Special One εναντίον… Ελλήνων: Το έπος της Λεωφόρου, η Ίντερ και η ΑΕΚ

«Η καθοριστική στιγμή για μένα ήταν όταν νικήσαμε εκτός έδρας τον Παναθηναϊκό, στα προημιτελικά του Κυπέλλου UEFA το 2003. Τότε ένιωσα ότι είχα περάσει από το εγχώριο στο ευρωπαϊκό επίπεδο». Η εξομολόγηση του Ζοσέ Μουρίνιο σε συνέντευξή του στο επίσημο περιοδικό προπονητών της UEFA, τον Ιανουάριο του 2005, αποκαλύπτει πόσο σημαντική υπήρξε εκείνη η βραδιά της Λεωφόρου για τη μετέπειτα καριέρα του.

Ο άνθρωπος που έμελλε να κατακτήσει δύο Champions League και να γίνει ένας από τους σπουδαιότερους προπονητές στην ιστορία του ποδοσφαίρου αναγνώριζε ότι μια νίκη στην Αθήνα αποτέλεσε σημείο καμπής στην πορεία του προς την ευρωπαϊκή καταξίωση.

Περισσότερα από 23 χρόνια αργότερα, ο «Special One» επιστρέφει στην ελληνική πρωτεύουσα, έχοντας στις αποσκευές του 26 τίτλους, μια τεράστια προπονητική διαδρομή και μια προσωπικότητα που εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις. Το βράδυ της Τετάρτης 4 Νοεμβρίου, στις 19:45, ο 63χρονος Πορτογάλος οδηγεί τη Ρεάλ Μαδρίτης στη Νέα Φιλαδέλφεια για την αναμέτρηση με την ΑΕΚ, στο πλαίσιο της τέταρτης αγωνιστικής της League Phase του Champions League. Είναι η έβδομη επίσημη συνάντησή του με ελληνικό σύλλογο και η πρώτη απέναντι στην Ένωση, έχοντας προηγουμένως αντιμετωπίσει πέντε φορές τον Παναθηναϊκό και μία τον Ολυμπιακό.

Η πρώτη συνάντηση και η πρόκριση που άλλαξε την καριέρα του

Όλα ξεκίνησαν στις 12 Μαρτίου 2002, όταν η Πόρτο επικράτησε 2-1 του Παναθηναϊκού στο «Ντας Άντας», για την προτελευταία αγωνιστική της δεύτερης φάσης των ομίλων του Champions League. Ο Μουρίνιο είχε αναλάβει τους «δράκους» μόλις στις 23 Ιανουαρίου, αντικαθιστώντας τον Οκτάβιο Μασάδο, και βρισκόταν ακόμη στα πρώτα βήματα της διαδρομής που θα τον οδηγούσε στην κορυφή της Ευρώπης. Ο Ντέκο άνοιξε το σκορ στο 12ο λεπτό, ο Πένα διπλασίασε τα τέρματα των Πορτογάλων στο 54ο και ο Γιόνας Κόλκα μείωσε στο 65ο, με τους γηπεδούχους να αντέχουν στην πίεση των «πρασίνων», παρότι ολοκλήρωσαν την αναμέτρηση με δέκα παίκτες λόγω αποβολής του Κάρλος Σεκρατάριο.

Ήταν η μεγάλη ευρωπαϊκή σεζόν του Παναθηναϊκού, που είχε αρχίσει με τον Γιάννη Κυράστα και συνεχίστηκε με τον Σέρχιο Μαρκαριάν. Το «τριφύλλι» έφτασε μέχρι τα προημιτελικά του Champions League, όπου αποκλείστηκε από την Μπαρτσελόνα, έχοντας προηγουμένως νικήσει 1-0 στη Λεωφόρο, με πέναλτι του Άγγελου Μπασινά, και χάσει 3-1 στη Βαρκελώνη, σε ένα παιχνίδι που έμεινε στη μνήμη και για τη μεγάλη χαμένη ευκαιρία του Γκόραν Βλάοβιτς. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δύο ομάδες είχαν συναντηθεί και στις 21 Νοεμβρίου 2001, σε ένα 0-0 στην Αθήνα, αλλά τότε στον πάγκο της Πόρτο βρισκόταν ακόμη ο Μασάδο.

