Ευρωπαϊκό φυσικό αέριο: Ράλι 3% εξαιτίας των διαταραχών στον Περσικό Κόλπο – Οι κίνδυνοι για τον χειμώνα και τον πληθωρισμό

Ισχυρή άνοδο κατέγραψαν οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου, με τους δύο βασικούς περιφερειακούς δείκτες αναφοράς να ενισχύονται περισσότερο από 3%, καθώς ο υψηλότερος του αναμενομένου πληθωρισμός στη Βρετανία και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό από τον Περσικό Κόλπο ενέτειναν τις ανησυχίες για την επάρκεια καυσίμων τον χειμώνα.

Για τον κίνδυνο ελλείψεων και υψηλών τιμών είχαν προειδοποιήσει ήδη από την άνοιξη οι Αλέξανδρος Εξάρχου και Ευάγγελος Μυτιληναίος, επισημαίνοντας τα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα και τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία LNG.

Το ολλανδικό συμβόλαιο TTF παράδοσης επόμενου μήνα σημείωσε άνοδο 3,1%, στα 87,95 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh). Στη Βρετανία, το αντίστοιχο συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης NBP ενισχύθηκε κατά 3,2%, στις 216,57 πένες ανά therm. Αμφότερα διατηρήθηκαν κοντά στα υψηλότερα επίπεδά τους από τα τέλη του 2022.

Το ράλι της Τετάρτης συνέπεσε με τη δημοσιοποίηση νέων μακροοικονομικών στοιχείων, τα οποία ανέδειξαν τη σοβαρή επιβάρυνση που προκαλεί στη βρετανική οικονομία το αυξημένο κόστος εισαγωγής ενέργειας.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο ετήσιος πληθωρισμός τιμών καταναλωτή στη Βρετανία επιταχύνθηκε στο 3,5% τον Σεπτέμβριο, από 3,1% τον Αύγουστο, υπερβαίνοντας τις εκτιμήσεις της αγοράς.

Καθώς δεν διαθέτει μεγάλης κλίμακας υποδομές μακροχρόνιας αποθήκευσης φυσικού αερίου, το Ηνωμένο Βασίλειο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις τρέχουσες εισαγωγές μέσω αγωγών και από φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), προκειμένου να καλύψει τις εγχώριες ανάγκες ηλεκτροπαραγωγής και θέρμανσης κατοικιών.

Ο ευρωπαϊκός δείκτης αναφοράς καταγράφει άνοδο περίπου 210% από την αρχή του έτους, ενώ ο αντίστοιχος βρετανικός έχει ενισχυθεί κατά περίπου 196% την ίδια περίοδο.

Με τις επιθέσεις στη θάλασσα και τα προβλήματα διέλευσης να περιορίζουν τις ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ, διατηρώντας τις παραδόσεις από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη σχεδόν 80% χαμηλότερα από τα περσινά επίπεδα, οι ευρωπαϊκές εταιρείες κοινής ωφέλειας αντιμετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό από Ασιάτες αγοραστές για τα διαθέσιμα φορτία της λεκάνης του Ατλαντικού που δεν έχουν ακόμη δεσμευτεί.

Η πληρότητα των υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη διαμορφώνεται περίπου στο 74,6%, στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή από το 2009. Αυτό αφήνει τις ευρωπαϊκές αγορές με περιορισμένα αποθέματα ασφαλείας, καθώς ενισχύεται η χειμερινή ζήτηση για θέρμανση.

Πιέσεις στις τιμές ενόψει χειμώνα και διαταραχές στον εφοδιασμό

Όπως αναφέρουν οι Financial Times, η τελευταία άνοδος των ευρωπαϊκών τιμών φυσικού αερίου αντανακλά τις ανησυχίες για τα χαμηλά αποθέματα και τις μειωμένες ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ, παρά μια συνολική κατάρρευση του συστήματος εφοδιασμού με φυσικό αέριο.

Το συμβόλαιο αναφοράς TTF έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο του έτους, ενώ ανάλογη πορεία έχουν ακολουθήσει και οι τιμές φυσικού αερίου στη Βρετανία. Η άνοδος έχει σημαντικές επιπτώσεις για τα νοικοκυριά, τη μεταποίηση και τις επιχειρήσεις υπηρεσιών, ενώ ήδη επηρεάζει τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη και στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.

Η πληρότητα των εγκαταστάσεων αποθήκευσης στην ΕΕ βρίσκεται κάτω από το 75%, έναντι 98% το 2023 και μέσου όρου 90% στα μέσα Οκτωβρίου κατά την περίοδο 2011–2025. Αυτό αφήνει την περιοχή περισσότερο εκτεθειμένη σε ένα κύμα ψύχους, καθώς τα χαμηλότερα αποθέματα αναγκάζουν τους αγοραστές να εξαρτώνται περισσότερο από προμήθειες άμεσης παράδοσης και από τις τιμές της χειμερινής αγοράς spot.

Ωστόσο, το άρθρο υποστηρίζει ότι η αντίδραση της αγοράς φαίνεται δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με την πραγματική απώλεια προσφοράς. Οι διαταραχές που έχει προκαλέσει το Ιράν έχουν περιορίσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Εντούτοις, οι εξαγωγές LNG των δύο χωρών αντιπροσώπευαν μόλις το 3% της συνολικής προσφοράς φυσικού αερίου το 2025, ενώ, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, άλλοι παραγωγοί αναπλήρωσαν τα τρία τέταρτα των ποσοτήτων που χάθηκαν μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου.

