Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης: Add mononews.gr on Google

Τον κίνδυνο ενός νέου ενεργειακού σοκ αντιμετωπίζει η Ευρώπη, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου πλησιάζουν πλέον τα 90 ευρώ/MWh, στα υψηλά τετραετίας, επιβεβαιώνοντας τις προειδοποιήσεις που είχαν διατυπώσει εδώ και μήνες ο επικεφαλής της AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, και ο πρόεδρος της METLEN, Ευάγγελος Μυτιληναίος, για τις ελλείψεις LNG, τα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα και τον κίνδυνο εκτόξευσης των τιμών τον χειμώνα.

Η τιμή του φυσικού αερίου στον ολλανδικό TTF κινείται σήμερα, 20 Οκτωβρίου, κοντά στα 90 ευρώ/MWh, με το συμβόλαιο αναφοράς να φτάνει περίπου τα 89,6 ευρώ/MWh, σε επίπεδα που παραπέμπουν στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση. Η άνοδος αυτή μεταφέρεται ήδη στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τις χώρες που εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή τους.

1

Στην Ελλάδα, η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας έφτασε χθες, 19 Οκτωβρίου, τα 247,82 ευρώ/MWh, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023 και η τιμή επόμενης μέρα για αύριο είναι στα 240,5 ευρώ/MWh. Η εξέλιξη αποτυπώνει πόσο ευάλωτη παραμένει η εγχώρια αγορά στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου, παρά τη σημαντική διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η νέα άνοδος δεν αποτελεί αιφνιδιασμό για όσους παρακολουθούν στενά την αγορά. Ήδη από την άνοιξη, δύο από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους της χώρας είχαν επισημάνει ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να εισέλθει στον χειμώνα 2026-2027 χωρίς επαρκή αποθέματα και χωρίς να έχει εξασφαλίσει τις αναγκαίες ποσότητες LNG μέσω μακροπρόθεσμων συμφωνιών.

Εξάρχου: Από τον Απρίλιο προειδοποιούσε για ελλείψεις και πολύ υψηλές τιμές

Από τους πρώτους που είχαν αναδείξει τον κίνδυνο ήταν ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου.

Μιλώντας στις 23 Απριλίου 2026, στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, είχε προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο ελλείψεων φυσικού αερίου τον επόμενο χειμώνα, με συνέπεια σημαντικές αυξήσεις των τιμών και νέες πληθωριστικές πιέσεις.

Είχε επισημάνει ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική παραμένει ανεπαρκής, καθώς η Ένωση στηρίζεται υπερβολικά στην αγορά spot LNG, χωρίς να έχει προχωρήσει στις μακροπρόθεσμες συμφωνίες που θα μπορούσαν να περιορίσουν την έκθεσή της στις διεθνείς διακυμάνσεις.

Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί σε μειονεκτική θέση στον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία LNG, ιδιαίτερα εάν αυξηθεί η ζήτηση από την Ασία ή επιδεινωθούν οι γεωπολιτικές συνθήκες. Για την αντιμετώπιση του κινδύνου είχε προτείνει την επιτάχυνση των μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας LNG, αλλά και την ανάπτυξη πρόσθετων υποδομών εισαγωγής, μεταξύ των οποίων νέοι πλωτοί τερματικοί σταθμοί FSRU στην Ελλάδα.

Οι προειδοποιήσεις έγιναν ακόμη πιο συγκεκριμένες στις 4 Σεπτεμβρίου, όταν, μιλώντας στο Thessaloniki Metropolitan Summit, ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 110 ευρώ/MWh. Επισήμανε ότι η ενεργειακή κρίση δεν περιορίζεται στο κόστος των καυσίμων, αλλά μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία: υψηλότερο πληθωρισμό, πιέσεις στα επιτόκια, αύξηση του κόστους χρηματοδότησης και επιβράδυνση των επενδύσεων.

