Γιατί το MyData δεν είδε τα «κεράσματα» της Pizza Fan και τις λογιστικές αλχημείες του «Χωριάτικου»

Τουλάχιστον δυο υποθέσεις φοροδιαφυγής, με ποσά που ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ η κάθε μια έχει ξεσκεπαστεί τις τελευταίες εβδομάδες. Αυτές οι υποθέσεις ωστόσο, αποκαλύφθηκαν από το ελληνικό FBI και συγκεκριμένο από την Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ), την ειδική υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι οι λόγοι που τα σύγχρονα υπερόπλα που έχει αποκτήσει η ΑΑΔΕ δεν κατάφεραν να εντοπίσουν αυτές τις υποθέσεις που, όπως φαίνεται, είχαν δράση για πολλά χρόνια. Ο φοροελεγκτικός μηχανισμός έχει στη διάθεσή του συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που ανιχνεύουν τη φοροδιαφυγή με λειτουργίες ανάλυσης κινδύνου, ενώ υπάρχει και το ψηφιακό σύστημα myDATA, μέσω του οποίου όλα τα οικονομικά στοιχεία μιας επιχείρησης διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ.

Γιατί δεν είδε τη φοροδιαφυγή

Πηγές της ΑΑΔΕ αναφέρουν πως η Ανεξάρτητη Αρχή και η ΕΛΑΣ αποτελούν δυο υπηρεσίες οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά και έχουν συνεργαστεί σε σειρά υποθέσεων για αντιμετώπιση εγκληματικών οργανώσεων στο λαθρεμπόριο και τη φοροδιαφυγή.

Εξηγούν μάλιστα, πως η αστυνομική έρευνα διαθέτει διαφορετικά μέσα από τον φορολογικό έλεγχο, όπως τη δυνατότητα τηλεφωνικών επισυνδέσεων και παρακολουθήσεων και έχει στη διάθεσή της πρόσβαση στα συστήματα της ΑΑΔΕ για να πραγματοποιεί τις έρευνές της. «Στο πλαίσιο της μεταξύ μας συνεργασίας, υπάρχει συντονισμός, ώστε να μην επιχειρούμε εκ παραλλήλου στις ίδιες υποθέσεις», σημειώνουν χαρακτηριστικά.

Οι υποθέσεις του «Χωριάτικου» και της Pizza Fan είχαν διαφορετικό τρόπο λειτουργίας. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, στην πρώτη περίπτωση οι εταιρείες «ξέπλεναν» χρήματα μέσω φούρνων και άλλων δραστηριοτήτων, ενώ στη δεύτερη η εταιρεία έκλεβε τον ΦΠΑ με τη δικαιολογία του… κεράσματος και χωρίς να κόβονται αποδείξεις. Και στις δυο περιπτώσεις, υπήρχαν μαζικές συναλλαγές με μετρητά και μάλιστα με ποσά που δύσκολα μπορεί να εντοπίσει ο φοροελεγκτικός μηχανισμός.

Η υπόθεση Pizza Fan

Με βάση όσα έχουν γίνει γνωστά από την έρευνα, η Pizza Fan είχαν αναπτύξει την εξής παράλληλα δραστηριότητα: σε ορισμένες παραγγελίες που καταχωρίζονταν ως «κέρασμα» δεν εκδιδόταν απόδειξη. Όπως εξηγεί η ΑΑΔΕ, μια συναλλαγή χωρίς φορολογικό στοιχείο που εξοφλείται με μετρητά δεν φτάνει ποτέ στο myDATA, ούτε εμφανίζεται στις κινήσεις τραπεζικού λογαριασμού της επιχείρησης. Οι αλυσίδες εστίασης που λειτουργούν με take away και delivery, σύμφωνα με το νόμο, δεν υποχρεούνται να χρησιμοποιούν σύστημα παραγγελιοληψίας μέσω πιστοποιημένου παρόχου. Τα συστήματα παραγγελιοληψίας τους δεν είναι συνδεδεμένα με το myDATA.

Συνεπώς, τέτοιες μορφές παραβατικότητας μπορούν να εντοπιστούν με εμπεριστατωμένες καταγγελίες, που αποκαλύπτουν τον τρόπο που μπορεί να λειτουργεί ένα εσωτερικό λογισμικό παραγγελιοληψίας, ή από άλλα στοιχεία που βρίσκονται στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης ή των λογιστών της, όπως πχ τα «διπλά βιβλία» της.

