F

Παγκόσμια κινητοποίηση για αφύπνιση και στροφή στην πράσινη ανάπτυξη

Η κλιματική αλλαγή που εξελίχθηκε σε κλιματική κρίση δεν είναι μια προβολή του μέλλοντός μας, αλλά συμβαίνει τώρα

Αφιέρωμα New Green Deal – Μεγάλος Υποστηρικτής ΔΕΗ 

Η πανδημία του νέου κορονοϊού ήταν για τους μεγαλύτερους διεθνείς οργανισμούς, τους επιστήμονες, τις μεγάλες περιβαλλοντικές οργανώσεις αλλά και τους ενεργούς πολίτες, το σημείο μηδέν για αφύπνιση με στόχο κυβερνήσεις και πολίτες να συνειδητοποιήσουν ότι οδηγούμε τον πλανήτη Γη σε κατάρρευση, σε ένα δρόμο χωρίς επιστροφή.

Η κλιματική αλλαγή που εξελίχθηκε σε κλιματική κρίση δεν είναι μια προβολή του μέλλοντός μας, αλλά, πλέον, συμβαίνει τώρα. Οι επιπτώσεις σε όλους τους τομείς, από τη δημόσια υγεία και τα οικοσυστήματα μέχρι τους φυσικούς πόρους και την οικονομία είναι περισσότερο από ορατές, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι οι εκτιμήσεις τους έχουν πέσει έξω μόνο ως προς τον χρόνο. Οι καταστροφικές επιπτώσεις, δηλαδή, είναι απτές πολύ πιο σύντομα απ’ ό,τι εκτιμούσαν τα προηγούμενα χρόνια.

Η εμφάνιση του νέου κορονοϊού, με τις τραγικές συνέπειες για όλα τα κράτη, είναι μια από τις παρενέργειες της κλιματικής αλλαγής γι’ αυτό και αρχίζει να σχηματίζεται ένα ισχυρό μέτωπο επιστημόνων από όλους τους κλάδους αλλά και προσωπικοτήτων των γραμμάτων και των τεχνών, που απαιτεί ριζική αλλαγή πολιτικής γιατί βρισκόμαστε στην ύστατη ώρα.

Την ίδια στιγμή ο ΟΗΕ καθώς και άλλοι διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι πρέπει με αφορμή την ανασυγκρότηση των κρατών από την πανδημία του νέου κορονοϊού, να υπάρξει δραστική αλλαγή στην κατεύθυνση της ανάπτυξης με έμφαση σε επενδύσεις και πολιτικές με πράσινο πρόσημο.

Η έκκληση του ΟΗΕ

Τον τόνο έδωσε ήδη από τον Απρίλιο και μεσούσης της πανδημίας ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος απηύθυνε έκκληση στις κυβερνήσεις να μην ενισχύσουν, με τα κονδύλια για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης λόγω κορονοϊού, τις ρυπογόνες βιομηχανίες, αλλά αντίθετα να τα κατευθύνουν προς εταιρείες με περιβαλλοντικά διαπιστευτήρια.

Αν και σε κάποιους αυτή η παρέμβαση και μάλιστα εκείνη τη χρονική στιγμή έμοιαζε λίγο παράταιρη, οι αξιωματούχοι του ΟΗΕ επέμειναν αφού θεωρούν ότι η στιγμή είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση της καλπάζουσας κλιματικής αλλαγής.

Έτσι, η έκκληση προς τις κυβερνήσεις ήταν να μην χρησιμοποιήσουν τα χρήματα των φορολογουμένων για τη διάσωση εταιρειών ορυκτών καυσίμων και βιομηχανιών έντασης άνθρακα, αλλά να αφιερώσουν τα πακέτα οικονομικής διάσωσης λόγω κορονοϊού, σε επιχειρήσεις που μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και δημιουργούν πράσινες θέσεις εργασίας.

Η έκκληση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, έγινε μετά τη διαπίστωση ότι πολλές χώρες – και ειδικά οι μεγάλοι ρυπαντές του πλανήτη- σχεδιάζουν μεγάλες επενδύσεις σε βιομηχανίες ορυκτών καυσίμων ως μέρος των πακέτων οικονομικής διάσωσης.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ επέλεξε να απευθύνει την έκκληση τον Απρίλιο όταν εξαιτίας του παγώματος της οικονομικής δραστηριότητας σε ολόκληρο τον πλανήτη, επικράτησε μια άνευ στοιχείων ευφορία περί μείωσης της εκπομπής των επικίνδυνων αερίων. Μείωση προσωρινή μια και όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι απειλείται ακόμα και η πρόβλεψη ότι ακόμα και προ κορονοϊού, οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου θα μειώνονταν φέτος. Πρόβλεψη, που αναμένεται να διαψευστεί με τις πιέσεις για τη στήριξη των ρυπογόνων βιομηχανιών.

Το επιθετικό μήνυμα του UNEP

Τη σκυτάλη από τον ΟΗΕ πήρε το UNEP, το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος την 5η Ιουνίου, επέλεξε για πρώτη φορά ένα εξαιρετικά επιθετικό μήνυμα προσπαθώντας να ταράξει τα νερά. Το κεντρικό μήνυμά του ήταν «Ξυπνήστε, καταρρέουμε, είναι η Ώρα της Φύσης», μήνυμα που συνοδεύτηκε από ένα μανιφέστο που περιέγραφε με δραματικούς τόνους την κατάσταση του περιβάλλοντος και τους κινδύνους που απειλούν, πλέον, άμεσα το ανθρώπινο είδος.

Με εκφράσεις όπως «Ξυπνήστε» και «Βρισκόμαστε στα πρόθυρα κατάρρευσης», το UNEP εγκατέλειψε το comme il faut λεξιλόγιό του σε μια προσπάθεια να κινητοποιήσει κυβερνήσεις και πολίτες, για την επιτακτική ανάγκη αναθεώρησης εκ βάθρων της σχέσης μας με τη Φύση.

Στο μανιφέστο που παρουσίασε ανέφερε χαρακτηριστικά: “Τα τρόφιμα που τρώμε, ο αέρας που αναπνέουμε, το νερό που πίνουμε και το κλίμα που κάνει τον πλανήτη μας κατοικήσιμο, όλα προέρχονται από τη φύση. Και η φύση δείχνει ότι βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας κατάρρευσης. Είναι ώρα να ξυπνήσουμε. ν΄αναθεωρήσουμε τη σχέση μας με τη φύση. Ήρθε η ώρα να υψώσουμε τις φωνές μας και να πούμε στον κόσμο ότι χρειαζόμαστε δράση τώρα”.

Το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών, κάλεσε σε παγκόσμια δράση για αλλαγή προσωπικών συνηθειών, παραγωγικών μοντέλων και πολιτικής, σε όλους τους τομείς. Όπως συγκεκριμένα ανέφερε, ατομικά ο καθένας πρέπει να αναθεωρήσει τι αγοράζει και τι χρησιμοποιεί. Οι επιχειρηματίες πρέπει να αναθεωρήσουν τη στρατηγική τους επιλέγοντας βιώσιμα μοντέλα ανάπτυξης. Οι αγρότες και οι πολυεθνικές τροφίμων οφείλουν να αναθεωρήσουν τη στρατηγική των εντατικών καλλιεργειών που οδηγεί σε υπερεκμετάλλευση των εδαφών, να επιτρέψουν στη γη να αποκατασταθεί. Και ακόμα να σταματήσουν την επέλαση σε παρθένες περιοχές, υγροτόπους και δάση.

Η ανοιχτή επιστολή 40 εκατομμυρίων γιατρών

Σχεδόν το μισό του παγκόσμιου ιατρικού εργατικού δυναμικού, 40 εκατομμύρια γιατροί και νοσηλευτές υπέγραψαν μέσω 350 οργανισμών από 90 χώρες, ανοιχτή επιστολή προς τους ηγέτες της G20 και τους επικεφαλής ιατρικούς συμβούλους τους, ζητώντας τους να διασφαλίσουν μια πράσινη ανάκαμψη από την κρίση του νέου κορονοϊού, που όπως επισημαίνουν, λαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της κατάρρευσης του κλίματος.

Η επιστολή στάλθηκε στα τέλη Μαΐου και οι εργαζόμενοι στον τομέα της Υγείας, ανάμεσά τους η Παγκόσμια Ιατρική Ένωση, το Διεθνές Συμβούλιο Νοσηλευτών, η Ομοσπονδία Νοσηλευτών και Μαιών της Κοινοπολιτείας, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Οικογενειακών Ιατρών, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Συλλόγων Δημόσιας Υγείας, καθώς και χιλιάδες μεμονωμένοι επαγγελματίες της υγείας, ζητούσαν την ενίσχυση των συστημάτων δημόσιας υγείας και προειδοποιούσαν ότι η περιβαλλοντική υποβάθμιση θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέες μολυσματικές ασθένειες.

Στην επιστολή, οι επαγγελματίες της υγείας συνδέουν την ατμοσφαιρική ρύπανση και τα εύθραυστα συστήματα δημόσιας υγείας με τις επιπτώσεις του νέου κορονοϊού, λέγοντας ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση “εξασθενεί ήδη το σώμα μας”, επιδεινώνοντας τον αντίκτυπο της νόσου.

Γιατροί και νοσηλευτικό προσωπικό μέσω της επιστολής κάλεσαν τους παγκόσμιους ηγέτες να συμπεριλάβουν στα σχέδια δράσεις μέτρα για τα δημόσια συστήματα υγείας και τα περιβαλλοντικά ζητήματα και συγκεκριμένα να κοπούν οι επιδοτήσεις των ορυκτών καυσίμων και να υπάρξει σαφής υποστήριξη των ΑΠΕ.

Χαρακτηριστική ήταν η δραματική δήλωση του Miguel Jorge, προέδρου της Παγκόσμιας Ιατρικής Ένωσης: “Γνωρίζουμε τώρα περισσότερο από ποτέ. Η ανθρώπινη υγεία εξαρτάται από έναν υγιή πλανήτη. Καθώς περπατάμε στο δρόμο προς την ανάκαμψη, πρέπει να χτίσουμε ένα σύστημα που θα μας προστατεύει από περαιτέρω ζημιές. Χρειαζόμαστε μια υγιή και πράσινη ανάρρωση”.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η Annette Kennedy, πρόεδρος του Διεθνούς Συμβουλίου Νοσηλευτών η οποία με αφορμή την επιστολή που απέστειλαν στη G20 επεσήμανε: “Η κλιματική αλλαγή αποτελεί επικείμενη και σοβαρή απειλή για την υγεία του παγκόσμιου πληθυσμού. Καλούμε τις κυβερνήσεις να διασφαλίσουν ότι τα επίπεδα ρύπανσης δεν θα επιστρέψουν στα προηγούμενα επίπεδα, έτσι ώστε τα παιδιά και τα εγγόνια μας να είναι σε θέση να μεγαλώνουν υγιεινά σε ένα βιώσιμο και βιώσιμο κλίμα. Μόνο επενδύοντας τόσο στην υγειονομική περίθαλψη όσο και στο περιβάλλον μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο μέλλον”.

WMO: Πολεμήστε την κλιματική αλλαγή όπως τον κορονοϊό

Στην προσπάθεια αφύπνισης παρενέβη και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός ο οποίος με μια δραματική ανακοίνωσή του κάλεσε κυβερνήσεις και πολίτες να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή με τον ίδιο τρόπο που καταπολεμούν την πανδημία του κορονοϊού. Οι επιστήμονες του WMO επισημαίνουν ότι όπως προσπαθούμε να εξισορροπήσουμε τις καμπύλες της πανδημίας έτσι θα πρέπει να εξισορροπήσουμε και τις καμπύλες της κλιματικής αλλαγής, διαφορετικά οι επιπτώσεις στην ευημερία των ανθρώπων, τα οικοσυστήματα και τις οικονομίες θα είναι δραματικές “για αιώνες” αργότερα.

Αν και η πανδημία του κορονοϊού έχει δραματικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, που μεταφράζονται και σε πτώση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα εξαιτίας της μείωσης των εκπομπών στον τομέα των μεταφορών και της παραγωγής ενέργειας, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός επισημαίνει ότι ο Covid-19 έχει μόνο προσωρινή επίδραση στα αέρια του θερμοκηπίου και φυσικά δεν μπορεί να αποτελεί ένας ιός… υποκατάστατο των μέτρων που η παγκόσμια κοινότητα πρέπει να πάρει για την ανάσχεση της κλιματικής κρίσης.

Παρέμβαση στην ΕΕ από 1 εκατομμύριο πολίτες

Το ένα εκατομμύριο έφτασαν οι επιστήμονες, οι επιχειρηματίες και οι απλοί πολίτες που υπέγραψαν την ανοικτή επιστολή-έκκληση προς την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ και την Καγκελάριο της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ αλλά και όλους τους ηγέτες της ΕΕ, για ένα Πράσινο Σχέδιο Ανάκαμψης της ΕΕ από τον κορονοϊό.

Κεντρικό αίτημα ήταν οι επενδύσεις να κατευθυνθούν για τη δημιουργία πράσινων θέσεων εργασίας με στόχο οικονομίες πιο καθαρές και πιο δίκαιες.

Όπως χαρακτηριστικά αναφερόταν στην επιστολή: “Βασιζόμαστε σε εσάς για να δημιουργήσετε έναν πράσινο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και μια τράπεζα για το κλίμα, και να διασφαλίσετε ότι οι επενδύσεις θα γίνονται στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού. Είναι ώρα να πούμε αντίο στα ορυκτά καύσιμα, να επιβάλουμε δίκαιη φορολογία και να πυροδοτήσουμε την πράσινη επανάσταση που τόσο έχουμε ανάγκη”.

Και η επιστολή κατέληγε: «Ενωμένοι έχουμε τη δύναμη να κατατροπώσουμε τον ιό, τη γενναιοδωρία ώστε καμία χώρα να μην μείνει πίσω, αλλά και τη γνώση ώστε να θέσουμε τα θεμέλια για μια ανάκαμψη που θα βοηθήσει να αντιστρέψουμε την κλιματική κρίση».

Η επιστολή 200 ακαδημαϊκών και καλλιτεχνών

Η πρωτοβουλία ήταν της ηθοποιού Ζιλιέτ Μπινός και του αστροφυσικού Ορελιέν Μπαρό, οι οποίοι συγκέντρωσαν την υπογραφή 200 ακαδημαϊκών και καλλιτεχνών- ανάμεσά τους οι Κέιτ Μπλάνσετ, Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Πέδρο Αλμαδοβάρ, Μαντόνα, Μόνικα Μπελούτσι, σε μια επιστολή με τίτλο “Παρακαλούμε, ας μην επιστρέψουμε στην κανονικότητα”, η οποία δημοσιεύθηκε στα μέσα Μαΐου στην εφημερίδα Le Monde.

Το κεντρικό σημείο ήταν ότι μετά την τραγωδία του κορονοϊού, δεν θα πρέπει να επιστρέψουμε σε μια “κανονικότητα” που οδηγεί σε παγκόσμια οικολογική κατάρρευση με ανυπολόγιστες συνέπειες. Αντίθετα θα πρέπει να γίνει στροφή της οικονομίας προς πράσινες λύσεις.

Και η επιστολή κατέληγε: “Ο ριζικός μετασχηματισμός που χρειαζόμαστε -σε όλα τα επίπεδα- χρειάζεται τόλμη και θάρρος. Δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί χωρίς μαζική και αποφασιστική δέσμευση. Πρέπει να δράσουμε τώρα. Είναι τόσο θέμα επιβίωσης όσο και αξιοπρέπειας και συνέπειας”.

Διαβάστε περισσότερα για το κλίμα, το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή στο μεγάλο αφιέρωμα New Green Deal του mononews.gr