Οι τιμές του φυσικού αερίου σε Ευρώπη και Ασία εκτινάχθηκαν πάνω από 50%, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η διακοπή της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ ενίσχυσαν τους φόβους για σοβαρή διαταραχή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.

Τα συμβόλαια αναφοράς σημείωσαν την μεγαλύτερη άνοδο από τον Αύγουστο του 2023, μετά τη σχεδόν πλήρη διακοπή της διέλευσης δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ το Σαββατοκύριακο. Η στενή αυτή θαλάσσια οδός αποτελεί κομβική αρτηρία για τη μεταφορά ενέργειας, καθώς μέσω αυτής διακινείται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

1

Παράλληλα, το Brent, διεθνές σημείο αναφοράς για το αργό πετρέλαιο, εκτινάχθηκε έως και 13% πριν υποχωρήσει, παραμένοντας ωστόσο αυξημένο κατά 8%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδό του εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τους FT, η QatarEnergy, ένας από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς προμηθευτές παγκοσμίως, διέκοψε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) αφού το Ιράν έβαλε στο στόχαστρο τις εγκαταστάσεις του με επιθέσεις drones.

Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, ανακοίνωσε επίσης ότι ανέστειλε τη λειτουργία ενός διυλιστηρίου πετρελαίου έπειτα από επίθεση με drones.

Έμποροι και αναλυτές προειδοποίησαν ότι οι πολλαπλές επιθέσεις αυξάνουν τον κίνδυνο ενός παρατεταμένου σοκ στις τιμές της ενέργειας, καθώς η Τεχεράνη στοχοποιεί υποδομές σε ολόκληρο τον Κόλπο, ενώ η σύγκρουση επεκτείνεται και σε άλλες χώρες, όπως ο Λίβανος και η Κύπρος.

«Οι ενεργειακές υποδομές του Κόλπου βρίσκονται πλέον ξεκάθαρα στο στόχαστρο του Ιράν», δήλωσε ο Torbjorn Soltvedt, επικεφαλής αναλυτής για τη Μέση Ανατολή στην εταιρεία ανάλυσης κινδύνου Verisk Maplecroft.

Η ιρανική επίθεση της Δευτέρας στις σαουδαραβικές εγκαταστάσεις στο Ras Tanura, που είχαν στοχοποιηθεί κατά το παρελθόν από μαχητές Χούθι το 2021, είναι η πρώτη επίθεση σε ενεργειακή μονάδα από τότε που ξεκίνησε η σύγκρουση.

«Πρόκειται για τεράστια κλιμάκωση», δήλωσε ο Ali Shihabi, Σαουδάραβας σχολιαστής. «Η Σαουδική Αραβία, που ήθελε να μείνει εκτός του πολέμου, θα πρέπει να αποφασίσει πώς θα αντιδράσει».

Το Ras Tanura, το μεγαλύτερο διυλιστήριο πετρελαίου στις ακτές του Κόλπου, μπορεί να επεξεργάζεται 500.000 βαρέλια αργού ημερησίως. Δεν υπήρξαν τραυματισμοί από την επίθεση και η διακοπή λειτουργίας του διυλιστηρίου ήταν προληπτική, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει την κατάσταση.

Ευάλωτη η Ευρώπη

Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα ευάλωτη. Τα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα και η περιοχή χρειάζεται να εισαγάγει μεγάλες ποσότητες LNG το καλοκαίρι ώστε να τα αναπληρώσει ενόψει του επόμενου χειμώνα. Αν η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ διακοπεί για έναν μήνα, οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου θα μπορούσαν να υπερδιπλασιαστούν, σύμφωνα με τη Goldman Sachs.

Η σύγκρουση κλιμακώθηκε το Σαββατοκύριακο μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, με την Τεχεράνη να απαντά με πλήγματα κατά πολλών χωρών. Δεξαμενόπλοια LNG που επρόκειτο να φορτώσουν στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φαίνεται πως καθυστερούν ή αλλάζουν πορεία. Παράλληλα, το Ισραήλ έκλεισε ορισμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου, αναγκάζοντας την Αίγυπτο — σημαντικό εισαγωγέα — να αναζητήσει επιπλέον φορτία LNG.

Το Ιράν δήλωσε ότι δεν προτίθεται να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο πλοία άρχισαν να αποφεύγουν τη διέλευση σχεδόν αμέσως μετά την έναρξη της σύγκρουσης το Σάββατο. Το Κατάρ ανακοίνωσε προσωρινή αναστολή κάθε θαλάσσιας ναυσιπλοΐας.

Οι τιμές στα ολλανδικά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για παράδοση τον επόμενο μήνα — δείκτης αναφοράς για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο — διαπραγματεύονταν με άνοδο σχεδόν 50%, στα 47,80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, νωρίτερα στο Άμστερνταμ.

Διαβάστε επίσης 

Αναταραχή στις αγορές λόγω Ιράν: Βουτιά στις μετοχές, ράλι σε πετρέλαιο, χρυσό και βιομηχανικά μέταλλα – Το ενδιαφέρον στα Στενά του Ορμούζ

Αναταράξεις στις αερομεταφορές λόγω Μέσης Ανατολής – Οι επιπτώσεις για την Αθήνα

Toyota: Στα 131,4 δολάρια ανά μετοχή η βελτιωμένη προσφορά της Elliott για την Toyota Industries