Το Δελτίο Παραγγελίας Εστίασης αφορά επιχειρήσεις εστίασης που χρησιμοποιούν υπηρεσίες παρόχου και καταγράφει τις παραγγελίες ανοικτών τραπεζιών, με υποχρεωτική διαβίβαση στο myDATA. Μια επιχείρηση χωρίς σερβίρισμα σε τραπέζια, μόνο με take away και delivery, δεν έχει την υποχρέωση αυτή. Μπορεί να χρησιμοποιεί οποιοδήποτε σύστημα παραγγελιοληψίας, και στην αγορά υπάρχουν χιλιάδες τέτοια, που δεν πιστοποιούνται ούτε συνδέονται με το myDATA.

Το myDATA βλέπει τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται και διαβιβάζονται, όχι τα εσωτερικά συστήματα παραγγελιών μιας επιχείρησης. Τα συστήματα παραγγελιοληψίας, διαχείρισης κρατήσεων στα ξενοδοχεία, διαχείρισης αποθηκών κλπ αποτελούν εσωτερικά εμπορικά προγράμματα των επιχειρήσεων που δεν επικοινωνούν απευθείας με το myDATA και δεν διαβιβάζουν κανενός είδους δεδομένα εσωτερικής λειτουργίας τους στην ΑΑΔΕ.

Στην αγορά υπάρχουν χιλιάδες τέτοια προγράμματα εσωτερικής λειτουργίας και διαχείρισης, προσαρμοσμένα στις ανάγκες της κάθε επιχείρησης. Η ΑΑΔΕ αδειοδοτεί, κατόπιν πιστοποίησης από ειδική επιτροπή στην οποία συμμετέχει ο Σύνδεσμος Εταιρειών Πληροφορικής Ελλάδας (ΣΕΠΕ) και ο ΣΕΒ, τα προγράμματα έκδοσης φορολογικών παραστατικών (αποδείξεις, τιμολόγια, δελτία αποστολής, δελτία παραγγελίας στις επιχειρήσεις εστίασης με τραπέζια).

Αυτά τα συστήματα ελέγχει η ΑΑΔΕ, σύμφωνα με το νόμο, και έχει εντοπίσει στο παρελθόν λογισμικά που παραποιούσαν αποδείξεις.

Η υπόθεση για το «Χωριάτικο»

Τελείως διαφορετική είναι η υπόθεση του «Χωριάτικου». Η ΑΑΔΕ υποστηρίζει πως οι δικές της έρευνες είχαν ξεκινήσει εδώ και μήνες, ενώ διευκρινίζει ότι το myDATA δεν μπορεί να καταγράψει μια συναλλαγή που πληρώνεται με μετρητά και για την οποία δεν εκδίδεται απόδειξη, περνώντας στην πράξη κάτω από τα «ραντάρ» της εφορίας.

Όπως αναφέρει, πρόκειται ένα μεγάλο δίκτυο επιχειρήσεων που ανέπτυσσαν κυρίως άλλα είδη παραβατικών συμπεριφορών και δευτερευόντως φοροδιαφυγή.

Μάλιστα, η ΑΑΔΕ ανέμεινε την ολοκλήρωση της έρευνας της αστυνομίας ώστε έχοντας όλα τα ευρήματα, να ολοκληρώσει και η ίδια τους φορολογικούς ελέγχους όπως προβλέπεται από το νόμο.

Το σύστημα MyData των 6 εκατ. ευρώ

Το myDATA είναι το πιο σύγχρονο εργαλείο συνεχούς παρακολούθησης συναλλαγών (continuous transaction control system) στην Ευρώπη, και ένα από τα πιο σύγχρονα παγκοσμίως. Έχει αναπτυχθεί εσωτερικά με ίδιες δυνάμεις της ΑΑΔΕ, με τη συνεργασία όλων των επιχειρηματικών φορέων και του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και η ανάπτυξή του δεν κόστισε στο δημόσιο ούτε 1 ευρώ.

Η επένδυση των 6 εκατομμυρίων ευρώ αφορά την ανάπτυξη ειδικού λογισμικού αξιοποίησης των δεδομένων του myDATA με επιχειρησιακή και τεχνητή νοημοσύνη (Business Intelligence και ΑΙ). Το κόστος αυτό είναι μηδαμινό μπροστά στα τουλάχιστον τέσσερα δισεκατομμύρια ευρώ που έχει αποδώσει και αυτά που αναμένεται να αποδώσει το myDATA τα επόμενα χρόνια.

Το myDATA είναι ένα πολύ ισχυρό εργαλείο διασταύρωσης συναλλαγών που διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ και προσυμπλήρωσης δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος και όχι μηχανισμός εντοπισμού συναλλαγών με μετρητά, για τις οποίες δεν εκδίδονται αποδείξεις. Γι’ αυτό οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ συνδυάζουν το myDATA με Risk Analysis, Appodixi και καταγγελίες πολιτών, ώστε οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ να έχουν στη διάθεσή τους ποιοτικές πληροφορίες ώστε να διενεργούν τους ελέγχους τους στο πεδίο.

