό αποτύπωμα ευθύνης με τεκμηριωμένα δεδομένα με timestamps, εφόσον καταγράφει όλες τις εντολές, παραβάσεις και ειδοποιήσεις ανά ρόλο (μηχανοδηγός, σταθμάρχης, κλειδούχος).

Επιπρόσθετα, θα αποθηκεύονται όλα τα δεδομένα και θα γίνεται ψηφιακή καταγραφή εντολών και παραβάσεων. Έτσι, με τη δημιουργία οπτικού υλικού και των ψηφιακών αρχείων, θα γίνονται άμεσες παρεμβάσεις για την αποτροπή κινδύνων, όπως επίσης και για την άμεση συντήρηση των δικτύου, όπου αυτό απαιτείται.

Μία πρώτη εικόνα της εφαρμογής δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών με αφορμή το περιστατικό της 5ης Νοεμβρίου 2025, που αφορούσε την αμαξοστοιχία 2591 (Θεσσαλονίκη–Λάρισα) και σχετιζόταν με κίνηση σε εσφαλμένη κατεύθυνση στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Σίνδου.

«…Πλέον με νέα ψηφιακά συστήματα, τόσο ο έλεγχος όσο και η διερεύνηση περιστατικών αποδεικνύουν στην πράξη ότι αναβαθμίζεται το επίπεδο ασφάλειας του σιδηροδρόμου», είχε δηλώσει μεταξύ άλλων ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης.

Νέες επενδύσεις στον ελληνικό σιδηρόδρομο άνω των €700 εκατομμυρίων

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Μάιο υπεγράφη το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του ελληνικού υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και του ιταλικού κρατικού ομίλου Ferrovie dello Stato, στον οποίο ανήκει η Hellenic Train, το οποίο προβλέπει επενδύσεις ύψους 760 εκατομμυρίων ευρώ συνολικά και από τις δύο πλευρές.

Λίγο πριν εκπνεύσει το 2025, ολοκληρώθηκαν οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με την Hellenic Train, καθώς υπογράφηκε η πολυπόθητη σύμβαση που θα ενισχύσει τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού σιδηροδρόμου. Όπως ανέφερε τότε και σε σχετική ανακοίνωση της Hellenic Train, πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και πιο κομβικού χαρακτήρα επενδύσεις, που πραγματοποιούνται στον κλάδο των μεταφορών στην Ελλάδα.

Η αναθεωρημένη σύμβαση μεταξύ της ιταλικής θυγατρικής και του ελληνικού δημοσίου περιλαμβάνει:

• Νέες επενδύσεις 420.000.000 ευρώ.
  α) 308 εκ. για 23 νέα τρένα.
  β) 112 εκ. για νέα αμαξοστάσια, αναβαθμίσεις και ψηφιακά συστήματα.
• Για πρώτη φορά ρήτρα καταγγελίας σύμβασης σε περίπτωση που τα νέα τρένα δεν είναι στην Ελλάδα το 2027.
• Αυστηρότερες ρήτρες υπέρ του Δημοσίου για καθυστερήσεις, ακινητοποιήσεις και αθέτηση της υποχρέωσης συντήρησης των τρένων.
• Διπλασιασμός αποζημιώσεων επιβατών σε περίπτωση ακινητοποιήσεων.
• Παρακολούθηση εκτέλεσης δρομολογίων με το νέο ψηφιακό σύστημα γεωεντοπισμού – διαφανής μηχανισμός πληρωμών αντί για το σημερινό έγχαρτο σύστημα.

Επισημαίνεται, ότι μέσω της εν λόγω συμβάσεως ενεργοποιούνται ρήτρες υπέρ του Δημοσίου για καθυστερήσεις στα δρομολόγια, θεσπίζεται νέο πλαίσιο προστασίας επιβατών με διπλασιασμό αποζημιώσεων, αυστηροποιούνται οι κανόνες συντήρησης και διαθεσιμότητας στόλου, ενώ προβλέπεται και η υποχρεωτική εκπαίδευση προσωπικού καθηκόντων ασφαλείας και η ψηφιακή μέτρηση εκτέλεσης έργου μέσω του νέου συστήματος γεωεντοπισμού.

Νέα ηλεκτροκίνητα τρένα Coradia Stream

Είκοσι τρεις νέοι ηλεκτροκίνητοι συρμοί τύπου Coradia Stream αναμένεται να προστεθούν στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Πρόκειται για ηλεκτροκίνητους συρμούς νέας γενιάς, σχεδιασμένους για υπεραστικές και προαστιακές επιβατικές υπηρεσίες. Οι συρμοί διαθέτουν χαμηλό δάπεδο και επιβίβαση χωρίς σκαλιά, αυξημένη χωρητικότητα (335 θέσεις ανά υπεραστικό και 362 ανά προαστιακό συρμό), μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, προσαρμοζόμενο LED φωτισμό, ειδικούς χώρους για ποδήλατα, καρότσια και μεγάλες αποσκευές, καθώς και ενισχυμένη ηχομόνωση.

