Ιστορίες Ναυτιλίας: Ποιο ελληνικό νησί υπήρξε «άντρο της ακολασίας» την εποχή των πειρατών

Ιστορίες της Ναυτιλίας. Λόγια της πλώρης και της πρύμνης. Μύθοι, θρύλοι, παραδόσεις, πραγματικά γεγονότα και ιστορίες που πέρασαν, αποσπασματικά, στην καθημερινή γλώσσα, αποτυπωμένα σε φράσεις που μπορεί να χρησιμοποιούμε καθημερινά, χωρίς όμως να γνωρίζουμε την προέλευσή τους.

Ο Σάββας Αθανασίου σε μια διαφορετική ξενάγηση στον χώρο της Ναυτιλίας που αποκαλύπτει πόσο βαθιά στη ζωή μας είναι τελικά ριζωμένη η ναυτοσύνη, ακόμη κι αν κινούμαστε σε διαφορετικούς χώρους και δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει.

Στο σημερινό βίντεο, ο Σάββας Αθανασίου μάς εξηγεί την ιστορία της Αρζαντιέρας, ενός νησιού που υπήρξε για δεκάδες χρόνια καταφύγιο των πειρατών της Μεσογείου.

Ποια ήταν η Αρζαντιέρα

Σύμφωνα με περιγραφές περιηγητών, η Αρζαντιέρα ήταν ο χειμερινός παράδεισος των πειρατών, κατά τον 17ο και 18ο αιώνα, όπου αναζητούσαν τη συντροφιά των γυναικών, σκόρπαγαν τα λάφυρα τους, έπιναν στα καταγώγια του νησιού, γλεντούσαν και διασκέδαζαν νύχτα μέρα.

Αυτό που δεν γνωρίζετε είναι ότι η Αρζαντιέρα, που το όνομα αυτό το έδωσαν οι ευρωπαίοι πειρατές για τα ασημόλευκα βράχια που αντίκρυζαν όταν πλησίαζαν το νησί, είναι στην Ελλάδα και είναι η Κίμωλος.

Η Κίμωλος μετατράπηκε σε ένα από τα πιο διάσημα κρησφύγετα και ορμητήρια Γάλλων και άλλων Ευρωπαίων κουρσάρων στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο.

Ο διάσημος Γάλλος βοτανολόγος Joseph Pitton de Tournefort, που επισκέφθηκε το νησί το 1700, περιγράφει  την προκλητική για τα δεδομένα της εποχής, εικόνα για τη συμβίωση των πειρατών με τους κατοίκους και ιδιαίτερα με τις γυναίκες του νησιού.

Ο Tournefort αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η Κίμωλος ήταν το μέρος όπου οι πειρατές περνούσαν τον χρόνο τους με «φρικτές ακολασίες», καταναλώνοντας τεράστιες ποσότητες κρασιού και ξοδεύοντας αφειδώς το χρυσάφι τους.

Οι περιηγητές περιγράφουν τις γυναίκες ως πολύ απελευθερωμένες και πρόθυμες να συνάψουν ερωτικές σχέσεις ή ακόμα και γάμους με τους πειρατές.

Επίσης, υπάρχει επίσημη αναφορά Καθολικού Επισκόπου της εποχής, και αποτελεί ένα από τα πιο σοκαριστικά ιστορικά ντοκουμέντα για την κοινωνία της Κιμώλου, της Αρζαντιέρας.

Πρόκειται για την επίσημη υπηρεσιακή έκθεση που έστειλε στο Βατικανό ο Καθολικός Επίσκοπος Μήλου και Κιμώλου, Antonio de Camillis (Αντώνιος ντε Καμίλλις), το έτος 1672.

Στην έκθεσή του, ο Επίσκοπος Camillis περιγράφει την Κίμωλο ως έναν τόπο χαμένης ηθικής και αναφέρει χαρακτηριστικά για τον γυναικείο πληθυσμό:

«Στην Αρζαντιέρα, δηλαδή στην Κίμωλο, οι γυναίκες έχουν χάσει κάθε ίχνος χριστιανικής ντροπής. Όταν καταφθάνουν τα πλοία των κουρσάρων, οι γυναίκες του νησιού —ακόμα και οι παντρεμένες με τη συναίνεση των ανδρών τους— εγκαταλείπουν τα σπίτια τους και παραδίδονται στους ξένους πειρατές με αντάλλαγμα λίγα νομίσματα, μεταξωτά υφάσματα και δαντέλες».

Συνεχίζοντας την οργισμένη αναφορά του, ο επίσκοπος καταγγέλλει ότι η κατάσταση αυτή έχει γίνει αποδεκτή ως ο «νόμος του νησιού»: «Οι άνδρες της Αρζαντιέρας, αντί να υπερασπιστούν την τιμή των συζύγων και των θυγατέρων τους, τις ωθούν οι ίδιοι προς τους πειρατές, καθώς ολόκληρο το νησί ζει και τρέφεται από τα λάφυρα και το χρυσάφι που αφήνουν πίσω τους οι κουρσάροι. Η ακολασία είναι τόσο μεγάλη, που οι γυναίκες αυτές θεωρούν την πορνεία και τον παράνομο δεσμό με τους πειρατές ως μια φυσιολογική και έντιμη εργασία που φέρνει πλούτο στα σπίτια τους».