Data centers: Εγγυήσεις, πράσινη ενέργεια και προτεραιότητα σε όσα είναι άνω των 200 MW προβλέπει το νέο πλαίσιο του ΥΠΕΝ

Με αυξημένες οικονομικές εγγυήσεις, υποχρεωτική κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης από ΑΠΕ και πλήρη ανάληψη του κόστους των υποδομών που απαιτούνται αποκλειστικά για τη σύνδεσή τους, το ΥΠΕΝ διαμορφώνει νέο πλαίσιο για την ανάπτυξη των data centers. Οι διατάξεις του νομοσχεδίου που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση συνδέουν την πρόσβαση στον ηλεκτρικό χώρο με την οικονομική επάρκεια των επενδυτών, την ωριμότητα των έργων και την τήρηση συγκεκριμένων προθεσμιών.

Το πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει δύο βασικά ζητήματα: τη δέσμευση δυναμικότητας από επενδυτικά σχέδια που δεν προχωρούν και την επιβάρυνση του ηλεκτρικού συστήματος από μεγάλες νέες καταναλώσεις. Παράλληλα, προβλέπει ειδική προτεραιότητα εξέτασης για εγκαταστάσεις άνω των 200 MW, εφόσον συνοδεύονται από πρόσθετη ισχύ παραγωγής ή αποθήκευση υπό συγκεκριμένους όρους.

Η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων εντάσσεται και στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ. Το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα περιλαμβάνει διακριτό κεφάλαιο για τις δυνατότητες υποδοχής τους και τις υποδομές που πρέπει να κατασκευαστούν ή να αναβαθμιστούν για τη σύνδεσή τους.

Ο επενδυτής αναλαμβάνει το κόστος σύνδεσης

Κεντρική πρόβλεψη είναι ότι τα data centers θα επιβαρύνονται με το πλήρες πραγματικό κόστος σύνδεσής τους, συμπεριλαμβανομένου του κόστους υφιστάμενων ή νέων υποδομών που τα τροφοδοτούν, κατά το μέρος που τις χρησιμοποιούν.

Ειδικά τα έργα επέκτασης ή ενίσχυσης του δικτύου και του συστήματος μεταφοράς που απαιτούνται αποκλειστικά για τη σύνδεση ενός κέντρου δεδομένων θα χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από τον επενδυτή. Το κόστος τους δεν θα εντάσσεται στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση του ΔΕΔΔΗΕ ή του ΑΔΜΗΕ, ώστε να μην ανακτάται μέσω αυτής από τους υπόλοιπους χρήστες.

Ο υπολογισμός θα γίνεται με μεθοδολογία που θα υποβάλλουν οι Διαχειριστές προς έγκριση στη ΡΑΑΕΥ. Μετά τη σύνδεση θα ακολουθεί απολογισμός των έργων που πραγματοποιήθηκαν, με αντίστοιχη πρόσθετη χρέωση ή πίστωση του επενδυτή.

Εγγυητική 200.000 ευρώ ανά MW

Για την υποβολή αίτησης προβλέπεται εγγυητική επιστολή ύψους 200.000 ευρώ ανά MW μέγιστης ισχύος κατανάλωσης, με αρχική διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών. Ενδεικτικά, για ένα κέντρο δεδομένων 100 MW η απαιτούμενη εγγυητική ανέρχεται σε 20 εκατ. ευρώ.

Με την υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης η αξία της μειώνεται κατά 25%, ενώ προβλέπεται περαιτέρω αναλογική απομείωση κατά την τμηματική ηλέκτριση. Το υπόλοιπο επιστρέφεται όταν ολοκληρωθεί η ηλέκτριση για το σύνολο της μέγιστης ισχύος.

Αν ο ενδιαφερόμενος αποσύρει την αίτησή του πριν λάβει Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, η εγγυητική επιστρέφεται. Αν αποχωρήσει μετά τη χορήγησή της ή δεν ηλεκτρίσει το έργο εμπρόθεσμα, προβλέπεται κατάπτωση υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ. Αντίστοιχες συνέπειες προβλέπονται όταν η εγγυητική δεν ανανεώνεται όπως απαιτείται.