Τι απαντά για τις καταγγελίες εμπλοκής υπαλλήλων της ΑΑΔΕ

Τις τελευταίες ημέρες υπάρχουν αναφορές και δημοσιεύματα που στις υποθέσεις φοροδιαφυγής εμπλέκουν ακόμα και υπαλλήλους της ΑΑΔΕ, η οποία έχει ζητήσει επίσημα από τις αρμόδιες αρχές κάθε στοιχείο για οποιονδήποτε υπάλληλό της ενδέχεται να εμπλέκεται με οποιονδήποτε τρόπο στις εν λόγω υποθέσεις και αναμένει τα στοιχεία αυτά προκειμένου να ολοκληρωθούν οι έρευνες που έχουν ήδη διαταχθεί.

Πηγές στην ΑΑΔΕ αναφέρουν πως η Ανεξάρτητη Αρχή «έχει μηδενική ανοχή στη διαφθορά». Εξηγούν πως γι αυτό και κάθε φορά που υπάρχει μια βάσιμη καταγγελία κινείται άμεσα η πειθαρχική και η ποινική διαδικασία.

Μόνο το 2025 έγιναν 95 έλεγχοι και σε 25 από αυτούς προέκυψαν αδικήματα ή παραπτώματα για 58 υπαλλήλους. Τέθηκαν 17 υπάλληλοι σε αυτοδίκαιη αργία, δύο εξέπεσαν από την υπηρεσία μετά από αμετάκλητη απόφαση και υπήρξε μία οριστική παύση.

Ταυτόχρονα, η συνεργασία της ΑΑΔΕ με την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛΑΣ, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τις ελληνικές εισαγγελικές αρχές είναι ισχυρότερη από ποτέ και έχει οδηγήσει σε σειρά συλλήψεων εφοριακών και τελωνειακών που φέρονται να έχουν διαπράξει αξιόποινες πράξεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Ποιος είναι ο ρόλος της ΑΑΔΕ στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής;

Η ΑΑΔΕ πραγματοποιεί χιλιάδες ελέγχους κάθε χρόνο. Μόνο το 2025 πραγματοποίησε 31.500 τακτικούς ελέγχους και βεβαίωσε φόρους και πρόστιμα συνολικού ύψους 2,8 δισ. ευρώ. Έκανε επίσης 1.165 έρευνες απάτης στον ΦΠΑ, από τις οποίες εντόπισε συνολικά διαφυγόντα έσοδα που ξεπέρασαν τα 457 εκατομμύρια ευρώ. Ταυτόχρονα έκανε 68.400 επιτόπιους ελέγχους σε όλη τη χώρα, με παραβατικότητα 34,2% και 680 αναστολές λειτουργίας. Το α’ τρίμηνο του 2026 έγιναν 8.000 έλεγχοι και μόνο στις 20-26 Ιουλίου άλλοι 2.252. Ο σχεδιασμός του 2026 προβλέπει τουλάχιστον 72.800 ελέγχους.

Συνολικά, από το 2017 που συστάθηκε η Αρχή, έως και σήμερα, οι ελεγκτικές της υπηρεσίες έχουν πραγματοποιήσει:

– 260.000 τακτικούς ελέγχους

– 791.000 επιτόπιους ελέγχους και

– έχουν βεβαιώσει συνολικά 22,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε φόρους και πρόστιμα

Ταυτόχρονα, έχουν πραγματοποιήσει 10.400 ειδικές έρευνες φοροδιαφυγής για απάτη ΦΠΑ, με συνολικά διαφυγόντα έσοδα 4,3 δισ. ευρώ

Ο ρόλος της ΑΑΔΕ είναι να αντιμετωπίζει τη φοροδιαφυγή και το λαθρεμπόριο σε όλη την οικονομία και να εξασφαλίζει την είσπραξη των φόρων, με ψηφιακές διασταυρώσεις, ελέγχους και μηχανισμούς είσπραξη των οφειλών, όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές και παραθέτουν συγκεκριμένα στοιχεία:

– Τα δημόσια έσοδα το 2017 ήταν 47 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 2025 έφτασαν τα 75 δισεκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 60% μέσα σε 8 χρόνια, ενώ για το 2026 αναμένεται να ξεπεράσουν τα 77 δισεκατομμύρια ευρώ. Υπολογίζεται ότι μετά την εφαρμογή του myDATA και τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές, τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ επιπλέον εσόδων κάθε χρόνο προέρχεται από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου.

– Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το κενό ΦΠΑ έπεσε από 29% το 2017 σε 11,4% το 2023, η μεγαλύτερη μείωση στην ΕΕ.
«Ουδέποτε στη νεότερη ιστορία της χώρας έχει καταγραφεί τέτοια σταθερή και συνεχόμενη αύξηση των δημοσίων εσόδων και ταυτόχρονη μείωση της φοροδιαφυγής», όπως αναφέρουν.