Η επόμενη σεζόν έφερε μια ακόμη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή μονομαχία. Ο Παναθηναϊκός είχε ξεκινήσει το 2002-03 με τον Φερνάντο Σάντος, ο οποίος αποχώρησε έπειτα από την πρόκριση επί της Λίτεξ Λόβετς, και επέστρεψε στον Σέρχιο Μαρκαριάν. Ακολούθησαν οι αποκλεισμοί της Φενέρμπαχτσε, της Σλόβαν Λίμπερετς και της Άντερλεχτ, μέχρι τα προημιτελικά του Κυπέλλου UEFA, όπου περίμενε ξανά η Πόρτο του Μουρίνιο.

Στις 13 Μαρτίου 2003, ο Παναθηναϊκός πέτυχε μία από τις σημαντικότερες εκτός έδρας ευρωπαϊκές νίκες του, επικρατώντας 1-0 στο «Ντας Άντας» με γκολ του Εμάνουελ Ολισαντέμπε στο 73ο λεπτό. Ήταν η πρώτη εντός έδρας ήττα της Πόρτο εκείνη τη σεζόν και έμοιαζε να ανοίγει διάπλατα την πόρτα των ημιτελικών για την ελληνική ομάδα. Ο Μουρίνιο, ωστόσο, είχε διαφορετική άποψη.

«Είμαι προπονητής ποδοσφαίρου, όχι Μεσσίας»…

…δήλωνε παραμονές της ρεβάνς, προσπαθώντας να μετριάσει τις προσδοκίες. Η αναμέτρηση της 20ής Μαρτίου στη Λεωφόρο εξελίχθηκε σε μία από τις πιο καθοριστικές βραδιές της καριέρας του, με τον Παναθηναϊκό να αγωνίζεται χωρίς τον τραυματία Άγγελο Μπασινά, ο οποίος είχε εξουδετερώσει τον Ντέκο στο πρώτο παιχνίδι. Ο Παντελής Κωνσταντινίδης πήρε τη θέση του στην ενδεκάδα, ο Ντερλέι σκόραρε στο 16ο λεπτό και στο 103ο της παράτασης πέτυχε το δεύτερο γκολ, ολοκληρώνοντας το 0-2 και την πρόκριση της Πόρτο με συνολικό σκορ 2-1.

Ο Μουρίνιο είχε επιβιώσει από μια εξαιρετικά δύσκολη ευρωπαϊκή δοκιμασία. Η Πόρτο απέκλεισε στη συνέχεια τη Λάτσιο και κατέκτησε το Κύπελλο UEFA στον τελικό της Σεβίλλης, νικώντας 3-2 τη Σέλτικ στην παράταση. Έναν χρόνο αργότερα, ο Πορτογάλος έφτασε στην κορυφή του Champions League με το 3-0 επί της Μονακό, έχοντας ήδη μετατρέψει την Πόρτο σε μία από τις μεγαλύτερες ιστορίες επιτυχίας του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.

Η σημασία της πρόκρισης επί του Παναθηναϊκού αποτυπώθηκε και στη συνέντευξη που παραχώρησε στον Άντι Ρόξμπεργκ για την τεχνική επιθεώρηση της UEFA, τον Ιανουάριο του 2005. Όταν ρωτήθηκε ποια στιγμή κατάλαβε ότι βρισκόταν στον δρόμο για την κορυφή, επέλεξε χωρίς δισταγμό τη νίκη στη Λεωφόρο. Εξήγησε ότι εκείνη η επιτυχία τού έδωσε την αίσθηση πως μπορούσε πλέον να σταθεί στο υψηλότερο ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ χαρακτήρισε την κατάκτηση του Κυπέλλου UEFA απέναντι στη Σέλτικ το δεύτερο μεγάλο βήμα της καριέρας του.

