Σε συναντήσεις ευρωπαίων ηγετών στις 12–13 Φεβρουαρίου 2026, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις για τον τρόπο λειτουργίας του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων (ETS).

Συγκεκριμένα:

1

Ο Μερτς είπε ότι η ΕΕ πρέπει να είναι ανοικτή στο να επανεξετάσει ή ακόμα και να αναβάλει μέρος του ETS ως αντίδραση στο υψηλό κόστος των δικαιωμάτων ρύπων.

Η Μελόνι κάλεσε σε σφαιρική αναθεώρηση του ETS και σε μέτρα κατά της «χρηματιστηριακής» ή υψηλής τιμής των δικαιωμάτων για να μειωθούν οι ενεργειακές δαπάνες.

Τα σχόλια αυτά ακολούθησαν πιέσεις από βιομηχανικούς κύκλους που θέλουν τη μείωση του κόστους παραγωγής.

Όλες αυτές οι θέσεις δεν αποτελούν επίσημη ή τελική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή του ευρωπαϊκού νομοθετικού σώματος. Αυτές είναι πολιτικές προτάσεις ή θέσεις που ακούστηκαν σε επίπεδο ηγετών και θεωρούνται πιθανές κατευθύνσεις διαλόγου — αλλά δεν έχουν ακόμη νομοθετικά επικυρωθεί από την Κομισιόν ή τα ευρωπαϊκά όργανα.

Η Κομισιόν έχει ήδη προγραμματίσει επίσημη αναθεώρηση του ETS για το 3ο τρίμηνο του 2026 εντός του ευρύτερου πλαισίου των κλιματικών στόχων της ΕΕ, αλλά αυτό αφορά κατά κύριο λόγο μακροπρόθεσμα ζητήματα συμμόρφωσης με στόχους 2040 και όχι άμεσες αλλαγές για να αντιμετωπίσει τις πρόσφατες διακυμάνσεις τιμών.

Πώς σχετίζεται αυτό με την πρόσφατη πτώση των τιμών των EUA (δικαιωμάτων ρύπων)

Τις τελευταίες ημέρες οι τιμές των ευρωπαϊκών δικαιωμάτων εκπομπών (EUAs) σημείωσαν αισθητή πτώση, καταγράφοντας χαμηλό που δεν είχε παρατηρηθεί από τον Αύγουστο του 2025. Αυτό αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη χρηματιστηριακή αντίδραση των αγορών στις δηλώσεις του Μερτς και της Μελόνι περί πιθανής αναθεώρησης του συστήματος ή και παρέμβασης στην αγορά, γεγονός που αύξησε την αντίληψη ότι πολιτικός κίνδυνος μπορεί να μειώσει τη μελλοντική αξία των δικαιωμάτων.

Με απλά λόγια: όταν πολιτικοί ηγέτες υπονοούν πιθανές αλλαγές ή περιορισμούς σε ένα κανονιστικό εργαλείο όπως το ETS, οι επενδυτές και οι αγορές τιμολογούν την πιθανότητα μειωμένης ζήτησης ή αλλαγής στην προσφορά — οδηγώντας τις τιμές χαμηλότερα.

Γιατί η αλλαγή στο ETS θεωρείται, εν μέρει, αρνητική για τις ΑΠΕ και την ΔΕΗ

Παρά το ότι το ETS είναι εργαλείο μείωσης εκπομπών, η αβεβαιότητα γύρω από τη δομή και το κόστος του μπορεί να έχει αντίκτυπο στις επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) — ειδικά στις χώρες όπου η ηλεκτροπαραγωγή βασίζεται σε συνδυασμό ΑΠΕ και συμβατικών μονάδων:

Αστάθεια τιμής ηλεκτρικής ενέργειας: Υψηλά κόστη ETS για συμβατικούς παραγωγούς (π.χ. λιγνίτη, φυσικό αέριο) μπορούν να μετατοπίσουν το κόστος στο τελικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, αυξάνοντας τα τιμολόγια. Αντίθετα, αβεβαιότητα ή πτώση των EUA μειώνει το κίνητρο μετάβασης σε ΑΠΕ σε επενδυτικό επίπεδο.