Προσαρμογή της ζήτησης και επιπτώσεις στον πληθωρισμό

Η ευρωπαϊκή ζήτηση είναι επίσης απίθανο να παραμείνει αμετάβλητη στα σημερινά επίπεδα τιμών. Σύμφωνα με την ανάλυση, η κατανάλωση φυσικού αερίου έχει παρουσιάσει κάποια ανελαστικότητα ως προς τις τιμές από την περίοδο της πανδημίας Covid-19 και μετά. Ωστόσο, αυτή δεν επαρκεί για να δικαιολογήσει έναν παρατεταμένο τριπλασιασμό των τιμών χονδρικής, όταν η παγκόσμια προσφορά LNG έχει μειωθεί μόνο σε περιορισμένο βαθμό.

Παράλληλα, η κατανάλωση δεν ανακάμπτει όταν υποχωρούν οι τιμές, γεγονός που αντανακλά τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, την ευρύτερη χρήση αντλιών θερμότητας, την αυξημένη ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και την απώλεια μέρους της βιομηχανικής παραγωγικής δυναμικότητας. Υπό αυτό το πρίσμα, εάν τα αποθέματα αξιολογηθούν σε σχέση με τη σημερινή, χαμηλότερη κατανάλωση, ενδέχεται να υποδηλώνουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από εκείνη που δείχνουν τα ποσοστά πληρότητας από μόνα τους.

Ο αντίκτυπος στον πληθωρισμό είναι άμεσος: οι υψηλότεροι λογαριασμοί ενέργειας έχουν ήδη ωθήσει τον πληθωρισμό της ευρωζώνης στο 3,8% τον Σεπτέμβριο και είναι πιθανό να ανεβάσουν τον γενικό δείκτη πληθωρισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο πάνω από το 4% τον Ιανουάριο. Ωστόσο, η επίδραση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ενδέχεται να είναι ηπιότερη από ό,τι το 2022, καθώς οι διακοπές λειτουργίας των γαλλικών πυρηνικών σταθμών δεν αποτελούν το 2026 εξίσου σοβαρό περιοριστικό παράγοντα και οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας εξαρτώνται λιγότερο από την ηλεκτροπαραγωγή με φυσικό αέριο.

Η καμπύλη των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου εξακολουθεί να έχει καθοδική κλίση, υποδηλώνοντας προσδοκίες αποκλιμάκωσης των τιμών. Η αύξηση των εξαγωγών LNG από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό αναμένεται να υπερκαλύψει τη μείωση της προσφοράς από τον Περσικό Κόλπο. Αυτό υποδηλώνει ότι το φυσικό αέριο δύσκολα θα παραμείνει για μεγάλο διάστημα βασικός παράγοντας τροφοδότησης του ευρωπαϊκού πληθωρισμού.

Στο ευρύτερο αυτό πλαίσιο, ο Μάριο Ντράγκι προειδοποιεί ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού και η προσπάθεια συγκράτησης του δημόσιου χρέους δεν πρέπει να υπονομεύσουν τις επενδύσεις που είναι απαραίτητες για τη μελλοντική ανάπτυξη. Σύμφωνα με τους Financial Times, ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ανέπτυξε τη θέση αυτή σε ομιλία του στην Εθνική Τράπεζα της Ελβετίας την περασμένη εβδομάδα.

Όπως εξήγησε, όταν τα επιτόκια παραμένουν υψηλότερα από τους ρυθμούς ανάπτυξης, το βάρος του δημόσιου χρέους αυξάνεται, εκτός εάν οι κυβερνήσεις προχωρήσουν σε δραστική δημοσιονομική προσαρμογή. Αυτό μπορεί να εντείνει τις πολιτικές πιέσεις προς τις κεντρικές τράπεζες να ανεχθούν υψηλότερο πληθωρισμό, προκειμένου να διαβρωθεί η πραγματική αξία του χρέους.

Ο Ντράγκι υπογραμμίζει ότι ο έλεγχος του πληθωρισμού παραμένει η πρώτη προτεραιότητα της νομισματικής πολιτικής. Ωστόσο, τα επιτόκια δεν πρέπει να διαμορφώνονται υψηλότερα από όσο απαιτείται για τη μεσοπρόθεσμη σταθερότητα των τιμών. Καθοριστική θεωρεί και τη σαφή επικοινωνία των κεντρικών τραπεζών, καθώς η αβεβαιότητα για τις επόμενες κινήσεις τους μπορεί να αυξήσει το αναμενόμενο κόστος δανεισμού πέρα από το αναγκαίο επίπεδο.

Η υπερβολικά περιοριστική πολιτική, προειδοποιεί, δεν πλήττει μόνο τη σημερινή ζήτηση: αυξάνει το κόστος κεφαλαίου, επιβραδύνει τις επενδύσεις και την καινοτομία και μπορεί να περιορίσει την παραγωγική δυναμικότητα για μεγάλο διάστημα. Για την Ευρώπη, η απάντηση περιλαμβάνει βαθύτερη ενοποίηση των αγορών και στοχευμένη βιομηχανική πολιτική. Στις προτάσεις του περιλαμβάνεται η διάθεση 100 δισ. ευρώ από τον κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για τη μείωση του κινδύνου των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανθεκτικότητας απέναντι σε μελλοντικές διαταραχές.

Διαβάστε επίσης 

Morgan Stanley: Έρχονται αναβαθμίσεις για τις ελληνικές τράπεζες – Πού βλέπει τις μεγαλύτερες ευκαιρίες

Super deal από τον Γιώργο Προκοπίου: Πούλησε suezmax 15ετίας πάνω από 100 εκατ. δολ.

Coca-Cola: Πώς «έκαψε» το στοίχημα $5 δισ. για την Costa Coffee