Στις 24 Σεπτεμβρίου επανήλθε, προειδοποιώντας για έναν δύσκολο χειμώνα, με το φυσικό αέριο κοντά στα 100 ευρώ/MWh και ανεξέλεγκτες πιέσεις στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας. Η βασική του κριτική ήταν ότι η Ευρώπη δεν ενισχύει όσο χρειάζεται την ασφάλεια του εφοδιασμού της, αλλά εξακολουθεί να προσδοκά ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις θα αποκλιμακωθούν ή ότι ο χειμώνας θα είναι ήπιος.

Ακόμη και στις 16 Οκτωβρίου, σε δηλώσεις του στην S&P Global Energy, ο επικεφαλής της AKTOR ζήτησε πρόσθετες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, όπως επιδοτήσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και μειώσεις των τελών μεταφοράς φυσικού αερίου, ώστε να περιοριστούν οι συνέπειες της κρίσης.

Μυτιληναίος: Η Ευρώπη κινδυνεύει να πληρώσει πολύ ακριβότερα το LNG

Αντίστοιχη προειδοποίηση είχε απευθύνει ήδη από τις 13 Μαΐου ο πρόεδρος της METLEN, Ευάγγελος Μυτιληναίος, μιλώντας στο Energy Transition Summit των Financial Times και της Καθημερινής στην Αθήνα.

Ο κ. Μυτιληναίος είχε χαρακτηρίσει τη χαμηλή πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου ως έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την ευρωπαϊκή οικονομία. Εκείνη την περίοδο, όπως ανέφερε, τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονταν περίπου στο 30%, έναντι 50% την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Η καθυστέρηση στην αναπλήρωση των αποθεμάτων δημιουργούσε, κατά την εκτίμησή του, τις προϋποθέσεις για νέα άνοδο των τιμών, ιδιαίτερα εάν άλλαζαν οι καιρικές συνθήκες ή αυξανόταν η ζήτηση LNG στην Ασία.

Ο πρόεδρος της METLEN είχε υπογραμμίσει ότι οι τιμές, που τότε βρίσκονταν περίπου στα 40-45 ευρώ/MWh, δεν αντανακλούσαν πλήρως τους κινδύνους της αγοράς. Προειδοποίησε ότι εάν περισσότερα φορτία LNG κατευθύνονταν προς την Άπω Ανατολή, η Ευρώπη θα αναγκαζόταν να προσφέρει υψηλότερες τιμές για να εξασφαλίσει τις ποσότητες που χρειάζεται.

Ακριβώς λόγω αυτών των κινδύνων, όπως αποκάλυψε, η METLEN είχε προχωρήσει σε αντιστάθμιση κινδύνου για τις ανάγκες της σε φυσικό αέριο τόσο το 2026 όσο και το 2027. Η κίνηση αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία για τον Όμιλο, καθώς το φυσικό αέριο αποτελεί βασική πρώτη ύλη τόσο για την ηλεκτροπαραγωγή όσο και για τις βιομηχανικές του δραστηριότητες.

Ο κ. Μυτιληναίος είχε επίσης εκφράσει επιφυλάξεις για την ευρωπαϊκή απόφαση απαγόρευσης των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, θεωρώντας ότι ο περιορισμός των διαθέσιμων πηγών εφοδιασμού, χωρίς παράλληλη εξασφάλιση επαρκών εναλλακτικών ποσοτήτων, αυξάνει τους κινδύνους για τις τιμές και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Οι αποθήκες και τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια στο επίκεντρο

Οι σημερινές εξελίξεις αναδεικνύουν τις δύο βασικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου: τα χαμηλά αποθέματα ενόψει του χειμώνα και τη μεγάλη εξάρτηση από τις βραχυπρόθεσμες αγορές LNG. Στα μέσα Οκτωβρίου, η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών παρέμενε κάτω από το 75%, έναντι επιπέδων κοντά στο 90% που παρατηρούνται συνήθως αυτή την εποχή του έτους.

Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη εισέρχεται στην περίοδο αυξημένης κατανάλωσης με μικρότερο περιθώριο ασφάλειας. Εάν επικρατήσουν χαμηλές θερμοκρασίες ή περιοριστούν περαιτέρω οι παραδόσεις LNG από τη Μέση Ανατολή, θα χρειαστεί να ανταγωνιστεί πιο επιθετικά τις ασιατικές αγορές για τις διαθέσιμες ποσότητες.