Έλεγχος οικονομικής και επενδυτικής ωριμότητας

Ο φάκελος της αίτησης θα πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τεκμηρίωση νόμιμης χρήσης του γηπέδου, αναλυτικό χρονοδιάγραμμα και προέγκριση οικοδομικής άδειας. Σε περίπτωση μίσθωσης ή παραχώρησης του χώρου, απαιτείται διάρκεια τουλάχιστον δέκα ετών. Στον γενικό κανόνα προβλέπεται επίσης πλήρης φάκελος Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Για τα έργα που συνδέονται στο Σύστημα Μεταφοράς εισάγεται πρόσθετο οικονομικό κριτήριο. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών του επενδυτή ή, αθροιστικά, των μετόχων και συνδεδεμένων μερών του πρέπει να υπερβαίνει το 30% του υπολογιζόμενου κόστους κατασκευής, σε τουλάχιστον ένα από τα τρία τελευταία έτη. Για τον υπολογισμό χρησιμοποιείται κόστος ανάπτυξης 10 εκατ. ευρώ ανά MW.

Έτσι, για έργο 100 MW, το κόστος αναφοράς διαμορφώνεται σε 1 δισ. ευρώ και ο απαιτούμενος κύκλος εργασιών πρέπει να είναι μεγαλύτερος από 300 εκατ. ευρώ. Το κριτήριο αφορά τον κύκλο εργασιών και δεν συνιστά απαίτηση αντίστοιχου ύψους ιδίων κεφαλαίων.

Τριετής προσφορά και ακριβή παράταση

Η Προσφορά Σύνδεσης θα ισχύει για τρία έτη, εφόσον γίνει αποδεκτή εντός δύο μηνών από τη χορήγησή της. Μέσα σε δώδεκα μήνες και, σε κάθε περίπτωση, πριν από την υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης, ο επενδυτής θα πρέπει να υποβάλει διμερή σύμβαση αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τεχνική έκθεση με τα χαρακτηριστικά της εγκατάστασης, την ενεργειακή απόδοση και την τεχνολογία ψύξης. Η μη υποβολή ή η ελλιπής υποβολή τους οδηγεί σε ακύρωση της προσφοράς.

Παράταση της ισχύος και της δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου θα μπορεί να δοθεί μία φορά, για έως δύο έτη, με επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα και τέλος 2.000 ευρώ ανά MW για κάθε μήνα παράτασης. Για έργο 100 MW, το τέλος αντιστοιχεί σε 200.000 ευρώ τον μήνα ή 2,4 εκατ. ευρώ για ένα έτος.

Με αυτόν τον τρόπο, η διατήρηση ηλεκτρικού χώρου για έργα που καθυστερούν αποκτά σημαντικό οικονομικό κόστος.

Τουλάχιστον 60% της ετήσιας κατανάλωσης από ΑΠΕ

Από την έναρξη λειτουργίας τους, τα κέντρα δεδομένων θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσής τους από ανανεώσιμες πηγές, με την επιφύλαξη της εφαρμοστικής απόφασης που προβλέπει το νομοσχέδιο.

Η υποχρέωση θα μπορεί να εκπληρώνεται μέσω απευθείας σύνδεσης με ΑΠΕ και αποθήκευση, διμερών συμφωνιών με χρηματοοικονομική διευθέτηση ή συμβάσεων φυσικής παράδοσης. Θα μπορεί επίσης να συνυπολογίζεται η παραγωγή αυτοκατανάλωσης με ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό.

Το ποσοστό αφορά την ετήσια ενέργεια, επομένως δεν συνεπάγεται κάλυψη του 60% της ζήτησης κάθε ώρα. Η συμμόρφωση θα ελέγχεται βάσει της πραγματικής παραγωγής και της πραγματικής κατανάλωσης, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που θα καθοριστεί.

