Αριστοφάνης Στεφάτος: Αυτό είναι το σχέδιο ανάπτυξης υδρογονάνθρακων για την επόμενη τετραετία

Στην επιτάχυνση των ερευνητικών εργασιών, στην ωρίμανση των νέων παραχωρήσεων και στην προετοιμασία της πρώτης υπεράκτιας γεώτρησης μετά από τέσσερις δεκαετίες επικεντρώνεται ο σχεδιασμός της ΕΔΕΥΕΠ για την επόμενη περίοδο, όπως τον παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Αριστοφάνης Στεφάτος, χθες στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, κατά τη συνεδρίαση για την ανανέωση της θητείας του.

Ο κ. Στεφάτος απάντησε στις ερωτήσεις των βουλευτών για το πώς φτάσαμε μέχρι εδώ για τον τρόπο που έχει λειτουργήσει η ΕΔΕΥΕΠ κάνοντας όλη τη δουλειά για την προσέλκυση επενδυτών, αλλά και για τα επόμενα βήματα.

«Το επόμενο μεγάλο ορόσημο αφορά το μπλοκ 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για εξέλιξη που φέρνει τη χώρα πιο κοντά στην πρώτη γεώτρηση βαθιάς θάλασσας, σε μεγάλη απόσταση από τις ακτές, έπειτα από περίπου τέσσερις δεκαετίες. Όπως είπε «η ερευνητική γεώτρηση στο Block 2 αποτελεί κομβικό σταθμό τόσο για τη συγκεκριμένη περιοχή όσο και για τη συνολική αξιολόγηση του ελληνικού υπεδάφους».

Ο κ. Στεφάτος, η θητεία του οποίου ανανεώθηκε κατά τη χθεσινή συνεδρίαση, ανέφερε ως πρώτη προτεραιότητα την προώθηση του ελληνικού προγράμματος υδρογονανθράκων, με κομβικό ορόσημο την ερευνητική γεώτρηση στο Block 2, στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, αλλά και τη συνέχιση των ερευνών στις νέες περιοχές που έχουν παραχωρηθεί στην κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ Energy.

«Πρώτη προτεραιότητα, είναι η προώθηση του προγράμματος υδρογονανθράκων. Θα εργασθούμε για την έγκαιρη προετοιμασία των επόμενων ερευνητικών εργασιών, την υποστήριξη των συμβατικών διαδικασιών και την ωρίμανση των νέων παραχωρήσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τις κατευθύνσεις στις οποίες θα κινηθεί η εταιρεία.

Όπως εξήγησε, η Ελλάδα διαθέτει «ένα σημαντικό, αλλά ακόμη ανεπαρκώς διερευνημένο υπεράκτιο γεωλογικό δυναμικό», η συστηματική αξιολόγηση του οποίου μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια και, εφόσον οι έρευνες αποδειχθούν επιτυχείς, να δημιουργήσει σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες.

Η επόμενη περίοδος αποτελεί, επομένως, κρίσιμο στάδιο για τη μετάβαση από τη συγκέντρωση και αξιολόγηση γεωλογικών δεδομένων στην πραγματοποίηση γεωτρήσεων που θα επιτρέψουν να διαπιστωθεί εάν το ελληνικό υπέδαφος διαθέτει εμπορικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα φυσικού αερίου.

Το Block 2 και η πρώτη γεώτρηση μετά από τέσσερις δεκαετίες

Σχετικά με την εξέλιξη του ερευνητικού προγράμματος στο Block 2, όπου η κοινοπραξία Energean, ExxonMobil και HELLENiQ Energy έχει αποφασίσει να προχωρήσει στη δεύτερη φάση των ερευνών, υπενθύμισε ότι η σχετική απόφαση γνωστοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2026, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα προς την επανέναρξη των υπεράκτιων γεωτρήσεων στην Ελλάδα.

Η σημασία της πρώτης γεώτρησης ξεπερνά τα όρια της συγκεκριμένης παραχώρησης, καθώς τα αποτελέσματά της αναμένεται να προσφέρουν ουσιαστικά στοιχεία για τη γεωλογική προοπτική της ευρύτερης περιοχής και να επηρεάσουν την αξιολόγηση επόμενων ερευνητικών στόχων.

Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών, ο κ. Στεφάτος αναφέρθηκε επίσης στο ενδεχόμενο δεύτερης γεώτρησης αποτίμησης, επισημαίνοντας ότι έχει δοθεί ο απαραίτητος πρόσθετος χρόνος για την υλοποίηση του προγράμματος. Παράλληλα, θέλησε να συγκρατήσει τις προσδοκίες για την ταχύτητα με την οποία οι έρευνες μπορούν να οδηγήσουν σε παραγωγή, επισημαίνοντας ότι ακόμη και τα πιο σύντομα χρονοδιαγράμματα ανάπτυξης κοιτασμάτων απαιτούν αρκετά χρόνια.