Η Ίντερ, ο Σαριέγκι και η πρωτιά του Παναθηναϊκού

Το καλοκαίρι του 2004 ο Μουρίνιο ανέλαβε την Τσέλσι και καθιέρωσε το περίφημο προσωνύμιο «Special One». Κατέκτησε δύο συνεχόμενα πρωταθλήματα Αγγλίας, το 2005 και το 2006, και το καλοκαίρι του 2008 μετακόμισε στην Ίντερ, με την οποία επρόκειτο να γράψει μία ακόμη χρυσή σελίδα στην ιστορία του. Προηγουμένως, όμως, τον περίμενε ξανά ο Παναθηναϊκός.

Η κλήρωση του Champions League της περιόδου 2008-09 έφερε στον ίδιο όμιλο την Ίντερ, τον Παναθηναϊκό, τη Βέρντερ Βρέμης και την Ανόρθωση. Στις 16 Σεπτεμβρίου 2008, στην πρεμιέρα του ομίλου, η ομάδα του Μουρίνιο επικράτησε 2-0 στο ΟΑΚΑ, με γκολ των Μαντσίνι στο 27ο λεπτό και Αντριάνο στο 85ο, έπειτα από ισάριθμες ασίστ του Ζλάταν Ιμπραΐμοβιτς. Ήταν η τέταρτη επίσημη αναμέτρηση του Πορτογάλου με τους «πράσινους» και η τρίτη νίκη του.

Η συνέχεια, ωστόσο, επιφύλασσε μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις εκείνης της διοργάνωσης. Ο Παναθηναϊκός του Χενκ τεν Κάτε συνέτριψε 3-0 τη Βέρντερ στη Βρέμη στις 4 Νοεμβρίου, με γκολ των Βαγγέλη Μάντζιου, Γιώργου Καραγκούνη και Αλέξανδρου Τζιόλη, και στις 26 Νοεμβρίου επισκέφθηκε το Μιλάνο για να αντιμετωπίσει την Ίντερ. Εκεί, στο «Τζουζέπε Μεάτσα», ο Γιόσου Σαριέγκι σκόραρε στο 69ο λεπτό και χάρισε στους «πράσινους» μια ιστορική νίκη με 1-0.

Η ομάδα του Τεν Κάτε ολοκλήρωσε τελικά τη φάση των ομίλων στην πρώτη θέση με 10 βαθμούς, αφήνοντας την Ίντερ του Μουρίνιο δεύτερη με οκτώ, ενώ ακολούθησαν η Βέρντερ με επτά και η Ανόρθωση με έξι. Ο Πορτογάλος είχε γνωρίσει τη δεύτερη ήττα του από ελληνική ομάδα και, όπως ακριβώς συνέβη το 2003, ο αντίπαλος ήταν ο Παναθηναϊκός και η αναμέτρηση διεξαγόταν στην έδρα του.

Μετά το 0-1 του Μιλάνου, ο Μουρίνιο αναγνώρισε την ανωτερότητα του Παναθηναϊκού και παραδέχθηκε ότι η Ίντερ άξιζε την ήττα. Θυμήθηκε μάλιστα την προηγούμενη εμπειρία του με τους «πράσινους», επισημαίνοντας ότι το 2003 είχε χάσει 1-0 εντός έδρας με την Πόρτο, είχε νικήσει 2-0 στην Αθήνα και στο τέλος είχε κατακτήσει το Κύπελλο UEFA. Η ιστορία επαναλήφθηκε εν μέρει και με την Ίντερ, καθώς την επόμενη σεζόν, το 2010, ο Μουρίνιο οδήγησε τους «νερατζούρι» στο ιστορικό τρεμπλ, κατακτώντας πρωτάθλημα, Κύπελλο Ιταλίας και Champions League.

Η Τότεναμ, ο Ολυμπιακός και ο 15χρονος που έκλεψε την παράσταση

Έντεκα χρόνια μετά την ήττα από τον Παναθηναϊκό στο Μιλάνο, ο Μουρίνιο αντιμετώπισε για πρώτη φορά άλλη ελληνική ομάδα. Στις 26 Νοεμβρίου 2019, μόλις έξι ημέρες μετά την πρόσληψή του στην Τότεναμ στη θέση του Μαουρίσιο Ποτσετίνο, υποδέχθηκε τον Ολυμπιακό για την πέμπτη αγωνιστική των ομίλων του Champions League. Ήταν το πρώτο εντός έδρας παιχνίδι του στον πάγκο των Λονδρέζων και εξελίχθηκε σε μια βραδιά γεμάτη ανατροπές.

