Economist: Mετα-καλοκαιρινό σοκ για τις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων – Πώς συγκρίνονται με τις ΗΠΑ

Αντιμέτωποι με ορισμένες ιδιαιτερότητες βρίσκονται οι επενδυτές που ενδιαφέρονται για κρατικά ομόλογα σε ευρώ, καθώς οι ευρωπαϊκές αγορές υφίστανται μετα-καλοκαιρινό σοκ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Economist.

Αρχικά, σημειώνει ότι οι traders έχουν να επιλέξουν μεταξύ 21 χωρών της Ευρωζώνης, πέρα από το ίδιο το χρέος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επιπλέον, οι θερινές διακοπές, ακόμη και στα επενδυτικά γραφεία, συνήθως οδηγούν σε πιο ασταθείς αγορές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Επίσης, για λόγους που δεν είναι απολύτως ξεκάθαροι, οι αποδόσεις των 10ετών γερμανικών ομολόγων (bunds), που αποτελούν το σημείο αναφοράς για το μπλοκ, τείνουν να αυξάνονται κατά 0,15 ποσοστιαίες μονάδες μετά τον Αύγουστο.

Αυξάνονται οι αποδόσεις παντού φέτος

Φέτος, σημειώνει σε ανάλυσή του ο Economist, η κίνηση αυτή ξεκίνησε νωρίτερα και δεν περιορίστηκε μόνο στη Γερμανία, καθώς, τις τελευταίες εβδομάδες, οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων βρίσκονται σε αναταραχή.

Οι αποδόσεις έχουν αυξηθεί σχεδόν παντού, καθώς οι επενδυτές προχωρούν σε πωλήσεις κρατικού χρέους (η τιμή του οποίου μειώνεται όταν αυξάνονται οι αποδόσεις), ανησυχώντας για τους αυξανόμενους πληθωριστικούς κινδύνους, την αβεβαιότητα γύρω από την οικονομική ανάπτυξη και την απροθυμία για δημοσιονομική λιτότητα σχεδόν σε κάθε χώρα.

Την 1η Σεπτεμβρίου, οι αποδόσεις των 10ετών ιαπωνικών ομολόγων έφτασαν στο 3% για πρώτη φορά εδώ και 30 χρόνια.

Οι αποδόσεις των 30ετών αμερικανικών ομολόγων δεν απέχουν πολύ από το υψηλό 19 ετών του 5,31%, που καταγράφηκε στα μέσα Αυγούστου.

Τα αντίστοιχα βρετανικά ομόλογα (gilts), που πλέον προσφέρουν απόδοση 5,9%, δεν ήταν τόσο φθηνά από το 1998.

Οι ευρωπαϊκές αποδόσεις δεν έχουν φτάσει ακόμη σε αυτά τα επίπεδα, τονίζει ο Economist.

Τα 10ετή και 30ετή γερμανικά ομόλογα εξακολουθούν να προσφέρουν σημαντικά χαμηλότερες αποδόσεις από την τελευταία κορύφωση του 2008. Αντίστοιχα γαλλικά ομόλογα δεν βρίσκονται υψηλότερα από τα επίπεδα εκείνης της περιόδου.

Εντούτοις, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις.

Πρόβλημα ο πληθωρισμός

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο πληθωρισμός είναι το πρώτο πρόβλημα.

Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου η άνοδος των τιμών αντανακλά κυρίως την ισχυρή εγχώρια ζήτηση, στην Ευρώπη ο βασικός παράγοντας βρίσκεται στην πλευρά της προσφοράς και εκτός ελέγχου των κυβερνήσεων: το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν.

Οι αγορές αναμένουν πλέον ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα αυξήσει το βασικό της επιτόκιο στο 2,9% έως τα μέσα του 2027, από το 2% που προεξοφλούσαν πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

Επιπροσθέτως, όταν ο πληθωριστικός κίνδυνος είναι υψηλός και προέρχεται από ένα σοκ προσφοράς, οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερη αποζημίωση για τη διακράτηση μακροπρόθεσμων τίτλων.

Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή ζητούν επιπλέον απόδοση για να αντισταθμίσουν την αβεβαιότητα σχετικά με τον πληθωρισμό.

Σε ένα σοκ προσφοράς, οι τιμές των ομολόγων και των μετοχών τείνουν να υποχωρούν ταυτόχρονα αντί να κινούνται αντίθετα, γεγονός που καθιστά το χρέος λιγότερο ελκυστικό ως μέσο διαφοροποίησης χαρτοφυλακίου.

Πρόσκληση τα δημοσιονομικά

Η δεύτερη πρόκληση της Ευρώπης εντοπίζεται στον δημοσιονομικό τομέα.

Η νέα προτίμηση της Γερμανίας για επενδύσεις που χρηματοδοτούνται μέσω χρέους, αλλά και η επίμονη δημοσιονομική χαλαρότητα της Γαλλίας, έχουν οδηγήσει τα επιτόκια υψηλότερα από το 2025. Αυτό με τη σειρά του έχει αυξήσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Το 2028 η Γαλλία θα δαπανά το 6% των κρατικών εσόδων της για την πληρωμή τόκων, έναντι 3% το 2019, σύμφωνα με εκτιμήσεις του οίκου αξιολόγησης Fitch. Για την Ιταλία, το αντίστοιχο ποσοστό αναμένεται να αυξηθεί από 7% σε 8,8% την ίδια περίοδο.