Οι μεγάλες υποθέσεις

Για να στηρίξει τη θέση ότι οι υπηρεσίες της ελέγχουν και μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής και λαθρεμπορίου, η ΑΑΔΕ παραθέτει έναν ενδεικτικό κατάλογο ερευνών της περιόδου 2023-2026.

Το 2023 περιλαμβάνονται η αποκάλυψη κυκλώματος έκδοσης και λήψης εικονικών τιμολογίων, η επιχείρηση «Μπουλντόζα» σε τρεις κατασκευαστικές εταιρείες για εικονικά τιμολόγια και φοροδιαφυγή εκατομμυρίων ευρώ, καθώς και ο εντοπισμός ψηφιακής φοροδιαφυγής άνω των 30 εκατ. ευρώ από ηλεκτρονικά καταστήματα.

Το 2024 αναφέρονται η επιχείρηση «Villa VIP Μύκονος» για αδήλωτες συναλλαγές σε ιδιωτικά πάρτι και η αποκάλυψη μεγάλου κυκλώματος φοροδιαφυγής στο εμπόριο κινητών τηλεφώνων, με πρόστιμα άνω των 130 εκατ. ευρώ. Την ίδια χρονιά επιβλήθηκε αναστολή λειτουργίας 48 ωρών σε κατάστημα της H&M στο Σύνταγμα για μη διαβίβαση περισσότερων από 21.000 αποδείξεων και εντοπίστηκε φοροδιαφυγή 10,5 εκατ. ευρώ από δύο στοιχηματικές εταιρείες. Στον κατάλογο περιλαμβάνεται και η επιχείρηση «Χάρτινος Δράκος», με την οποία αποκαλύφθηκε διεθνές κινεζικό κύκλωμα φοροδιαφυγής με πειραγμένες ταμειακές μηχανές.

Για το 2025, η ΑΑΔΕ επικαλείται την υπόθεση γνωστού τράπερ που αγόρασε πολυτελή αυτοκίνητα και ρολόγια μέσω μη κερδοσκοπικής οντότητας, καθώς και την επιχείρηση «Θέρος», κατά την οποία εντοπίστηκαν 3.100 παραβάτες, επιβλήθηκαν 87 αναστολές λειτουργίας και πρόστιμα 2,3 εκατ. ευρώ.

Για το 2026, παραθέτει την ανακοίνωση εντοπισμού εικονικών τιμολογίων 720 εκατ. ευρώ από 147 επιχειρήσεις μέσα στο 2025. Αναφέρει ακόμη την εξάρθρωση κυκλώματος λαθρεμπορίας καυσίμων ύψους 9 εκατ. ευρώ, με διαφυγόντες φόρους 2,7 εκατ. ευρώ, και κυκλώματος εκατοντάδων «αχυρανθρώπων», με 380 επιχειρήσεις και χρέη 43 εκατ. ευρώ.

Στις υποθέσεις της ίδιας χρονιάς περιλαμβάνονται η επιχείρηση «Supercars», με τη δέσμευση 229 πολυτελών αυτοκινήτων με ξένες πινακίδες, και πανελλαδική επιχείρηση των ΔΕΟΣ για κύκλωμα λαθρεμπορίου, κατά την οποία κατασχέθηκαν 15 βυτιοφόρα και 293.000 λίτρα υγραερίου.

Η Αρχή αναφέρεται επίσης σε κατασκευαστική εταιρεία με δηλωμένο τζίρο μόλις 3 ευρώ, στην οποία, μαζί με μεσιτικό γραφείο, εντοπίστηκε μαύρο χρήμα άνω των 3 εκατ. ευρώ. Παραθέτει ακόμη την επιχείρηση «Ανώμαλη Προσγείωση» για φοροδιαφυγή εταιρειών ελικοπτέρων και την αποκάλυψη κυκλώματος φοροδιαφυγής άνω των 17 εκατ. ευρώ, με διαχειρίστρια που δήλωνε άστεγη, ενώ διέμενε σε βίλα με πισίνα.

Διαβάστε επίσης:

Pizza Fan: Πώς η υποδηλωμένη εργασία μειώνει μισθούς, ένσημα και συντάξεις – Τι μπορούν να διεκδικήσουν οι εργαζόμενοι

Χωριάτικο: Στήσαμε επιχείρηση-παγίδα στον Γιαννακόπουλο για να τον «ηρεμήσουμε» και να τον πιάσουμε – Τι αποκάλυψε ο Χρυσοχοΐδης

Κατσαφάδου: Πώς έγιναν οι δωρεές χωρίς τη μεσολάβηση της ΜΚΟ «Παιδική Χαρά»