«Η πρόοδος των ερευνών δεν αποτελεί απόδειξη ύπαρξης εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων», ξεκαθάρισε, υπογραμμίζοντας ότι η έρευνα υδρογονανθράκων εμπεριέχει πάντοτε γεωλογική και οικονομική αβεβαιότητα.

Οι τέσσερις νέες παραχωρήσεις και η Chevron

Ο δεύτερος βασικός άξονας της στρατηγικής της ΕΔΕΥΕΠ αφορά την ωρίμανση των νέων ερευνητικών περιοχών και την προώθηση των συμβατικών υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει οι επενδυτές. Σύμφωνα με τον κ. Στεφάτο, η προσέλκυση της Chevron και η ολοκλήρωση των διαδικασιών για τις τέσσερις νέες παραχωρήσεις αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της προηγούμενης περιόδου.

Οι τέσσερις συμβάσεις με την κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ Energy υπογράφηκαν τον Φεβρουάριο και κυρώθηκαν από τη Βουλή τον Μάρτιο του 2026, προσθέτοντας στον ελληνικό ερευνητικό χάρτη συνολική έκταση 46.189 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Όπως ανέφερε, η ΕΔΕΥΕΠ ολοκλήρωσε τον διεθνή διαγωνισμό μέσα σε δέκα μήνες από την έναρξη της διαδικασίας, αναλαμβάνοντας την αξιολόγηση των προσφορών και τη διαπραγμάτευση των τελικών συμβάσεων, με στόχο τη βελτίωση των τεχνικών και εμπορικών όρων προς όφελος του Ελληνικού Δημοσίου.

«Η προσέλκυση διεθνών ενεργειακών εταιρειών δεν είναι αποτέλεσμα μιας μεμονωμένης ενέργειας», τόνισε, εξηγώντας ότι προϋποθέτει «συστηματική εργασία, τεχνικά αξιόπιστα δεδομένα, σαφείς διαδικασίες, διαφάνεια και συνέπεια στην εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου».

Μάλιστα απαντώντας στο αν έκανε κάτι η ΕΔΕΥΕΠ για να προσελκύσει τη Chevron εξήγησε ότι η ΕΔΕΥΕΠ επικοινώνησε πρώτα μαζί τους το χειμώνα του 2021. Ακολούθως η πρώτη διαδικτυακή επαφή έγινε το Γενάρη του 2022 και δημοσιεύτηκε όταν αγοράσαν τα δεδομένα το 2023 για όλη την Ελλάδα ενώ διατηρήθηκε μια διαρκής επικοινωνία 0λοκληρωθεί η είσοδός του στην αγορά.

Και εξηγώντας γιατί δεν έγινε διαγωνισμός σημείωσε: «Πρέπει επίσης να κρατάμε στο μυαλό μας ότι επειδή ψάχναμε για διαχειριστή σε πολύ μεγάλα βάθη νερού, οι εταιρείες οι οποίες έχουν αυτή την τεχνογνωσία είναι λίγες. Συνεπώς, συνέχεια το συζητάγαμε αν θα πρέπει να πάμε σε ένα διαγωνισμό αλλά εφόσον κρίναμε ότι οι συνθήκες δεν επέτρεπαν μια πραγματικά ανταγωνιστική διαδικασία με συμμετοχή πολλών, μπορούσε να έχει περισσότερα αρνητικά αποτελέσματα απ’ ότι θετικά. Και επικεντρωθήκαμε σε μια σειρά εταιρειών – υπήρξαν και άλλες – εκ των οποίων η μία ακολούθησε τη διαδικασία μέχρι τέλους. Συνεπώς, έχουμε κάνει πολλά, απλώς δεν βρίσκω το λόγο – γιατί υπηρετούμε το δημόσιο – να κάνουμε μια προβολή το τι κάναμε εμείς».

Η πρόκληση πλέον για την ΕΔΕΥΕΠ είναι να διασφαλίσει ότι οι νέες συμβάσεις θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένα ερευνητικά προγράμματα και ότι οι εταιρείες θα προχωρήσουν στην υλοποίηση των υποχρεώσεών τους εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων.

