Η NASA πέτυχε την πρώτη προσελήνωση το 1969 με έναν σαφή στόχο: να γίνει η πρώτη χώρα που θα στείλει ανθρώπους στη Σελήνη. Οι ΗΠΑ βρίσκονταν τότε σε διαστημικό ανταγωνισμό με τη Σοβιετική Ένωση, και η αποστολή Apollo 11 εδραίωσε την αμερικανική υπεροχή στον Ψυχρό Πόλεμο.

Σήμερα, η NASA επιστρέφει στη Σελήνη μέσω του προγράμματος Artemis. Ήδη από την 1η Απριλίου, αναμένεται να στείλει τετραμελές πλήρωμα σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, ως προετοιμασία για επανδρωμένη προσελήνωση μέσα στη δεκαετία.

1

Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: γιατί να δαπανηθούν σχεδόν 100 δισ. δολάρια για ένα ταξίδι που έχει ήδη πραγματοποιηθεί; Σε αντίθεση με το Apollo, ο στόχος του Artemis δεν είναι τόσο ξεκάθαρος και η απάντηση διαφέρει ανάλογα με το ποιος τη δίνει.

Για ορισμένους, πρόκειται για γεωπολιτικό ανταγωνισμό με την Κίνα, η οποία επίσης σχεδιάζει να στείλει ανθρώπους στη Σελήνη μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Για άλλους, το επίκεντρο είναι η βιωσιμότητα, με τη δημιουργία μόνιμης βάσης που θα διευκολύνει μελλοντικές αποστολές. Υπάρχει όμως και μια πιο απλή εξήγηση: η NASA χρειάζεται νέους προορισμούς για τους αστροναύτες της και η Σελήνη αποτελεί το επόμενο λογικό βήμα.

Όπως επισημαίνει ο Κέισι Ντράιερ από την Planetary Society, η επανδρωμένη εξερεύνηση του Διαστήματος αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητας της NASA ήδη από την εποχή του Apollo. Μετά τη λήξη εκείνου του προγράμματος, οι επανδρωμένες αποστολές περιορίστηκαν σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, με το Διαστημικό Λεωφορείο και τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Καθώς το πρόγραμμα του ISS πλησιάζει στο τέλος του, η NASA επιδιώκει να επεκτείνει την ανθρώπινη παρουσία βαθύτερα στο Διάστημα. Η Σελήνη αποτελεί το επόμενο βήμα, καθώς είναι τεχνολογικά πιο προσιτή σε σχέση με τον Άρη.

Η επιλογή μεταξύ Σελήνης και Άρη αποτέλεσε επί δεκαετίες αντικείμενο συζήτησης, με τα σχετικά προγράμματα να δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν σταθερή χρηματοδότηση. Το 2017, ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εντολή για επιστροφή στη Σελήνη, δίνοντας νέα ώθηση στο Artemis.

Η NASA βλέπει το πρόγραμμα ως προετοιμασία για μελλοντικές αποστολές στον Άρη. Οι αποστολές Artemis θα συλλέξουν επιστημονικά δεδομένα, θα μελετήσουν πόρους όπως ο πάγος και τα ορυκτά και θα συμβάλουν στη δημιουργία μόνιμης βάσης, η οποία θα λειτουργήσει ως πεδίο δοκιμών για ζωή και εργασία πέρα από τη Γη.

Παράλληλα, η NASA επιδιώκει τη δημιουργία μιας «σεληνιακής οικονομίας», όπου οι πόροι της Σελήνης θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την υποστήριξη μελλοντικών αποστολών ή και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στο Διάστημα.

Η γεωπολιτική διάσταση παραμένει σημαντική. Η πρόοδος της Κίνας στο διαστημικό πρόγραμμα έχει εντείνει την αίσθηση ανταγωνισμού στις ΗΠΑ, με ορισμένους να εκφράζουν ανησυχίες για πιθανή διεκδίκηση πόρων ή ακόμη και στρατιωτικοποίηση της Σελήνης.

Παρότι η NASA δηλώνει προσηλωμένη στην ειρηνική εξερεύνηση, το πρόγραμμα Artemis προβάλλεται και ως απόδειξη της ικανότητας των ΗΠΑ και των συμμάχων τους να επιτυγχάνουν μεγάλα τεχνολογικά εγχειρήματα.

Για τους ίδιους τους αστροναύτες, όμως, το εγχείρημα έχει και επιστημονική διάσταση. Η Σελήνη θεωρείται «αρχείο» της δημιουργίας του ηλιακού συστήματος και ένα σημαντικό βήμα για την κατανόηση της πιθανής ύπαρξης ζωής αλλού.

Όπως δήλωσε η αστροναύτης Κριστίνα Κοχ, η απάντηση στο ερώτημα «είμαστε μόνοι;» μπορεί να ξεκινήσει από τη Σελήνη, η οποία αποτελεί ταυτόχρονα προθάλαμο για τον Άρη και «κλειδί» για την κατανόηση άλλων πλανητικών συστημάτων.

Διαβάστε επίσης

Αντόνιο Κόστα: Αλληλεγγύη της ΕΕ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Ισραήλ: Εντολή Νετανιάχου για επέκταση της «ζώνης ασφαλείας» στον νότιο Λίβανο

Ιράν: Υποστηρίζει ότι χτύπησε βάσεις με Αμερικανούς στρατιώτες στην Ιορδανία