Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας: Καμπανάκι σε εκτεθειμένες επιχειρήσεις μετά τις κυβερνοεπιθέσεις σε ψυγεία στην Ευρώπη

Από τη Γαλλία και το Βέλγιο έως τη Σουηδία και την Ιρλανδία, οι επιθέσεις σε συστήματα ψύξης επιχειρήσεων τροφίμων αποκαλύπτουν μια νέα διάσταση των ψηφιακών απειλών. Οι κυβερνοεπιθέσεις περνούν πλέον από τον ψηφιακό κόσμο στην πραγματική οικονομία, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και συστήματα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απλές τεχνικές εγκαταστάσεις μπορούν να αποτελέσουν στόχο κακόβουλων ενεργειών, με σοβαρές οικονομικές και λειτουργικές συνέπειες. Περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα είχαν εντοπιστεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, η οποία επαναφέρει τις συστάσεις της για την προστασία των επιχειρήσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, όπου τον Οκτώβριο του 2026 εκατοντάδες καταστήματα μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ βρέθηκαν αντιμέτωπα με κυβερνοεπίθεση στα συστήματα ψύξης τους. Οι δράστες φέρονται να απέκτησαν απομακρυσμένη πρόσβαση στους ελεγκτές των ψυκτικών εγκαταστάσεων και να τροποποίησαν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας και απόψυξης, με αποτέλεσμα ψυγεία και καταψύκτες να ανεβάσουν θερμοκρασία, προκαλώντας αλλοίωση και καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι θερμοκρασίες στους ψυκτικούς θαλάμους έφτασαν ακόμη και τους 50 βαθμούς Κελσίου.

Το φαινόμενο δεν περιορίστηκε στη Γαλλία. Στις 2 Νοεμβρίου, ένα νέο κύμα επιθέσεων έπληξε επιχειρήσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Σουηδία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και η Εσθονία. Μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου επιβεβαίωσαν προβλήματα στα συστήματα ψύξης τους, ενώ σε αρκετά καταστήματα χρειάστηκε να απομακρυνθούν προϊόντα από τα ψυγεία και τους καταψύκτες, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των τροφίμων.

Παράλληλα, στις 5 Νοεμβρίου, οι αμερικανικές αρχές εξέδωσαν προειδοποίηση για συνεχιζόμενη απειλή κατά των βιομηχανικών συστημάτων ψύξης, επισημαίνοντας ότι η εκμετάλλευση ευπαθειών σε συνδεδεμένους στο διαδίκτυο ελεγκτές θερμοκρασίας μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ζημιές, απώλειες προϊόντων και διακοπή λειτουργίας κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν ότι η κυβερνοασφάλεια δεν αφορά αποκλειστικά τις τράπεζες, τις δημόσιες υπηρεσίες ή τις μεγάλες τεχνολογικές υποδομές. Αφορά πλέον κάθε επιχείρηση που χρησιμοποιεί συνδεδεμένο εξοπλισμό, ακόμη και όταν αυτός εξυπηρετεί μια φαινομενικά απλή λειτουργία, όπως η διατήρηση των τροφίμων σε κατάλληλες θερμοκρασίες.

Η προειδοποίηση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας για την Ελλάδα

Με αφορμή τις διαδοχικές καταγγελίες για προβλήματα ψύξης σε καταστήματα τροφίμων σε όλη τη χώρα, κυρίως σε κρεοπωλεία, αλλά και την αναστάτωση και την εύλογη ανησυχία των καταναλωτών, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ) παρεμβαίνει, δίνοντας διευκρινίσεις για την κατάσταση στην Ελλάδα και επαναλαμβάνοντας τις συστάσεις της προς τις επιχειρήσεις.

Όπως επισημαίνει, σύμφωνα με δηλώσεις των αρμόδιων τεχνικών συντήρησης, τα προβλήματα αποδίδονται σε κυβερνοεπίθεση, καθώς η βλάβη που εντοπίστηκε αφορά μη εξουσιοδοτημένες αλλαγές στη λειτουργία των ψυκτικών συστημάτων. Ωστόσο, η Αρχή διευκρινίζει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημα καταγεγραμμένο περιστατικό στις υπηρεσίες της.

Η ΕΑΚ υπογραμμίζει ότι είχε εντοπίσει εγκαίρως τα κενά ασφαλείας και τα εκτεθειμένα συστήματα. Ειδικότερα, στις 14 Οκτωβρίου, μόλις δύο ημέρες μετά την επίθεση σε ψυγεία μεγάλων αλυσίδων τροφίμων στη Γαλλία, είχε εκδώσει σύσταση-προειδοποίηση για ευπάθειες σε ελεγκτές εμπορικής ψύξης των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel.