Οκτώ σεισμικές έρευνες και επέκταση της γεωλογικής χαρτογράφησης

Σημαντικό μέρος της τοποθέτησης του κ. Στεφάτου αφορούσε την πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στη συλλογή και επεξεργασία γεωλογικών δεδομένων. Όπως ανέφερε, την περίοδο 2022-2024 ολοκληρώθηκαν οκτώ θαλάσσιες σεισμογραφικές έρευνες, με αποτέλεσμα τον πενταπλασιασμό της τρισδιάστατης και τον διπλασιασμό της δισδιάστατης σεισμικής χαρτογράφησης του πυθμένα των ελληνικών θαλασσών.

Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι έρευνες ολοκληρώθηκαν νωρίτερα από το συμβατικό χρονοδιάγραμμα, ενώ οι επενδυτές πραγματοποίησαν δαπάνες υψηλότερες από τις ελάχιστες συμβατικές τους υποχρεώσεις. Η ενίσχυση της βάσης γεωλογικών δεδομένων θεωρείται κρίσιμο στοιχείο για τη συνέχιση του προγράμματος, καθώς επιτρέπει την ακριβέστερη αξιολόγηση των ερευνητικών στόχων και περιορίζει μέρος της αβεβαιότητας που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες πριν αποφασίσουν την πραγματοποίηση γεωτρήσεων.

Η στρατηγική της ΕΔΕΥΕΠ, όπως την περιέγραψε ο διευθύνων σύμβουλός της, στηρίζεται στη συνέχιση αυτής της προσπάθειας, με στόχο την περαιτέρω ωρίμανση των υφιστάμενων και νέων παραχωρήσεων.

Τι μπορεί να εισπράξει το Ελληνικό Δημόσιο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι αναφορές του κ. Στεφάτου στα δυνητικά οικονομικά οφέλη για το Δημόσιο από την αξιοποίηση υδρογονανθράκων.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, εξήγησε ότι οι συμβάσεις προβλέπουν κλιμακωτά δικαιώματα εκμετάλλευσης, τα οποία εξαρτώνται από το μέγεθος και την παραγωγικότητα του κοιτάσματος που ενδεχομένως θα ανακαλυφθεί. Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις της ΕΔΕΥΕΠ, το συνολικό οικονομικό όφελος για το Ελληνικό Δημόσιο εκτιμάται γύρω στο 40% και, στην ευνοϊκότερη περίπτωση, μπορεί να φτάσει το 60% των κερδών.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι πρόκειται για εκτιμήσεις που βασίζονται σε υποθέσεις σχετικά με τα χαρακτηριστικά και την απόδοση κοιτασμάτων τα οποία δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί. Ανάλογη επιφύλαξη διατύπωσε και για τις εκτιμήσεις περί δυνητικής αξίας υδρογονανθράκων ύψους 250 δισ. ευρώ.

Όπως εξήγησε, η ΕΔΕΥΕΠ έχει αναπτύξει σχετικό μοντέλο σε συνεργασία με τη γαλλική Beicip-Franlab, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων την παραδοχή ότι το ποσοστό επιτυχίας των ερευνητικών στόχων μπορεί να διαμορφωθεί στο 20%. «Σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν θέσφατο», είπε αναφερόμενος στις οικονομικές εκτιμήσεις, προσθέτοντας ότι «έως ότου να εντοπίσουμε κοίτασμα και να το μετρήσουμε, όλα είναι εικασίες».

Διευκρίνισε μάλιστα ότι οι σημερινές εκτιμήσεις είναι σχεδόν βέβαιο πως θα αναθεωρηθούν όταν προκύψουν συγκεκριμένα αποτελέσματα από τις γεωτρήσεις.

Αναφορικά με τον Ειδικό Λογαριασμό Αλληλεγγύης Γενεών, απάντησε ότι ο νόμος που τον προβλέπει έχει και δύο εξουσιοδοτικές Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις οι οποίες δεν έχουν εκδοθεί συνεπώς για την ενεργοποίηση. Και σχολίασε ότι «θα ήταν κατά την ταπεινή μου γνώμη λάθος σε αυτή τη χρονική στιγμή όπου τα έσοδα μπορεί να είναι κάποια εκατομμύρια αλλά δεν είναι ο μεγάλος στόχος που θα κάνει πραγματική συμβολή στο Ταμείο Αλληλεγγύης Γενεών. Μακάρι, και δουλεύουμε συστηματικά γι’ αυτό, να το επιτύχουμε μετά από μια επιτυχημένη γεώτρηση όπου κάποια περιοχή, ένα κοίτασμα θα οδηγηθεί σε παραγωγή».

