«Μπλε κύμα» σάρωσε το Κογκρέσο, οι Δημοκρατικοί κερδίζουν Βουλή και Γερουσία – Ηχηρό μήνυμα των Αμερικανών στον Τραμπ

Ένα «μπλε κύμα» σαρώνει τις ΗΠΑ, με τους Δημοκρατικούς να κατακτούν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, σύμφωνα με τις προβλέψεις των αμερικανικών ΜΜΕ και ενώ συνεχίζεται η διαδικασία των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

Οι Αμερικανοί έστειλαν ένα ισχυρό μήνυμα απογοήτευσης προς τον Ντόναλντ Τραμπ, δύο χρόνια μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.  Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με ένα Κογκρέσο που θα μπορεί να εμποδίζει νομοθετικές πρωτοβουλίες και διορισμούς του, αλλά και να διερευνά τις ενέργειες της κυβέρνησής του.

Το CBS ανακοίνωσε την πρόβλεψη για τη Γερουσία λίγο μετά τις 06:30 ώρα Ελλάδας, ενώ είχε προηγηθεί η αντίστοιχη εκτίμηση για τη Βουλή. Η καταμέτρηση συνεχίζεται και η τελική κατανομή των εδρών παραμένει υπό διαμόρφωση, όμως η εικόνα της βραδιάς αποτυπώνει μια ευρεία αποδοκιμασία των Ρεπουμπλικανών, με απώλειες ακόμη και σε πολιτείες που αποτελούσαν ισχυρά προπύργιά τους.

Οι Δημοκρατικοί μπήκαν στην αναμέτρηση διεκδικώντας καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών στη Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικανοί διέθεταν πλειοψηφία 53 έναντι 47. Οι νίκες τους επεκτάθηκαν σε έξι έδρες που κατείχε το αντίπαλο κόμμα: Βόρεια Καρολίνα, Νότια Καρολίνα, Τέξας, Οχάιο, Κάνσας και Αϊόβα.

Στη Βόρεια Καρολίνα, ο πρώην κυβερνήτης Ρόι Κούπερ επικράτησε του Ρεπουμπλικανού Μάικλ Γουότλι, ενώ στη Νότια Καρολίνα η Άνι Άντριους νίκησε την Ντάρλιν Γκράχαμ. Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο επικράτησε του υποστηριζόμενου από τον Τραμπ Κεν Πάξτον, σε μία από τις σημαντικότερες ανατροπές της βραδιάς. Στο Οχάιο, ο Σέροντ Μπράουν εξασφάλισε την επιστροφή του στη Γερουσία, νικώντας τον Τζον Χάστεντ.

Στο Κάνσας, ο Άνταμ Χάμιλτον νίκησε τον Ρότζερ Μάρσαλ, πετυχαίνοντας την πρώτη εκλογή Δημοκρατικού στη Γερουσία από την πολιτεία από το 1932. washingtonpost.com Η νίκη του Τζος Τούρεκ επί της Άσλεϊ Χίνσον στην Αϊόβα προστέθηκε στη σειρά των ανατροπών που οδήγησαν στην αλλαγή ελέγχου του σώματος.

Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί διατήρησαν σημαντικές έδρες που υπερασπίζονταν. Ο Τζον Όσοφ επανεξελέγη στην Τζόρτζια, ενώ στο Νιου Χάμσαϊρ ο ελληνικής καταγωγής Κρις Πάππας επικράτησε του πρώην Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Τζον Σουνούνου, διατηρώντας την έδρα της αποχωρούσας Τζιν Σαχίν. Ο Μαρκ Γουόρνερ εξασφάλισε νέα θητεία στη Βιρτζίνια. Στις υπόλοιπες νίκες τους περιλαμβάνονται το Ιλινόι, το Κολοράντο, το Νέο Μεξικό, το Όρεγκον, η Μασαχουσέτη, το Ρόουντ Άιλαντ, το Νιου Τζέρσεϊ και το Ντέλαγουερ.

Η έκβαση είχε προαναγγελθεί από την έντονα αρνητική διάθεση των ψηφοφόρων στις πρώτες έρευνες της εκλογικής ημέρας. Σύμφωνα με τα exit polls του CBS, το 75% δήλωνε δυσαρεστημένο ή θυμωμένο με την πορεία της χώρας: το 38% θυμωμένο και το 37% δυσαρεστημένο. Μόλις το 18% εμφανιζόταν ικανοποιημένο και το 7% ενθουσιασμένο.

Η αποδοχή του Τραμπ διαμορφωνόταν στο 38%, ποσοστό που τον έφερνε σε τροχιά καταγραφής της χαμηλότερης προεδρικής αποδοχής σε ενδιάμεσες εκλογές. Περίπου έξι στους δέκα ψηφοφόρους ανέφεραν ότι ο πρόεδρος επηρέασε την επιλογή τους για τη Βουλή, με την αντίθεση προς αυτόν να κινητοποιεί ιδιαίτερα όσους στήριξαν τους Δημοκρατικούς.

Η ακρίβεια αναδείχθηκε σε κεντρικό παράγοντα της ψήφου. Στο CNN Voter Poll, περίπου εννέα στους δέκα χαρακτήριζαν το κόστος ζωής καθοριστικό ή σημαντικό για την επιλογή τους, ενώ περίπου τα δύο τρίτα θεωρούσαν ότι ο Τραμπ είχε επιδεινώσει τις οικονομικές συνθήκες. Οι περισσότεροι απέδιδαν τις υψηλές τιμές στις πολιτικές του και όχι σε παράγοντες εκτός του ελέγχου του.