Τη στιγμή που η φορολογία στην Ευρώπη είναι ήδη πολύ υψηλότερη από τις ΗΠΑ ως ποσοστό του ΑΕΠ, η περαιτέρω αύξηση των φόρων για την κάλυψη των δημοσιονομικών κενών είναι ιδιαίτερα δύσκολη.

Η περικοπή δαπανών δεν είναι πολιτικά ελκυστική, ειδικά καθώς οι λαϊκιστικές δυνάμεις ενισχύονται σε ολόκληρη την ήπειρο.

Ανάπτυξη και επενδύσεις εκτός Ευρώπης

Το τρίτο πρόβλημα είναι ότι μέρος της ανόδου των αποδόσεων, πέρα από τον πληθωρισμό, οφείλεται στην ανάπτυξη και στις επενδύσεις εκτός Ευρώπης, οι οποίες απορροφούν κεφάλαια.

Η αμερικανική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται δυναμικά, υποστηριζόμενη από μεγάλες επενδύσεις στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Οι τεχνολογικοί κολοσσοί που ηγούνται αυτής της κούρσας αναμένεται να δαπανήσουν περισσότερα από 5 τρισ. δολάρια για κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης μεταξύ 2025 και 2030. Αντίθετα, οι αντίστοιχες δαπάνες στην Ευρώπη είναι ελάχιστες σε σύγκριση.

Παρά τη μείωση της κερδοφορίας τους, που οφείλεται εν μέρει στην ανεπαρκή επένδυση, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις παραμένουν καθαροί αποταμιευτές.

Εντούτοις, ακόμη και αν οι ευρωπαϊκές εταιρείες βρίσκονται στο περιθώριο της κούρσας της τεχνητής νοημοσύνης, οι ευρωπαϊκοί εκδότες ομολόγων επηρεάζονται από αυτήν.

Ο λόγος είναι ότι οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί εκδίδουν οι ίδιοι μακροπρόθεσμα ομόλογα για να χρηματοδοτήσουν τις τεράστιες επενδύσεις τους — ύψους περίπου 250 δισ. δολαρίων φέτος και 400 δισ. δολαρίων το 2027, σύμφωνα με την Goldman Sachs.

Οι εταιρικοί αυτοί εκδότες έχουν αξιοπιστία αντίστοιχη με κυβερνήσεις και, ως εκ τούτου, ανταγωνίζονται τα κράτη για τα κεφάλαια των επενδυτών. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, ευθύνονται ήδη για σχεδόν το ένα δέκατο των εκδόσεων εταιρικών ομολόγων σε ευρώ φέτος.

Περισσότερο χρέος παγκοσμίως σημαίνει μεγαλύτερη προσφορά μακροπρόθεσμων ομολόγων και, συνεπώς, μεγαλύτερο «κίνδυνο διάρκειας» –  δηλαδή τον βαθμό στον οποίο αλλάζει η τιμή των ομολόγων όταν μεταβάλλονται τα επιτόκια – τον οποίο πρέπει να απορροφήσουν οι επενδυτές.

Νέο παγκόσμιο μακροοικονομικό καθεστώς

Στην Ευρώπη, σημειώνει ο Economist, η προσφορά ομολόγων αυξάνεται επίσης επειδή η ΕΚΤ μειώνει σταδιακά τις τοποθετήσεις της, έχοντας περιορίσει το χαρτοφυλάκιό της κατά 1,2 τρισ. ευρώ από το 2022 και συνεχίζοντας.

Παράλληλα, η ζήτηση από τους μεγάλους αγοραστές μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων εξασθενεί.

Τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τα οποία στο παρελθόν αγόραζαν μεγάλες ποσότητες ομολόγων για να χρηματοδοτήσουν προγράμματα καθορισμένων παροχών στρέφονται πλέον σε συστήματα καθορισμένων εισφορών, τα οποία επιδιώκουν υψηλότερες αποδόσεις μέσω πιο ριψοκίνδυνων επενδύσεων, όπως οι μετοχές.

Οι επενδυτές που εισέρχονται στην αγορά κρατικών ομολόγων, όπως τα hedge funds, διαπραγματεύονται πλέον με πιο απαιτητικούς όρους, ενώ οι επενδυτές δεν θα πρέπει να περιμένουν αποκλιμάκωση των αποδόσεων στο άμεσο μέλλον.

Και οι δανειολήπτες σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο θα πρέπει να προσαρμοστούν σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

«Βρισκόμαστε σε ένα νέο παγκόσμιο μακροοικονομικό καθεστώς», συνοψίζει η Φρέγια Μπίμις (Freya Beamish) της TS Lombard.

Διαβάστε επίσης: 

Ιαπωνία: Άλμα 1,2% για το γεν – Σε επιφυλακή οι αγορές για νέα παρέμβαση

Ομόλογα: Τι σημαίνει για τα χρήματά σας η άνοδος των αποδόσεων παγκοσμίως

Χαλκός: Σε χαμηλό 10 ημερών από την πίεση του πετρελαίου – Σε πτώση τα βιομηχανικά μέταλλα