Το στοίχημα της επόμενης περιόδου

Το βασικό μήνυμα της τοποθέτησης του Αριστοφάνη Στεφάτου ήταν ότι η Ελλάδα έχει πλέον πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα στην προετοιμασία του ερευνητικού της προγράμματος, αλλά η πραγματική αξιολόγηση των δυνατοτήτων της βρίσκεται ακόμη μπροστά.

Η υλοποίηση της πρώτης γεώτρησης στο Block 2, η προώθηση των νέων παραχωρήσεων της Chevron και η συνέχιση της γεωλογικής αξιολόγησης αποτελούν τους βασικούς άξονες που θα καθορίσουν την πορεία του ελληνικού προγράμματος υδρογονανθράκων τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, η ΕΔΕΥΕΠ καλείται να ενισχύσει τον εποπτικό της ρόλο, διασφαλίζοντας την τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων των επενδυτών και των απαιτήσεων ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας.

Όπως τόνισε ο κ. Στεφάτος, στόχος είναι «να διατηρήσουμε και να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη των επενδυτών χωρίς εκπτώσεις στις υποχρεώσεις τους και με σταθερή προσήλωση στην προστασία των δικαιωμάτων του ελληνικού δημοσίου».

Άλλωστε, όπως σημείωσε κλείνοντας την τοποθέτησή του, η επιτυχία της επόμενης περιόδου θα κριθεί από την ικανότητα της εταιρείας «να μετατρέψουμε την προετοιμασία σε υλοποίηση, τις επενδυτικές ευκαιρίες σε απτά αποτελέσματα και τις δυνατότητες της χώρας μας σε πραγματικό όφελος για την εθνική οικονομία και τους πολίτες».

Οι 4 προτεραιότητες της ΕΔΕΥΕΠ

Ο ρόλος της ΕΔΕΥΕΠ δεν περιορίζεται στην έρευνα υδρογονανθράκων και όπως τόνισε ο Πρόεδρος της είναι 4 οι προτεραιότητες της επόμενης περιόδου.

 Πρώτη προτεραιότητα, είναι η προώθηση του προγράμματος υδρογονανθράκων. «Θα εργασθούμε για την έγκαιρη προετοιμασία των επόμενων ερευνητικών εργασιών, την υποστήριξη των συμβατικών διαδικασιών και την ωρίμανση των νέων παραχωρήσεων. Η ερευνητική γεώτρηση στο Block 2 αποτελεί κομβικό σταθμό τόσο για τη συγκεκριμένη περιοχή όσο και για τη συνολική αξιολόγηση του ελληνικού υπεδάφους», σημείωσε.

Δεύτερη προτεραιότητα, είναι η ασφαλής προώθηση του έργου αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο. «Η ΕΔΕΥΕΠ θα συνεχίσει να ασκεί τον αδειοδοτικό και εποπτικό της ρόλο διασφαλίζοντας την τήρηση των όρων της άδειας και των απαιτήσεων ασφαλείας και περιβαλλοντικής προστασίας και θα εργασθούμε συστηματικά, προκειμένου η ελληνική βιομηχανία να διασφαλίσει πρόσβαση στον επιπλέον αποθηκευτικό χώρο που χρειάζεται», ανέφερε.

Τρίτη προτεραιότητα, είναι η περαιτέρω ωρίμανση του πλαισίου για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα. «Θα συνεχίσουμε την τεχνική και περιβαλλοντική προετοιμασία με στόχο τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την προσέλκυση αξιόπιστων επενδύσεων και τη σταδιακή ανάπτυξη ενός ενεργειακού κλάδου με πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ελληνική οικονομία», σημείωσε.

Τέταρτη προτεραιότητα και τελευταία, είναι η ενίσχυση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας και της θεσμικής αξιοπιστίας της ΕΔΕΥΕΠ. Αυτό σημαίνει επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, περαιτέρω βελτίωση των διαδικασιών, ψηφιακός μετασχηματισμός, αποτελεσματική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων και συστηματική παρακολούθηση της προόδου με σαφείς στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Διαβάστε επίσης:

Υπερταμείο: Η στρατηγική για τις ενεργειακές συμμετοχές – Οι επιλογές για HELLENiQ Energy και ΔΕΠΑ Εμπορίας

Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Το παρασκήνιο των «πιέσεων» Ερντογάν, η προσέγγιση του Χαφτάρ από την Άγκυρα και η στάση της Ελλάδας

Cenergy: Γιατί διπλασιάζει την παραγωγή καλωδίων στις ΗΠΑ – Η έκρηξη των data centers και η αγορά των 1,4 τρισ. δολαρίων