Ο Ολυμπιακός του Πέδρο Μαρτίνς μπήκε εντυπωσιακά στην αναμέτρηση και προηγήθηκε 2-0, με τον Γιουσέφ Ελ Αραμπί να σκοράρει στο 6ο λεπτό και τον Ρούμπεν Σεμέδο στο 19ο. Ο Μουρίνιο αντέδρασε ασυνήθιστα νωρίς, αντικαθιστώντας τον Έρικ Ντάιερ με τον Κρίστιαν Έρικσεν στο 29ο λεπτό, και η Τότεναμ άρχισε να ανεβάζει την απόδοσή της. Ο Ντέλε Άλι μείωσε στις καθυστερήσεις του πρώτου ημιχρόνου, ο Χάρι Κέιν ισοφάρισε στο 50ό λεπτό, ο Σερζ Οριέ έκανε το 3-2 στο 73ο και ο Κέιν διαμόρφωσε το τελικό 4-2 τέσσερα λεπτά αργότερα.

Από εκείνο το παιχνίδι έμεινε στην ιστορία και ένας απρόσμενος πρωταγωνιστής, ο 15χρονος επαναφορέας μπάλας Κάλουμ Χάινς. Με την Τότεναμ να βρίσκεται πίσω στο σκορ, ο νεαρός έδωσε αστραπιαία την μπάλα στον Οριέ, επιτρέποντας τη γρήγορη εκτέλεση ενός πλαγίου άουτ. Ο Λούκας Μόουρα βρήκε τον Κέιν και ο Άγγλος επιθετικός ισοφάρισε σε 2-2, με τον Μουρίνιο να τρέχει αμέσως προς τον μικρό για να τον αγκαλιάσει και να τον συγχαρεί.

Ο Πορτογάλος εξήγησε αργότερα ότι ο νεαρός είχε αντιληφθεί την εξέλιξη της φάσης και είχε διαβάσει σωστά το παιχνίδι. Θέλησε μάλιστα να τον καλέσει στα αποδυτήρια για να πανηγυρίσει μαζί με την ομάδα, αλλά ο 15χρονος είχε ήδη αποχωρήσει, καθώς την επόμενη ημέρα τον περίμενε διαγώνισμα μαθηματικών στο σχολείο. Ήταν μια από τις χαρακτηριστικές στιγμές του Μουρίνιο, που πάντοτε μπορούσε να μετατρέψει ακόμη και ένα συνηθισμένο στιγμιότυπο αγώνα σε ποδοσφαιρική ιστορία.

Η επιστροφή στη Ρεάλ, το ιστορικό 3-3 και η έβδομη ελληνική πρόκληση

Ο Μουρίνιο επιστρέφει πλέον στην Αθήνα έχοντας διανύσει μια από τις πλουσιότερες διαδρομές στην ιστορία των προπονητών. Μετά την Πόρτο, την Τσέλσι και την Ίντερ, εργάστηκε στη Ρεάλ Μαδρίτης, τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, την Τότεναμ, τη Ρόμα, τη Φενέρμπαχτσε και την Μπενφίκα, προτού επιστρέψει το καλοκαίρι του 2026 στη «βασίλισσα». Στην πρώτη του θητεία στη Μαδρίτη, από το 2010 έως το 2013, είχε κατακτήσει τη La Liga του 2012, με τη Ρεάλ να φτάνει τους 100 βαθμούς και τα 121 γκολ, καθώς και ένα Κύπελλο Ισπανίας και ένα ισπανικό Σούπερ Καπ.