Όσον αφορά το επίπεδο ασφάλειας και λειτουργίας, ενσωματώνονται πλήρως τα ευρωπαϊκά συστήματα ETCS για τον έλεγχο κυκλοφορίας και ταχύτητας, καθώς και το TCMS για την κεντρική διαχείριση όλων των κρίσιμων λειτουργιών του συρμού, με συνεχή παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και δυνατότητα αυτόματων παρεμβάσεων όπου απαιτείται. Οι συρμοί έχουν μέγιστη ταχύτητα 160 χλμ./ώρα με δυνατότητα αναβάθμισης όπου το δίκτυο επιτρέπει μεγαλύτερες ταχύτητες και παρουσιάζουν έως 10% μειωμένη κατανάλωση ενέργειας. Η πλατφόρμα Coradia Stream αποτελεί δοκιμασμένη λύση της Alstom, με εκτεταμένη χρήση διεθνώς με πάνω από 4.500 συρμούς σε λειτουργία σε Ευρώπη, Αφρική και Βόρεια Αμερική.

Παράλληλα, από το σύνολο των 23 συρμών, 12 προορίζονται για τον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη και 11 για την ενίσχυση των προαστιακών γραμμών Αττικής και Θεσσαλονίκης. Το κόστος επένδυσης για τους νέους συρμούς αντιστοιχεί σε 308.000.000 ευρώ και το αναλαμβάνει αποκλειστικά η Hellenic Train.

Επιπλέον, με βάση την αναθεωρημένη σύμβαση αναλαμβάνει την υποχρέωση για ακόμη 20.000.000 ευρώ που αφορά την ανακαίνιση του υπάρχοντος στόλου και ακόμη 35.000.000 για υποδομές συντήρησης και συστήματα.

Διμερείς δεσμεύσεις

Σύμφωνα με το μνημόνιο συνεργασίας, ο ιταλικός όμιλος δεσμεύθηκε να προβεί σε επενδύσεις για την αγορά συνολικά 23 τρένων, 8 υπεραστικών ταχείας κυκλοφορίας και 15 προαστιακού τύπου, αλλά σύγχρονων αμαξοστασίων ώστε να εξασφαλιστεί η μακροχρόνια συντήρησή τους. Μεταξύ άλλων η Hellenic Train συμφώνησε στην πρόσληψη του προϊστάμενου αμαξοστοιχίας με δικές της δαπάνες και ταυτόχρονα δεσμεύτηκε να φέρει στην Ελλάδα υπερσύγχρονο κέντρο εκπαίδευσης για τους εργαζομένους της.

Εχέγγυα αξιοπιστίας για το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της ελληνικής και της ιταλικής πλευράς ως γνωστόν, αποτέλεσαν η υπογραφή των συμβάσεων για τα σιδηροδρομικά και οδικά έργα σε Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα, που ήταν και το σημαντικότερο αίτημα της Hellenic Train κατά τη διάρκεια των συνεχών της διαπραγματεύσεων των τελευταίων μηνών με την ελληνική κυβέρνηση, όπως επίσης και η υπογειοποίηση των Σεπολίων, η εγκατάσταση του ETCS, οι νέες δικλείδες ασφαλείας που προβλέπει το νομοσχέδιο, όπως το Ενιαίο Κέντρο Εποπτείας και το σύστημα ακριβούς γεωεντοπισμού τρένων, αλλά και τα μέτρα αποτροπής των δολιοφθορών στο δίκτυο.

Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα έχει αναλάβει τη δέσμευση της υποδομής δικτύου με έργα  400 εκατ. ευρώ, τα οποία υλοποιούνται ήδη εντός χρονοδιαγράμματος.

 

Διαβάστε επίσης:

ΕΛΤΑ: Διεθνείς συνεργασίες με Amazon και Temu – Όλα όσα προβλέπει ο στρατηγικός σχεδιασμός 2025-2027

Αλέξης Πατέλης στο mononews: H αξιοπιστία δεν χτίζεται μόνο με δημοσιονομικά μεγέθη, αλλά και με το ποια κοινωνία θέλεις να είσαι

Κλείδωσε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού – Η Yutong ανάδοχος για την προμήθεια των 50 αρθρωτών του ΟΑΣΘ