Μάλιστα, σύμφωνα με την Αρχή, στην Ελλάδα είχαν εντοπιστεί περισσότερα από 300 αντίστοιχα συστήματα εκτεθειμένα στο διαδίκτυο. Στο επίκεντρο της συγκεκριμένης απειλής βρίσκονται οι ελεγκτές ψύξης (refrigeration controllers), δηλαδή συσκευές που είναι συνδεδεμένες στο διαδίκτυο και επιτρέπουν τον απομακρυσμένο έλεγχο και τη ρύθμιση των ψυκτικών μηχανημάτων. Όταν οι συσκευές αυτές δεν διαθέτουν επαρκή προστασία, μπορούν να καταστούν προσβάσιμες από κακόβουλους χρήστες, οι οποίοι αποκτούν τη δυνατότητα να παρέμβουν στη λειτουργία τους.

Τα μέτρα προστασίας που συστήνει η Αρχή

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας επαναλαμβάνει την ανάγκη άμεσης θωράκισης των συστημάτων, καλώντας τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν παλαιούς ή μη ενημερωμένους ελεγκτές ψύξης να τους αποσυνδέσουν από το δημόσιο διαδίκτυο.

Σε περιπτώσεις όπου αυτό δεν είναι εφικτό, η απομακρυσμένη πρόσβαση θα πρέπει να επιτρέπεται αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN. Παράλληλα, συστήνεται η αλλαγή των προεπιλεγμένων ή αδύναμων κωδικών πρόσβασης, η ενεργοποίηση πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης και η εγκατάσταση όλων των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αντικατάσταση του παλαιού εξοπλισμού, ο οποίος δεν υποστηρίζεται πλέον από τους κατασκευαστές και δεν λαμβάνει τις απαραίτητες ενημερώσεις ασφαλείας.

Επιπλέον, οι επιχειρήσεις καλούνται να γνωρίζουν ποιοι εξωτερικοί συνεργάτες και τεχνικοί έχουν πρόσβαση στα συστήματά τους, να ελέγχουν τα δικαιώματα απομακρυσμένης πρόσβασης και να διαθέτουν κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, ικανό να αναγνωρίζει ασυνήθιστες ή ύποπτες συμπεριφορές.

«Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε»

Το κεντρικό μήνυμα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας είναι ότι η πρόληψη πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος κάθε ψηφιακής διασύνδεσης. Όπως επισημαίνει, κάθε φορέας και επιχείρηση που χρησιμοποιεί ψηφιακά συνδεδεμένα συστήματα οφείλει να είναι προετοιμασμένος να αντιμετωπίσει μια ενδεχόμενη κυβερνοεπίθεση.

Η Αρχή τονίζει ότι για ένα κυβερνοπεριστατικό το ερώτημα δεν είναι «αν» θα συμβεί, αλλά «πότε», υπογραμμίζοντας ότι τα απαραίτητα μέτρα πρέπει να έχουν ληφθεί εκ των προτέρων, ώστε να αποτραπούν ή να περιοριστούν οι συνέπειες μιας επίθεσης.

Η ολοένα και εντονότερη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης από κακόβουλους χρήστες καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών προστασίας. Άλλωστε, όπως επισημαίνεται, το κόστος αποκατάστασης μιας ζημιάς που προκαλείται από κυβερνοεπίθεση είναι πολλαπλάσιο σε σχέση με το κόστος εφαρμογής προληπτικών μέτρων.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: η κυβερνοασφάλεια δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα τεχνολογικού εξοπλισμού, αλλά και ζήτημα κουλτούρας, ενημέρωσης και ετοιμότητας. Σε μια εποχή όπου ακόμη και ένα ψυγείο μπορεί να αποτελέσει πύλη εισόδου για μια κυβερνοεπίθεση, η πρόληψη δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για την ασφαλή λειτουργία κάθε σύγχρονης επιχείρησης.

Διαβάστε επίσης:

Κυβερνοεπιθέσεις σε ψυγεία ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ: Παρέμβαση της ΕΕ και έρευνες των Αρχών

Κυβερνοεπιθέσεις στα ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ: Ανέβασαν τη θερμοκρασία στους καταψύκτες έως τους 70°C

Νέες απειλές για βόμβες σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια: Σήμα κινδύνου σε Κοπεγχάγη και Πράγα