Στενά του Ορμούζ: Ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν δύο υπερδεξαμενόπλοια – Ανθρώπινες απώλειες και φόβοι για το πετρέλαιο

Δύο υπερδεξαμενόπλοια που συνδέονται με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δέχθηκαν επίθεση ενώ διέσχιζαν «αόρατα», με απενεργοποιημένους τους αναμεταδότες τους, τα Στενά του Ορμούζ. Τα περιστατικά απειλούν μία από τις βασικές μεθόδους μεταφοράς μη ιρανικού αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) ανακοίνωσε ότι από τις επιθέσεις σκοτώθηκαν τουλάχιστον δύο ναυτικοί και τραυματίστηκαν αρκετοί ακόμη. Το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ ανέφερε ότι το Ιράν έπληξε δύο πλοία με πυραύλους cruise. Παράλληλα, ένα τρίτο, μικρότερο δεξαμενόπλοιο υπέστη έκρηξη κοντά στις ακτές του Ομάν.

Τα περιστατικά αποτελούν τα τελευταία σε μια σειρά επιθέσεων κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας, οι οποίες έχουν ουσιαστικά διαλύσει την προσωρινή συμφωνία ειρήνης που είχε επιτευχθεί μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης στα μέσα Ιουνίου.

Στην κρίση εμπλέκονται πλέον τόσο τα ΗΑΕ όσο και η νοτιοκορεατική ναυτιλιακή εταιρεία Sinokor Group, οι οποίες διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση των ροών πετρελαίου μέσω των Στενών τους τελευταίους μήνες.

Τα δύο υπερδεξαμενόπλοια πραγματοποιούσαν «δρομολόγια μεταφοράς» με απενεργοποιημένους τους αναμεταδότες τους, προκειμένου να αποφεύγουν τον εντοπισμό. Η πρακτική αυτή εφαρμόζεται εδώ και εβδομάδες και συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση των πετρελαϊκών ροών μέσω της θαλάσσιας οδού, από την οποία υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Και τα δύο πλοία εξέπεμψαν για τελευταία φορά δορυφορικό σήμα πριν από αρκετές ημέρες, γεγονός που υποδηλώνει ότι πιθανόν εξακολουθούσαν να εκτελούν τέτοιου είδους δρομολόγια.

Οι επιθέσεις σημειώθηκαν λιγότερο από μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα προστατεύουν τα πλοία έναντι καταβολής εκατομμυρίων δολαρίων για κάθε διέλευση. Η εξέλιξη εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με τη δυνατότητα της Ουάσιγκτον να εγγυηθεί την ασφαλή ναυσιπλοΐα στην περιοχή.

Η τελική απόφαση για τη διέλευση λαμβάνεται συνήθως από τον καπετάνιο κάθε πλοίου. Ως εκ τούτου, μετά την απώλεια ανθρώπινων ζωών, η προθυμία των πληρωμάτων και των πλοιοκτητών να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ αναμένεται να τεθεί υπό ακόμη μεγαλύτερη αμφισβήτηση.

«Οι μεταφορείς χρειάζονται σταθερότητα για να λειτουργούν αποτελεσματικά», δήλωσε ο Τζον Μπράντφορντ, πρώην αξιωματικός του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και συνιδρυτής του Yokosuka Council on Asia-Pacific Studies. «Η διαρκώς μεταβαλλόμενη κατάσταση ασφαλείας στα Στενά του Ορμούζ και στα παρακείμενα ύδατα αποτελεί εφιαλτικό σενάριο για τις ναυτιλιακές εταιρείες».

Οι καταγεγραμμένες διελεύσεις παραμένουν περιορισμένες. Την Κυριακή, ο αριθμός των πλοίων που διέσχισαν τα Στενά ήταν ο χαμηλότερος εδώ και περίπου έναν μήνα. Τη Δευτέρα σημειώθηκε μόνο οριακή αύξηση, με την κίνηση να παραμένει πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί λίγο μετά την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg, μεγάλο μέρος της κίνησης της Δευτέρας συνδεόταν με το Ιράν. Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι η Τεχεράνη μετακινεί αθόρυβα τα δεξαμενόπλοιά της εκτός της θαλάσσιας οδού τις τελευταίες ημέρες, ενόψει του νέου αποκλεισμού από τις αμερικανικές δυνάμεις.

Ορισμένοι πλοιοκτήτες αποφάσισαν να αναστείλουν τα σχέδιά τους για διέλευση από τα Στενά, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα. Πολλοί άλλοι είχαν ήδη επιλέξει να παραμείνουν μακριά από την περιοχή, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμο τον ρόλο της Sinokor.

Σημαντικές ζημιές

Τα δύο υπερδεξαμενόπλοια που δέχθηκαν επίθεση, τα Al Bahyah και Mombasa B, υπέστησαν σοβαρές ζημιές, σύμφωνα με την Adnoc L&S, τον ναυτιλιακό βραχίονα του κρατικού πετρελαϊκού κολοσσού των ΗΑΕ.

Το Mombasa B τελούσε υπό χρονοναύλωση. Η Sinokor, η οποία εμφανίζεται ως εμπορική διαχειρίστρια του πλοίου στη ναυτιλιακή βάση δεδομένων Equasis, δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.

