Bloomberg: Η Τουρκία από «μαύρο πρόβατο» σε απαραίτητο σύμμαχο για το NATO

Η Τουρκία, χάρη στη στρατηγική της θέση, τη ραγδαία ανάπτυξη της αμυντικής της βιομηχανίας και τις καλές σχέσεις του Ερντογάν με τον Τραμπ, αναδεικνύεται σε ολοένα πιο απαραίτητο και ισχυρό σύμμαχο του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο αυξανόμενων προκλήσεων για τη Συμμαχία.

Αυτό επισημαίνει το Bloomberg σε ανάλυσή του, σημειώνοντας ότι όταν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ φτάσουν στο τεράστιο προεδρικό συγκρότημα των 1.000 δωματίων του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα την επόμενη εβδομάδα, ο Τούρκος πρόεδρος αναμένεται να τους εξηγήσει πόσο ζωτικής σημασίας είναι η χώρα του για μια στρατιωτική συμμαχία που αντιμετωπίζει δυσκολίες.

Η Τουρκία ετοιμάζεται να βρεθεί στο επίκεντρο της επόμενης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επιδιώκει να αναδείξει τη χώρα του ως αναντικατάστατο κρίκο της δυτικής συμμαχίας, σε μια περίοδο που οι σχέσεις Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών δοκιμάζονται και οι ανάγκες για στρατιωτικό εξοπλισμό αυξάνονται ραγδαία.

Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η Άγκυρα φιλοδοξεί να αξιοποιήσει τόσο τη γεωστρατηγική της θέση όσο και τη θεαματική ανάπτυξη της αμυντικής της βιομηχανίας, προβάλλοντας την Τουρκία ως βασικό προμηθευτή οπλικών συστημάτων για τις ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ.

Την ώρα που οι ηγέτες της Συμμαχίας θα καταφθάνουν στο προεδρικό συγκρότημα του Ερντογάν στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου, οι αυτοκινητοπομπές τους θα περνούν δίπλα από τη μεγάλη έκθεση αμυντικού υλικού της τουρκικής πρωτεύουσας.

Εκεί θα παρουσιάζονται πυρομαχικά, drones, ηλεκτρονικά συστήματα πολέμου και άλλος στρατιωτικός εξοπλισμός, ως επίδειξη της δυναμικής μιας αμυντικής βιομηχανίας που πλέον πραγματοποιεί εξαγωγές άνω των 10 δισ. δολαρίων ετησίως.

Από «μαύρο πρόβατο» σε πολύτιμο σύμμαχο

Πριν από δύο χρόνια, ο Ερντογάν βρισκόταν στο περιθώριο της Συμμαχίας, μπλοκάροντας επί μήνες την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ και απαιτώντας αυστηρότερα μέτρα κατά υποστηρικτών του PKK.

Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά, σύμφωνα με το Bloomberg. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι ο Τούρκος πρόεδρος θεωρείται πλέον ένας από τους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες που διατηρούν ιδιαίτερα καλές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ και μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της συνοχής της Συμμαχίας, σε μια περίοδο όπου αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Το 56% των τουρκικών εξαγωγών αμυντικού εξοπλισμού κατευθύνθηκε το 2025 στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη και σε άλλους δυτικούς συμμάχους, σηματοδοτώντας θεαματική ανατροπή σε σχέση με τις δεκαετίες εντάσεων που ακολούθησαν την κρίση της Κύπρου.

Από το 2020 μέχρι σήμερα, οι διεθνείς πωλήσεις των τουρκικών αμυντικών εταιρειών έχουν τετραπλασιαστεί, με την Τουρκία να εξάγει πλέον οπλισμένα drones, πολεμικά πλοία, εκπαιδευτικά αεροσκάφη, τεθωρακισμένα οχήματα και ηλεκτρονικά συστήματα συμβατά με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.

Όπως επισημαίνει ο Οζγκιούρ Ουνλουχισαρτσικλί, επικεφαλής του German Marshall Fund στην Τουρκία, η αξία της χώρας για το ΝΑΤΟ δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη γεωγραφική της θέση και στο μέγεθος του στρατού της.

«Η αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας εξελίσσεται πλέον σε εξίσου σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα», τονίζει.

Λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο, ο Τούρκος πρόεδρος ζήτησε την άρση των εμποδίων στο εμπόριο αμυντικού εξοπλισμού μεταξύ των συμμάχων.

«Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η κατανομή των βαρών μεταξύ των συμμάχων θα είναι ισορροπημένη και δίκαιη, ενώ παράλληλα θα αρθούν οι περιορισμοί στο εμπόριο της αμυντικής βιομηχανίας», δήλωσε σε ομιλία του στην Κωνσταντινούπολη.