Ανάλογη ήταν η εικόνα στο ABC News Voter Poll: περίπου τρεις στους τέσσερις ψηφοφόρους για τη Βουλή αξιολογούσαν αρνητικά την οικονομία και οκτώ στους δέκα δήλωναν ότι ο πληθωρισμός τούς είχε προκαλέσει οικονομικές δυσκολίες. Περίπου τα δύο τρίτα θεωρούσαν ότι οι δασμοί Τραμπ είχαν βλάψει τόσο την εθνική όσο και την τοπική οικονομία. Όσοι δήλωναν ότι η οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους είχε χειροτερέψει σε σχέση με πριν από δύο χρόνια υπερτερούσαν σε αναλογία άνω του δύο προς έναν έναντι εκείνων που έβλεπαν βελτίωση.

Η δυσαρέσκεια ξεπερνούσε την οικονομία. Στο Fox News Voter Poll, το 39% χαρακτήριζε την οικονομία ως το σημαντικότερο ζήτημα της χώρας και το 32% την κατάσταση της δημοκρατίας, έναντι 14% για τη μετανάστευση και 8% για την υγειονομική περίθαλψη. Σύμφωνα με το AP, περίπου το 70% ζητούσε ισχυρότερο έλεγχο της προεδρίας από το Κογκρέσο. Τα προκαταρκτικά ευρήματα κατέγραφαν επίσης πλειοψηφική αντίθεση στη στρατιωτική δράση κατά του Ιράν και στην έκταση της καταστολής της παράτυπης μετανάστευσης.

Ακόμη και μέρος της εκλογικής συμμαχίας του Τραμπ εμφανιζόταν απογοητευμένο. Στην έρευνα του CNN, περίπου ένας στους πέντε από όσους τον ψήφισαν το 2024 αποδοκίμαζε πλέον τις επιδόσεις του. Τα στοιχεία αυτά παραμένουν προκαταρκτικές δημοσκοπικές εκτιμήσεις, αποτυπώνουν όμως τους λόγους για τους οποίους η αναμέτρηση εξελίχθηκε σε δοκιμασία της προεδρίας του.

Ο ίδιος ο Τραμπ επιχείρησε να αποσυνδέσει το αποτέλεσμα από το πρόσωπό του. «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και, αν ήμουν, θα είχαμε κερδίσει ΜΕ ΣΑΡΩΤΙΚΗ ΝΙΚΗ!», έγραψε στο Truth Social, προσθέτοντας: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο θέμα αυτό». Η τοποθέτηση ερχόταν σε αντίθεση με την προεκλογική του προτροπή προς τους υποστηρικτές του να ψηφίσουν σαν να ήταν ο ίδιος υποψήφιος.

Στο ίδιο πνεύμα, αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε στο Fox News ότι οι ψηφοφόροι του Τραμπ κινητοποιούνται περισσότερο όταν εκείνος βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο. Έθεσε επίσης ζήτημα ποιότητας των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων, υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος έκανε καλύτερη δουλειά στην προβολή τους από ό,τι οι ίδιοι. Περιγράφοντας το κλίμα στον Λευκό Οίκο ως μαχητικό, διαμήνυσε ότι η αποφασιστικότητα του Τραμπ θα ενισχυθεί: «Δέστε τις ζώνες σας».

Στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών, ωστόσο, άρχισε η αναζήτηση ευθυνών. Στέλεχος της εκλογικής στρατηγικής απέδωσε στο CBS την ευθύνη στον Τραμπ, παραπέμποντας στη χαμηλή δημοτικότητά του ως «την ιστορία της βραδιάς». Άλλα υψηλόβαθμα στελέχη που συμμετείχαν στον σχεδιασμό για τη Γερουσία περιέγραφαν την κατάσταση ως «καταστροφή βιβλικών διαστάσεων» και «λουτρό αίματος».

Η κριτική είχε αρχίσει πριν ανοίξουν οι κάλπες. Όπως μετέδωσε το Bloomberg, ο πρώην Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τσάρλι Ντεντ προειδοποιούσε ότι οι ηττημένοι υποψήφιοι θα καταλόγιζαν στον Τραμπ την απουσία συνεκτικού μηνύματος, τον πόλεμο με το Ιράν και τις επιπτώσεις στις τιμές καυσίμων και λιπασμάτων. Ο πρώην επικεφαλής της εκστρατείας του το 2020, Μπιλ Στέπιεν, εντόπιζε χάσμα ανάμεσα στις ανησυχίες των πολιτών για τις τιμές και την οικονομία και σε όσα θεωρούσαν ότι απασχολούσαν τους Ρεπουμπλικανούς.

Με τον έλεγχο και των δύο σωμάτων, οι Δημοκρατικοί αποκτούν τη δυνατότητα να ενισχύσουν τις κοινοβουλευτικές έρευνες, να εκδίδουν κλητεύσεις και να εμποδίζουν την έγκριση προεδρικών διορισμών. Ο Τραμπ δήλωσε ότι σκοπεύει να συνεργαστεί μαζί τους, αλλά ξεκαθάρισε ότι θα χρησιμοποιεί το δικαίωμα βέτο όποτε το κρίνει αναγκαίο. Το αποτέλεσμα διαμορφώνει έτσι συνθήκες εντονότερου ελέγχου και πολιτικής αντιπαράθεσης για τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του.

Διαβάστε επίσης:

Τραμπ στους NYT: Θα σεβαστώ το αποτέλεσμα, ανυπομονώ να συνεργαστώ με τους Δημοκρατικούς

Wall Street: Βουτιά 1% για τα futures του S&P 500 μετά την επέλαση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές – Στο -2% ο Nasdaq

WSJ: Στον πόλεμο με το Ιράν αποδίδουν συνεργάτες του Τραμπ τις εκλογικές ήττες των Ρεπουμπλικανών