Τα πλοία της Sinokor έχουν διαδραματίσει κομβικό ρόλο στη μεταφορά μη ιρανικού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα επικερδή αλλά και επικίνδυνη δραστηριότητα, η οποία έχει καταστήσει την εταιρεία βασικό παράγοντα για τη διατήρηση των πετρελαϊκών ροών της περιοχής.

Είναι τουλάχιστον η δεύτερη φορά μετά την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας ειρήνης που πλοίο της Sinokor δέχεται επίθεση στα Στενά του Ορμούζ. Η πρακτική των διαδοχικών δρομολογίων είχε βοηθήσει τα ΗΑΕ να αυξήσουν σημαντικά την παραγωγή και τις εξαγωγές τους τον προηγούμενο μήνα.

Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος των επιθέσεων στις πετρελαϊκές ροές. Ορισμένοι πλοιοκτήτες εξετάζουν το ενδεχόμενο να σταματήσουν, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, να στέλνουν πλοία στον Περσικό Κόλπο. Αντ’ αυτού, ενδέχεται να περιορίσουν τις προσεγγίσεις τους σε λιμάνια του Κόλπου του Ομάν, της Αραβικής Θάλασσας ή της Ερυθράς Θάλασσας.

Σε ξεχωριστό περιστατικό, η Stolt Tankers ανακοίνωσε ότι το πλήρωμα ενός πλοίου της χρειάστηκε να αντιμετωπίσει πυρκαγιά, μετά από έκρηξη που σημειώθηκε κοντά στο Ομάν. Τα αίτια της έκρηξης δεν έγιναν άμεσα γνωστά, ωστόσο όλα τα μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή.

Ορισμένοι ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων ανησυχούν πλέον ότι τα σημεία μεταφόρτωσης φορτίων της Adnoc στα ανοικτά της Φουτζέιρα των ΗΑΕ και του Σοχάρ στο Ομάν ενδέχεται να μην είναι πλέον ασφαλή, ιδιαίτερα μετά την ανακοίνωση των Εμιράτων ότι ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν δεξαμενόπλοιά τους στην περιοχή.

«Τα ΗΑΕ διατηρούν πλήρως το δικαίωμά τους να απαντήσουν σε αυτή την κλιμάκωση και να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της επικράτειας, των πολιτών και των κατοίκων τους, με τρόπο που θα διαφυλάσσει την κυριαρχία, την ασφάλεια και τη σταθερότητά τους και θα προστατεύει τα εθνικά τους συμφέροντα», ανέφερε το υπουργείο Άμυνας της χώρας σε ανάρτησή του στο X.

Ανοδικά το πετρέλαιο

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη κινηθεί υψηλότερα, καθώς ΗΠΑ και Ιράν αντάλλαξαν νέες επιθέσεις. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent ενισχύονται σχεδόν κατά 14% αυτή την εβδομάδα, αν και παραμένουν αισθητά χαμηλότερα από το υψηλό των 126 δολαρίων και πλέον που είχαν αγγίξει κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οποιαδήποτε περαιτέρω μείωση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ θα περιόριζε την προσφορά σε μια αγορά που είχε δεχθεί σημαντικές πρόσθετες ποσότητες πετρελαίου τις εβδομάδες μετά την επίτευξη της προσωρινής συμφωνίας ειρήνης.

Την Τρίτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να ζητούν χρέωση 20% για την προστασία των ροών μέσω των Στενών. Τις τελευταίες εβδομάδες, πλοία διέρχονταν από την περιοχή υπό την προστασία των αμερικανικών δυνάμεων, αν και δεν κατέστη άμεσα σαφές εάν τα δεξαμενόπλοια που δέχθηκαν επίθεση συμμετείχαν σε αυτό το καθεστώς συνοδείας.

Οι επιθέσεις προκάλεσαν ευρεία διεθνή καταδίκη. Το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας δήλωσε βαθιά ανήσυχο για τα περιστατικά, μετά τον θάνατο ενός Ινδού ναυτικού και τον σοβαρό τραυματισμό δύο ακόμη μελών του πληρώματος.

Η Ινδία κάλεσε τον αναπληρωτή επικεφαλής της ιρανικής διπλωματικής αποστολής στο Νέο Δελχί και υπέβαλε επίσημη και έντονη διαμαρτυρία για τις επιθέσεις.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός κάλεσε, επίσης, σε άμεσο τερματισμό των επιθέσεων.

«Ο κύκλος της κλιμάκωσης πρέπει να σταματήσει», ανέφερε εκπρόσωπός του. «Ο IMO καλεί όλες τις πλευρές να επιλέξουν τον δρόμο που προστατεύει τις ζωές των ναυτικών και διασφαλίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας».

Διαβάστε επίσης 

AstraZeneca: Deal έως 1,5 δισ. δολαρίων για κινεζικό φάρμακο κατά του καρκίνου του πνεύμονα

Ericsson: Τα ακριβότερα εξαρτήματα «ροκανίζουν» την κερδοφορία – Σήμα κινδύνου για το τρέχον τρίμηνο

DeepSeek: Ο Λιανγκ Γουενφένγκ έγινε ο πλουσιότερος ιδρυτής εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης με περιουσία 36 δισ. δολ.