Η Σύνοδος πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για τη Συμμαχία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο περιορισμού της αμερικανικής συμμετοχής στο ΝΑΤΟ, ενώ ήδη προχωρά στη μείωση στρατευμάτων και στρατιωτικών μέσων στην Ευρώπη.

Κατά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στις 24 Ιουνίου, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι αποφάσισε να συμμετάσχει στη Σύνοδο κυρίως «από σεβασμό προς τον πρόεδρο Ερντογάν», τον οποίο χαρακτήρισε «πολύ καλό φίλο».

«Αν η Σύνοδος δεν γινόταν στην Τουρκία και δεν την φιλοξενούσε ο πρόεδρος Ερντογάν, πιθανότατα δεν θα πήγαινα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στην Άγκυρα αναμένεται να ανακοινωθούν σημαντικές συμφωνίες της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, με τον Μαρκ Ρούτε να έχει ζητήσει από τις κυβερνήσεις να παρουσιάσουν εκεί νέα εξοπλιστικά προγράμματα.

Η στρατηγική επιδίωξη είναι να αποδειχθεί στον Λευκό Οίκο ότι η Ευρώπη ενισχύει ουσιαστικά τις στρατιωτικές της δυνατότητες.

Καθώς η Ουάσιγκτον σχεδιάζει σημαντική μείωση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων στην Ευρώπη —με περιορισμό στρατηγικών βομβαρδιστικών, ναυτικών μονάδων, drones και μαχητικών αεροσκαφών— η Άγκυρα εκτιμά ότι μπορεί να καλύψει μέρος αυτού του κενού.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχει αυξήσει σημαντικά τη ζήτηση για τουρκικά drones και πυρομαχικά διαμετρήματος 155 χιλιοστών, ενώ η Baykar δημιούργησε κοινή εταιρεία με την ιταλική Leonardo για την ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, η Turkish Aerospace Industries συμφώνησε να προμηθεύσει την Ισπανία με 30 εκπαιδευτικά αεροσκάφη Hurjet.

Η Τουρκία συμμετέχει επίσης στο νέο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ, ύψους 28 δισ. δολαρίων, για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Συμμαχίας μέσω διασύνδεσης υπόγειων αγωγών καυσίμων.

Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ

Η αύξηση των τουρκικών εξαγωγών όπλων συμπίπτει με την προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων Άγκυρας-Ουάσιγκτον, μετά την κρίση που προκάλεσε η αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400 το 2017, οι αμερικανικές κυρώσεις και ο αποκλεισμός της Τουρκίας από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Η Άγκυρα εμφανίζεται πλέον διατεθειμένη να αναζητήσει συμβιβαστική λύση για τους S-400, ενώ ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι μετά τη συνάντησή του με τον Ερντογάν θα μπορούσε να επανεκκινήσει και η πώληση κινητήρων μαχητικών αεροσκαφών προς την Τουρκία.

«Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τον κάνει πολύ χαρούμενο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.

Με τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, διαρκώς αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες που έφτασαν τα 30 δισ. δολάρια το 2025 και μια ταχέως αναπτυσσόμενη πολεμική βιομηχανία, η Τουρκία επιχειρεί να αναδειχθεί σε βασικό πυλώνα της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Συμμαχίας.

Όπως επισημαίνει ο Ουνλουχισαρτσικλί, η Άγκυρα δεν προσφέρει πλέον μόνο στρατιωτική ισχύ. Σε συνδυασμό με την αμυντική της βιομηχανία, όλα αυτά καθιστούν την Τουρκία ολοένα και πιο αναντικατάστατη για ένα ΝΑΤΟ που βρίσκεται υπό πίεση, σύμφωνα με τον Ουνλουχισαρτζικλί του German Marshall Fund.

«Η Τουρκία προσφέρει πλέον όχι μόνο στρατιωτικές δυνατότητες», δήλωσε, «αλλά και ένα αποδεδειγμένα αποτελεσματικό αμυντικό οικοσύστημα, ικανό να παραδίδει εξοπλισμό γρήγορα και σε μεγάλη κλίμακα».

Διαβάστε επίσης:

Σφοδρή επίθεση Σκέρτσου κατά της Αντιπολίτευσης: «Ο φασιστικός λόγος της οπλίζει το χέρι των τρομοκρατών»

Πιερρακάκης στο POLITICO: ΑΙ και κυβερνοασφάλεια στην ατζέντα του Eurogroup

Κίνα και ΕΕ ίδρυσαν και επίσημα κοινό μηχανισμό διαβούλευσης για το εμπόριο και τις επενδύσεις