Χρηματοδότηση έργων: Οι επενδύσεις σε ΑΠΕ και αποδοτικότερους σταθμούς απαιτούν προβλεψιμότητα κόστους άνθρακα. Αβεβαιότητα στο ETS απομακρύνει επενδυτές που θέλουν σταθερά σενάρια κόστους καυσίμου και ρύπων.

Στην Ελλάδα, η μετάβαση από λιγνίτη σε ΑΠΕ και φυσικό αέριο έχει κόστος. Η αποσταθεροποίηση στον μηχανισμό ETS και στις τιμές ρύπων μπορεί να καθυστερήσει επενδύσεις σε ΑΠΕ και εν δυνάμει να αυξήσει τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο για μεγάλους παραγωγούς όπως η ΔΕΗ, ιδίως αν η αγορά ρύπων παραμείνει ευμετάβλητη.

Ποιος ωφελείται από πιθανές αλλαγές στο ETS και η περίπτωση ΤΙΤΑΝ

Οι επικριτές του ETS — συμπεριλαμβανομένων κυβερνητικών ηγετών και μερίδας της βαριάς βιομηχανίας — υποστηρίζουν ότι η σταδιακή χαλάρωση του ETS που συνεπάγεται προσωρινή μείωση κόστους για τη βιομηχανία θα βοηθήσει ανταγωνιστικά ευρωπαϊκές εταιρείες έναντι ανταγωνιστών εκτός ΕΕ.

Για παράδειγμα:

Η υποχώρηση της τιμής των EUAs έχει κατ’ αρχήν θετική επίδραση για ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως η TITAN Cement International, καθώς μειώνει το κόστος συμμόρφωσης στο πλαίσιο του European Union Emissions Trading System. Αυτό μεταφράζεται σε βελτίωση λειτουργικών περιθωρίων και ενίσχυση ταμειακών ροών. Παράλληλα, ενδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα έναντι παραγωγών εκτός ΕΕ που δεν επιβαρύνονται με αντίστοιχο κόστος άνθρακα. Συνεπώς, η πτώση των EUAs δεν αποτελεί αρνητικό θεμελιώδη παράγοντα για τον TITAN, αλλά υποστηρικτικό στοιχείο της δομής κόστους του. Οποιαδήποτε βραχυπρόθεσμη πίεση στη μετοχή θα πρέπει να αναζητηθεί σε ευρύτερους χρηματιστηριακούς ή μακροοικονομικούς λόγους.

Η Κομισιόν έχει υπερασπιστεί το ETS ως βασικό εργαλείο για την επίτευξη των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων, τονίζοντας ότι παρά τις διακυμάνσεις, επιστρέφει σημαντικά έσοδα στα κράτη μέλη και εξασφαλίζει ότι η μετάβαση προς καθαρότερη οικονομία συνοδεύεται επενδύσεις σε χαμηλές εκπομπές τεχνολογίες.

Δεοντολογική δήλωση

Στο πλαίσιο της παρούσας ανάλυσης, κρίνεται σκόπιμο να διευκρινιστεί ότι η Vitalfinance (www.vitalfinance.gr) διαθέτει σημαντικό μερίδιο στην ελληνική αγορά EU Allowances (EUAs) και αποτελεί τον αποκλειστικό αντιπρόσωπο του Aither Group, (www.aither.com) διεθνώς αναγνωρισμένου οίκου με εξειδίκευση στα environmental commodities.

Η εμπλοκή μας στο χώρο αυτό δεν επηρεάζει την ουσία των πολιτικών συζητήσεων γύρω από το ETS, αλλά προσφέρει εξειδίκευση και πρόσβαση σε αγορές δικαιωμάτων ρύπων για επενδυτές, παραγωγούς ενέργειας και άλλους συμμετέχοντες στις αγορές περιβαλλοντικών δικαιωμάτων.