Η νέα συνεργασία του με τον Φλορεντίνο Πέρεθ ανακοινώθηκε στις 11 Ιουνίου 2026, με συμβόλαιο έως τις 30 Ιουνίου 2029. Ο Πορτογάλος επέστρεψε σε έναν σύλλογο που γνωρίζει πολύ καλά, έχοντας ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στην ιστορία του, με τη φιλοδοξία να προσθέσει και νέους τίτλους στο παλμαρέ του. Στο φετινό Champions League η Ρεάλ έχει ξεκινήσει με τρεις νίκες σε ισάριθμες αγωνιστικές, επικρατώντας 2-1 της Ίντερ, 4-3 της Ρόμα εκτός έδρας και 4-1 της Λειψίας.

Η ΑΕΚ γίνεται η τρίτη ελληνική ομάδα που βρίσκεται απέναντί του, έπειτα από τον Παναθηναϊκό και τον Ολυμπιακό. Το ελληνικό παρελθόν του Μουρίνιο περιλαμβάνει πέντε αναμετρήσεις με τους «πράσινους», με τρεις νίκες και δύο ήττες, και μία με τους «ερυθρόλευκους», την ανατροπή του 4-2 στο Λονδίνο. Σε αυτές τις έξι συναντήσεις οι ομάδες του σημείωσαν συνολικά 10 γκολ και δέχθηκαν πέντε, με τον Παναθηναϊκό να παραμένει ο μοναδικός ελληνικός σύλλογος που τον έχει νικήσει.

Η Ρεάλ επιστρέφει, επίσης, στη Νέα Φιλαδέλφεια, όπου είχε αγωνιστεί και στις 2 Οκτωβρίου 2002, στο εντυπωσιακό 3-3 με την ΑΕΚ για τους ομίλους του Champions League. Στο παλιό «Νίκος Γκούμας», η Ένωση του Ντούσαν Μπάγεβιτς είχε προηγηθεί 1-0 με φάουλ του Βασίλη Τσιάρτα, δέχθηκε την ισοφάριση από τον Ζινεντίν Ζιντάν και στη συνέχεια έφτασε στο 3-1 με τις κεφαλιές του Χρήστου Μαλαδένη και του Ντέμη Νικολαΐδη. Ο Ζιντάν μείωσε πριν από την ανάπαυλα και ο Γκούτι διαμόρφωσε το τελικό 3-3 στο 60ό λεπτό, με τη Ρεάλ να αποφεύγει την ήττα απέναντι στην ελληνική ομάδα.

Είκοσι ημέρες αργότερα, στις 22 Οκτωβρίου 2002, η ΑΕΚ απέσπασε νέα ισοπαλία από την πρωταθλήτρια Ευρώπης, αυτή τη φορά με 2-2 στο «Σαντιάγο Μπερναμπέου». Η Ρεάλ προηγήθηκε 2-0 στο πρώτο ημίχρονο με ισάριθμα γκολ του Στιβ ΜακΜάναμαν, αλλά ο Κώστας Κατσουράνης στο 74ο λεπτό και ο Βάλτερ Σεντένο στο 86ο ολοκλήρωσαν μια μεγάλη ανατροπή. Τότε στον πάγκο των Μαδριλένων βρισκόταν ο Βιθέντε ντελ Μπόσκε και ο Μουρίνιο προπονούσε ακόμη την Πόρτο, προετοιμάζοντας την ομάδα που θα κατακτούσε τα δύο επόμενα ευρωπαϊκά τρόπαια.

Με δύο Champions League, δύο Κύπελλα UEFA/Europa League, ένα Conference League και πρωταθλήματα σε Πορτογαλία, Αγγλία, Ιταλία και Ισπανία, ο Ζοσέ Μουρίνιο έχει ήδη εξασφαλίσει μια περίοπτη θέση στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Έχει αποθεωθεί, έχει αμφισβητηθεί, έχει προκαλέσει και έχει κατακτήσει τρόπαια με ομάδες διαφορετικών δυνατοτήτων, δημιουργώντας μια προπονητική κληρονομιά που ελάχιστοι μπορούν να συναγωνιστούν. Και το βράδυ της Τετάρτης, στη Νέα Φιλαδέλφεια, ο άνθρωπος που κάποτε δήλωσε ότι είναι ξεχωριστός επιστρέφει για να γράψει ακόμη ένα κεφάλαιο της προσωπικής του ιστορίας απέναντι στο ελληνικό ποδόσφαιρο.