Προτεραιότητα για έργα άνω των 200 MW με πρόσθετη ενεργειακή υποστήριξη

Ειδική δυνατότητα προβλέπεται για data centers με μέγιστη ισχύ κατανάλωσης άνω των 200 MW. Οι αιτήσεις τους θα εξετάζονται κατά απόλυτη προτεραιότητα έναντι των υπόλοιπων αιτήσεων κέντρων δεδομένων, εφόσον δηλώνεται κάλυψη τουλάχιστον του 80% της μέγιστης ισχύος τους από κατανεμόμενη μονάδα παραγωγής ή/και σύστημα αποθήκευσης.

Η διάταξη προβλέπει για την αποθήκευση χωρητικότητα τουλάχιστον έξι ωρών της μέγιστης ισχύος κατανάλωσης του data center. Οι σχετικές εγκαταστάσεις πρέπει να τεθούν σε λειτουργία μετά την 1η Ιανουαρίου 2027 και το αργότερο ταυτόχρονα με το κέντρο δεδομένων.

Η προτεραιότητα αφορά τη σειρά αξιολόγησης των αιτήσεων και δεν αποτελεί αυτόματη έγκριση σύνδεσης. Μεταξύ των έργων αυτής της κατηγορίας, η σειρά καθορίζεται από την ημερομηνία κατά την οποία ο φάκελος καθίσταται πλήρης.

Πού θα συνδέονται και πώς θα ελέγχεται ο ηλεκτρικός χώρος

Κατά κανόνα, αιτήσεις για εγκαταστάσεις έως και 10 MW θα υποβάλλονται στον ΔΕΔΔΗΕ και για μεγαλύτερες στον ΑΔΜΗΕ. Προβλέπονται, ωστόσο, εξαιρέσεις: έργα τουλάχιστον 4 MW μπορούν να παραπέμπονται στον ΑΔΜΗΕ όταν ο ΔΕΔΔΗΕ αδυνατεί τεχνικά να τα συνδέσει, διατηρώντας την αρχική ημερομηνία αίτησης. Αντίστροφα, ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί να εξετάζει μεγαλύτερες εγκαταστάσεις όταν δεν απαιτείται ενίσχυση ή επέκταση του Συστήματος Μεταφοράς.

Απαγορεύεται επίσης η κατάτμηση έργων που συγκροτούν λειτουργική ενότητα για τον προσδιορισμό του αρμόδιου Διαχειριστή, υπό τις σωρευτικές προϋποθέσεις που θέτει το νομοσχέδιο.

Ο ΑΔΜΗΕ θα αξιολογεί ανά δίμηνο τη δυνατότητα υποδοχής νέων data centers στα Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης, κατατάσσοντάς τα σε κορεσμένα, μερικώς κορεσμένα και μη κορεσμένα. Η ΡΑΑΕΥ θα δημοσιεύει τη σχετική λίστα εντός ενός μήνα από την υποβολή της.

Ανάλογα με τη διαθεσιμότητα, η σύνδεση μπορεί να απαιτεί νέο υποσταθμό, νέο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης ή μεταφορά σε άλλο σημείο. Προβλέπονται επίσης εναλλακτικές λύσεις σύνδεσης όταν ένα data center εμποδίζει τη σύνδεση συγκεκριμένων κατηγοριών σταθμών αποθήκευσης που προστατεύονται από τη διάταξη.

Τέλος, δημιουργείται ηλεκτρονικό Μητρώο Κέντρων Δεδομένων στη ΡΑΑΕΥ, στο οποίο η εγγραφή θα αποτελεί προϋπόθεση για την αίτηση σύνδεσης. Το Μητρώο θα δημοσιεύεται και θα ενημερώνεται συνεχώς σε συνεργασία με τους Διαχειριστές, παρέχοντας ενιαία εικόνα για την ανάπτυξη των εγκαταστάσεων.

Διαβάστε επίσης:

Μητσοτάκης-Eνεργειακά μέτρα – Η ρήτρα διαφυγής, τα 700 εκατ. του ΦΠΑ και η μάχη στις Βρυξέλλες

Γιώργος Αλεξόπουλος (Helleniq Energy): Η Ελλάδα έχει μείνει πίσω στην αποθήκευση ενέργειας – Τι πρέπει να αλλάξει

Κάθετος Διάδρομος: Το επόμενο βήμα προς Βαλκάνια και Ανατολική Μεσόγειο – Και με κυπριακό αέριο από το 2028