Η κατάσταση επιβαρύνεται από τις διαταραχές στις ροές LNG από τον Περσικό Κόλπο και τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα.Παράλληλα, η ευρωπαϊκή αγορά παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις μεταβολές του TTF, το οποίο επηρεάζει άμεσα το κόστος ηλεκτροπαραγωγής και, κατ’ επέκταση, τις χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρισμού.

Η άνοδος του φυσικού αερίου δημιουργεί νέες πιέσεις στην οικονομία, στην αγορά ενέργειας και στις ενεργοβόρες βιομηχανίες, περιορίζει την ανταγωνιστικότητά τους και αυξάνει το κόστος λειτουργίας των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Το  ερώτημα πλέον είναι πόσο ψηλά θα πάνε οι τιμές   αν θα ξεπεράσουν τα 100 ευρώ/MWh, αλλά για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνουν υψηλές και κατά πόσο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα μπορέσουν να περιορίσουν τις επιπτώσεις στην οικονομία.

Οι προειδοποιήσεις Εξάρχου και Μυτιληναίου είχαν κοινό παρονομαστή την ανάγκη να αντιμετωπιστεί εγκαίρως ο κίνδυνος περιορισμένης προσφοράς φυσικού αερίου, πριν η Ευρώπη αναγκαστεί να πληρώσει το τίμημα της έλλειψης προετοιμασίας.

Η άνοδος του TTF προς τα 90 ευρώ/MWh δείχνει ότι οι κίνδυνοι που είχαν επισημάνει ήδη από την άνοιξη δεν ήταν θεωρητικοί. Και με τον χειμώνα να βρίσκεται ακόμη στην αρχή, η εξέλιξη των τιμών θα αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για το ενεργειακό κόστος, τον πληθωρισμό και τις προοπτικές της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Η πορεία του αερίου σήμερα

Σημειώνεται ότι τα ολλανδικά συμβόλαια αναφοράς TTF να ξεπέρασαν σήμερα το όριο των 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για πρώτη φορά από τα τέλη του 2022. Ωστόσο, η έντονη άνοδος έδωσε τη θέση της σε απότομη διόρθωση, καθώς επενδυτές της αγοράς προχώρησαν σε ρευστοποιήσεις για να κατοχυρώσουν τα κέρδη των προηγούμενων συνεδριάσεων.

Τα συμβόλαια υποχώρησαν έως και 5,3% προς το τέλος της συνεδρίασης, διαγράφοντας τα προηγούμενα κέρδη. Η μεταστροφή συνέπεσε με την υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου, στον απόηχο ανεπιβεβαίωτων πληροφοριών για νέα διπλωματική πρωτοβουλία του Κατάρ και του Πακιστάν με στόχο την επανέναρξη των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν.

Παρά τη διόρθωση, οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου παραμένουν υπερδιπλάσιες σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης. Οι διαταραχές στις εξαγωγές LNG από τη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τα περιορισμένα ευρωπαϊκά αποθέματα, διατηρούν έντονη την ανησυχία για την επάρκεια εφοδιασμού ενόψει του χειμώνα.

Καμπανάκι για τις πληρότητες

Οι αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονται σε πληρότητα περίπου 75%, στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή από το 2009, ενώ στη Γερμανία το αντίστοιχο ποσοστό μόλις υπερβαίνει το 61%.

Οι ήπιες θερμοκρασίες του Οκτωβρίου διευκολύνουν την αναπλήρωση των αποθεμάτων, χωρίς ωστόσο να εξαλείφουν τους κινδύνους. Η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να ανταγωνιστεί εντονότερα τις ασιατικές αγορές για την εξασφάλιση φορτίων LNG, ασκώντας νέες ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Καθοριστικός παράγοντας παραμένει η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο, από όπου προερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Όσο οι εξαγωγές παραμένουν διαταραγμένες και η γεωπολιτική αβεβαιότητα συνεχίζεται, η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου αναμένεται να χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταβλητότητα.