Δήμαρχοι προς Μητσοτάκη: «Πάρε πίσω το τσιμέντο από τα βόρεια προάστια»

Μέχρι το Μέγαρο Μαξίμου φτάνει η σύγκρουση για τον σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που ανοίγει τον δρόμο για εκατοντάδες χιλιάδες πρόσθετα τετραγωνικά μέτρα…τσιμέντου στα βόρεια προάστια της Αθήνας.

Τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, έξι δήμαρχοι θα συναντηθούν με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, έχοντας ένα ξεκάθαρο αίτημα: να αποσυρθεί η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης και να ξεκινήσει από την αρχή η συζήτηση, αυτή τη φορά με τη συμμετοχή των δήμων.

Πρόκειται για τους δημάρχους Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριο Ψυχάλη, Νέας Ιωνίας Παναγιώτη Μανούρη, Παπάγου – Χολαργού Ηλία Αποστολόπουλο, Φιλοθέης – Ψυχικού Χαράλαμπο Μπονάτσο, Χαλανδρίου Σίμο Ρούσσο και Κηφισιάς Βασίλη Ξυπολυτά, οι οποίοι έχουν ήδη συνυπογράψει κοινή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό. Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχει και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης.

Το κοινό μέτωπο των έξι δημάρχων ενισχύθηκε κατά τη χθεσινή συνάντησή τους στα γραφεία της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ), υπό τον πρόεδρό της και δήμαρχο Γαλατσίου Γιώργο Μαρκόπουλο. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η εφαρμογή της μεταφοράς συντελεστή δόμησης στις ήδη επιβαρυμένες περιοχές των βορείων προαστίων, καθώς και η νομική διάσταση του σχεδιασμού.

Οι δήμαρχοι αντάλλαξαν στοιχεία και τεχνικές παρατηρήσεις, θέτοντας ζητήματα σχετικά με την αύξηση της οικοδομικής πυκνότητας, την επάρκεια των υποδομών και την προστασία της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας των δήμων τους. Παρά τις διαφορετικές πολεοδομικές συνθήκες κάθε περιοχής, επιβεβαίωσαν την κοινή τους στάση απέναντι στη μελέτη του ΥΠΕΝ και συμφώνησαν να μεταφέρουν τις θέσεις τους απευθείας στον Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά τη συνάντηση της Δευτέρας στο Μέγαρο Μαξίμου, με βασικό αίτημα την απόσυρσή της.

Μάλιστα, η κινητοποίηση δεν περιορίζεται στην επιστολή και στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό. Οι δήμοι προγραμματίζουν και ενημερωτική εκδήλωση στο Κολλέγιο Αθηνών στις 30 Νοεμβρίου, προκειμένου να παρουσιάσουν στους πολίτες τι προβλέπει η μελέτη και πώς ενδέχεται να επηρεάσει τις γειτονιές τους.

Πίσω από την κοινή αντίδραση βρίσκεται η ανησυχία ότι περιοχές που επί χρόνια προσπαθούν να περιορίσουν την οικοδομική πυκνότητα κινδυνεύουν να βρεθούν μπροστά σε έναν νέο κύκλο επιβάρυνσης. Δήμοι που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη κατά των πολεοδομικών μπόνους του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, επιδιώκοντας να αποτρέψουν την ανέγερση κτιρίων μεγαλύτερου ύψους και όγκου, βλέπουν τώρα να προτείνονται αυξήσεις συντελεστών και, σε ορισμένες ζώνες, ακόμη και ένας επιπλέον επιτρεπόμενος όροφος.

Για τις δημοτικές αρχές, ο κίνδυνος είναι να αλλάξει σταδιακά η φυσιογνωμία περιοχών που διατηρούν χαμηλότερη δόμηση, ενώ σε άλλες, ήδη πυκνοδομημένες γειτονιές, να επιδεινωθούν τα προβλήματα κυκλοφορίας, στάθμευσης και υποδομών.

Μανούρης: «Δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι κάποιοι αποφασίζουν για εμάς»

Ο δήμαρχος Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης, μιλώντας στο mononews, ζητεί να ανασταλεί η σημερινή διαδικασία διαβούλευσης και να προηγηθεί ουσιαστική συζήτηση με κάθε δήμο.

«Δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να δεχτούμε ότι κάποιοι άλλοι αποφασίζουν για εμάς», τονίζει, επισημαίνοντας ότι οι δημοτικές αρχές δεν υπέδειξαν τις ζώνες που περιλαμβάνονται στη μελέτη.

Ο ίδιος αμφισβητεί τα στοιχεία για τα διαθέσιμα τετραγωνικά μέτρα στη Νέα Ιωνία, υποστηρίζοντας ότι οι επιφάνειες που εμφανίζονται στον σχεδιασμό δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση του δήμου.

«Πρέπει πρώτα να μιλήσουμε για τις υποδομές και να ξεκαθαριστούν τα τετραγωνικά μέτρα», επισημαίνει.

Κατά τον κ. Μανούρη, πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση πρέπει να κατατεθούν τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια, να αποτυπωθούν οι ανάγκες κάθε περιοχής και να δοθεί χρόνος για συζήτηση με τους κατοίκους.

«Μια διαβούλευση 60 ημερών δεν μπορεί να αποδώσει», αναφέρει, προτείνοντας μια διαδικασία διάρκειας ενός έτους.

Όπως εξηγεί, οι έξι δήμαρχοι θα προσέλθουν στο Μαξίμου με κοινή θέση, παρά το γεγονός ότι οι προβλεπόμενες επιβαρύνσεις διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή.

Αποστολόπουλος: «Για τον δήμο μας θα είναι καταστροφή»

Στον Παπάγο – Χολαργό, ο Ηλίας Αποστολόπουλος εμφανίζεται εξίσου αποφασισμένος να διεκδικήσει την οριστική απόσυρση της μελέτης.

«Για τον δήμο μας θα είναι καταστροφή», δηλώνει στο mononews, υποστηρίζοντας ότι η πρόταση αφορά περίπου 50 οικοδομικά τετράγωνα, στα οποία προβλέπονται αυξήσεις συντελεστή δόμησης και ύψους.

Όπως εξηγεί, ο δήμος είχε ακολουθήσει τα προηγούμενα χρόνια την αντίθετη πορεία, επιδιώκοντας να περιορίσει την οικοδομική επιβάρυνση.

«Εμείς είμαστε από τους δήμους που μειώσαμε τον συντελεστή δόμησης το 2024, με το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Παπάγου, από 1 σε 0,9», επισημαίνει, υπενθυμίζοντας ότι η δημοτική αρχή είχε πρωτοστατήσει και στις αντιδράσεις κατά των κινήτρων του ΝΟΚ.

Σύμφωνα με τον δήμαρχο, η περιοχή είναι ήδη δομημένη σε ποσοστό 95%, ενώ στην έκταση όπου προτείνεται πρόσθετη δόμηση υπάρχουν μόλις πέντε ελεύθερα οικόπεδα.

Ο ίδιος αμφισβητεί την πρακτική σκοπιμότητα της πρότασης, καθώς θεωρεί ότι δεν υπάρχουν στον δήμο οι αντίστοιχες εκκρεμότητες απαλλοτριώσεων, ρυμοτομήσεων ή διατηρητέων ακινήτων που να δικαιολογούν τέτοια επιβάρυνση.

Ο κ. Αποστολόπουλος εκτιμά ότι η κυβέρνηση ενδέχεται να επανεξετάσει συνολικά τον σχεδιασμό, είτε αποσύροντας τη μελέτη είτε ξεκινώντας νέα διαβούλευση από μηδενική βάση.

Ρούσσος: «Μας παρουσίασαν μια μελέτη και μας έδωσαν δύο μήνες»

Ο δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος εστιάζει τόσο στην πρόσθετη δόμηση που προβλέπεται για την πόλη όσο και στον τρόπο με τον οποίο προχώρησε η διαδικασία.

«Δεν υπάρχει ενημέρωση από το υπουργείο και τους μελετητές, ούτε έχει προηγηθεί κάποια συζήτηση μαζί μας», αναφέρει στο mononews.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η μελέτη παρουσιάστηκε στους δήμους χωρίς προηγούμενη ουσιαστική συνεννόηση, με την Αυτοδιοίκηση να καλείται να τοποθετηθεί μέσα σε δύο μήνες για έναν σχεδιασμό που επηρεάζει μακροπρόθεσμα τη φυσιογνωμία των πόλεων.

Ο κ. Ρούσσος εντοπίζει, επίσης, σοβαρά ζητήματα στους υπολογισμούς της μελέτης.

Όπως υποστηρίζει, για το Χαλάνδρι χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς συντελεστής δόμησης 1,3, ενώ ο συντελεστής είχε μειωθεί το 2021 σε 0,90 στις περιοχές στις οποίες αναφέρεται.

Η παρατήρηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Χαλάνδρι καλείται, σύμφωνα με τη μελέτη, να υποδεχθεί περίπου 258.159 πρόσθετα τετραγωνικά μέτρα, περισσότερα από κάθε άλλη δημοτική ενότητα του σχεδιασμού.

«Η μελέτη πρέπει να αποσυρθεί», τονίζει ο δήμαρχος, ξεκαθαρίζοντας ότι αυτή είναι η κοινή θέση που θα μεταφερθεί στον πρωθυπουργό.

Ψυχάλης: «Δεν χωράμε άλλους κατοίκους στις πόλεις μας»

Τη συσσωρευμένη επιβάρυνση των βορείων προαστίων αναδεικνύει και ο δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριος Ψυχάλης.

«Το πολιτικό μας μήνυμα είναι ότι δεν χωράμε. Δεν χωράμε άλλους κατοίκους στις πόλεις μας, οι οποίες ήδη ασφυκτιούν», δηλώνει στο mononews.

Ο ίδιος περιγράφει μια μακρά αλληλουχία πολεοδομικών παρεμβάσεων, από τις τακτοποιήσεις αυθαιρέτων και τη διατήρηση υψηλών συντελεστών μέχρι τα μπόνους του ΝΟΚ, που, κατά την άποψή του, έχουν επιβαρύνει τις πόλεις χωρίς αντίστοιχες επενδύσεις σε κοινόχρηστους χώρους και υποδομές.

Στη Λυκόβρυση, όπως εξηγεί, οι ελλείψεις σε σχολεία, πράσινο, πλατείες και δίκτυα είναι ήδη σημαντικές. Η χωροθέτηση νέας ζώνης υποδοχής κοντά στις βιομηχανικές περιοχές της Κηφισιάς και της Μεταμόρφωσης δημιουργεί πρόσθετους προβληματισμούς για την κυκλοφορία και τη λειτουργία της περιοχής.
Ο κ. Ψυχάλης διευκρινίζει ότι δεν αντιτίθεται στον ίδιο τον μηχανισμό μεταφοράς συντελεστή.

«Η δημιουργία Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης για επαρχιακές πόλεις αποτελεί ένα εξαιρετικό εργαλείο», σημειώνει.

Εκείνο που ζητεί είναι να μην καθορίζονται οι ζώνες χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των δήμων και χωρίς να έχουν προηγηθεί οι αναγκαίες επενδύσεις σε υποδομές.
Για τον ίδιο, η απάντηση στην πολεοδομική πίεση των βορείων προαστίων βρίσκεται κυρίως στη χρηματοδότηση απαλλοτριώσεων, στην προστασία του πρασίνου και στην εξασφάλιση περισσότερων ελεύθερων χώρων.

Τι προβλέπει το σχέδιο του ΥΠΕΝ

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η μελέτη του ΥΠΕΝ για 25 Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης σε 11 δημοτικές ενότητες του Βόρειου Τομέα Αθηνών, με δυνητική πρόσθετη δόμηση περίπου 584.405 τ.μ.

Ο σχεδιασμός επιχειρεί να ενεργοποιήσει τη μεταφορά συντελεστή δόμησης μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης, ώστε ιδιοκτήτες διατηρητέων ή άλλων δεσμευμένων ακινήτων να μπορούν να αποζημιωθούν για δικαιώματα δόμησης που δεν είναι δυνατόν να αξιοποιήσουν στις ιδιοκτησίες τους.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους δημάρχους, βρίσκεται στην επιλογή των περιοχών που καλούνται να υποδεχθούν αυτά τα δικαιώματα.

Στο Χαλάνδρι προβλέπονται επτά ζώνες, με δυνητική πρόσθετη δόμηση περίπου 258.159 τ.μ., ενώ στη Μεταμόρφωση η αντίστοιχη επιφάνεια φτάνει τα 148.763 τ.μ. Στον Χολαργό προβλέπονται 64.473 τ.μ. και στην Κηφισιά 38.795 τ.μ.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόταση για τη Φιλοθέη και το Παλαιό Ψυχικό. Σε ζώνες κατά μήκος της λεωφόρου Κηφισίας, όπου ισχύουν ειδικοί πολεοδομικοί περιορισμοί, προτείνεται αύξηση του συντελεστή δόμησης από 0,60 σε 0,80, δηλαδή κατά περίπου 33%, μαζί με αύξηση του επιτρεπόμενου ύψους κατά έναν όροφο.

Στο Νέο Ψυχικό προβλέπεται αύξηση του συντελεστή από 1,20 έως και 1,43 σε τμήμα της προτεινόμενης ζώνης, επίσης με δυνατότητα επιπλέον ορόφου. Στην Κηφισιά, στην περιοχή της Αγίας Κυριακής, η πρόταση φτάνει σε συγκεκριμένο τμήμα μέχρι και τον διπλασιασμό του συντελεστή, από 0,50 σε 1,00.

Πρόκειται για αλλαγές που, εφόσον εγκριθούν, θα επιτρέψουν μεγαλύτερη δόμηση από τη σημερινή ανοίγοντας ουσιαστικό τον δρόμο για κτίρια…μεγαθήρια.

Οι αντιδράσεις είναι ιδιαίτερα έντονες επειδή ορισμένες από αυτές τις περιοχές έχουν ήδη δώσει πολυετείς δικαστικές μάχες για να προστατεύσουν τους χαμηλούς συντελεστές τους. Η Φιλοθέη και το Παλαιό Ψυχικό διαθέτουν ειδικό πολεοδομικό καθεστώς, ενώ δήμοι όπως το Χαλάνδρι και ο Παπάγος έχουν επιδιώξει και πετύχει τα προηγούμενα χρόνια τη μείωση της επιτρεπόμενης δόμησης.

Η νέα πρόταση έρχεται, έτσι, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοτικές αρχές προσπαθούν ακόμη να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της οικοδομικής δραστηριότητας που συνδέθηκε με τα μπόνους του ΝΟΚ. Υπενθυμίζεται πως συγκεκριμένα κίνητρα του κανονισμού κρίθηκαν αντισυνταγματικά από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ύστερα από προσφυγές και αντιδράσεις για την ανέγερση μεγαλύτερων κτιρίων.

Η κοινή επιστολή και το αίτημα απόσυρσης

Στην επιστολή τους προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, οι έξι δήμαρχοι εξηγούν γιατί θεωρούν ότι ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ απειλεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη πυκνοδομημένες περιοχές των βορείων προαστίων.

Οι δημοτικές αρχές καταγγέλλουν ότι η χωροθέτηση των ζωνών έγινε χωρίς επαρκή αιτιολόγηση και χωρίς να συνεκτιμηθούν οι σωρευτικές επιπτώσεις της πρόσθετης δόμησης στην κυκλοφορία, τη στάθμευση, τα δίκτυα και την ποιότητα ζωής.

Επισημαίνουν ακόμη ότι στους υπολογισμούς έχουν περιληφθεί ακίνητα που ανήκουν στο Δημόσιο, σε δημόσιους φορείς ή σε φορείς του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, αμφισβητώντας την πραγματική διαθεσιμότητα των επιφανειών αυτών.

Στην επιστολή τους αναφέρονται σε 793.546 τ.μ. πρόσθετης δόμησης, μέγεθος που διαφέρει από τη δυνητική πρόσθετη δόμηση των 584.405 τ.μ. που καταγράφεται στη μελέτη και αποτελεί ένα από τα ζητήματα που χρειάζονται αποσαφήνιση.

«Δεν έχουμε ανάγκη περαιτέρω οικοδόμησης, δεν έχουμε ανάγκη πολυώροφα και ογκώδη κτίρια. Έχουμε ανάγκη από σύγχρονους και λειτουργικούς κοινόχρηστους χώρους, νέα δίκτυα και υποδομές», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Οι έξι δήμαρχοι ζητούν την απόσυρση της ΣΜΠΕ, την επανεξέταση του σχεδιασμού από μηδενική βάση, την αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής και τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης σε όλες τις επόμενες αποφάσεις.

Η συνάντηση της Δευτέρας στο Μαξίμου αναμένεται να δείξει εάν η κυβέρνηση προτίθεται να επανεξετάσει τον σχεδιασμό και σε ποιο βαθμό. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί απόφαση απόσυρσης ή τροποποίησης της μελέτης, ωστόσο φαίνεται πως οι αντιδράσεις έχουν ταράξει τα νερά σε κυβέρνηση και υπουργείο.

Οι δήμαρχοι, πάντως, εμφανίζονται αποφασισμένοι να επιμείνουν. Για τις δημοτικές αρχές, το ζήτημα είναι αν οι περιοχές που έδωσαν μάχες για να συγκρατήσουν τη δόμηση και να αποτρέψουν την ανέγερση μεγαλύτερων κτιρίων θα βρεθούν, λίγους μήνες αργότερα, αντιμέτωπες με νέες αυξήσεις συντελεστών και ύψους, αυτή τη φορά μέσω της μεταφοράς συντελεστή δόμησης.

Διαβάστε επίσης:

Μεταφορά συντελεστή δόμησης: Συνάντηση των 6 δημάρχων του Βόρειου Τομέα με το ΠΕΔΑ

«Μέτωπο» 6 δημάρχων της Αττικής κατά του σχεδίου για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης – Επιστολή στον Μητσοτάκη