Πολωνία: Στο Συνταγματικό Δικαστήριο ο Ναβρότσκι – Καταγγελίες για «πραξικόπημα»

Στο υπό αστυνομικό αποκλεισμό κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας εισήλθε λίγο πριν από τη 01:00 τα ξημερώματα του Σαββάτου (31/10, 02:00 ώρα Ελλάδας) ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι, εν μέσω οξείας θεσμικής κρίσης και καταγγελιών για «πραξικόπημα».

Ο Ναβρότσκι, ο οποίος διέκοψε το ταξίδι του προς τη Σενεγάλη και επέστρεψε εσπευσμένα στη Βαρσοβία, συνοδευόταν από τον πρώτο πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι. Η άφιξή του σημειώθηκε έπειτα από ώρες έντασης, διαδηλώσεις και επεισόδια που οδήγησαν σε τρεις συλλήψεις.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η απόφαση να ανασταλεί για έναν μήνα η άσκηση των καθηκόντων του προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι, και του αναπληρωτή του, Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι.

Η εξέλιξη πυροδότησε νέα σύγκρουση ανάμεσα στην κεντρώα κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ και την εθνικιστική δεξιά, κλιμακώνοντας την πολυετή διαμάχη για τη λειτουργία και την ανεξαρτησία της πολωνικής Δικαιοσύνης.

🚨BREAKING: Polish President Karol Nawrocki has just PERSONALLY STORMED the Constitutional Court

The police did not dare arrest him.

This is what strong leadership looks like! He is going to SAVE POLAND! 🇵🇱 https://t.co/uKWKrwJaQY

— Inevitable West (@Inevitablewest) October 31, 2026

Ένταση κατά την είσοδο του Ναβρότσκι

Την παρουσία του Πολωνού προέδρου στο Δικαστήριο επιβεβαίωσε ο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, Πάβελ Σεφερνάκερ.

Polish President Karol Nawrocki entered the Constitutional Tribunal: https://t.co/58kpVF2PrB

— Paweł Rybicki (@Rybitzky) October 31, 2026

«Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι, συνοδευόμενος από τον πρώτο πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, εισήλθε στο κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.

Prezydent Karol Nawrocki w towarzystwie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego wszedł do budynku Trybunału Konstytucyjnego.

— Paweł Szefernaker 🇵🇱 (@szefernaker) October 30, 2026

Πολωνικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν εικόνες από σπρωξίματα στην είσοδο, κατά την προσπάθεια του Ναβρότσκι να περάσει στο κτίριο. Σχετικό βίντεο δημοσιοποίησε ο δικαστής Μάτσιεϊ Μπέρεκ, ενώ το υλικό αναμετέδωσαν, μεταξύ άλλων, τα Onet και RMF24.

Στην περιοχή είχαν αναπτυχθεί ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, ενώ έξω από το Δικαστήριο βρίσκονταν συγκεντρωμένοι υποστηρικτές του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS).

Πριν μεταβεί εκεί, ο Ναβρότσκι είχε συναντηθεί στο προεδρικό μέγαρο με τον Καπίνσκι, προκειμένου να συζητήσουν τις εξελίξεις.

🇵🇱 BREAKING: President Nawrocki pushes his way into the Constitutional Tribunal in the middle of the night

After an emergency meeting at the Presidential Palace, President Karol Nawrocki and Supreme Court First President Zbigniew Kapiński drove to the Tribunal shortly after midnight, where protesters greeted him chanting “Karol! Karol!”

According to Radio Maryja, police pushed back officers of Nawrocki’s own State Protection Service before he made it through. Paweł Szefernaker, head of the President’s Office, confirmed that Nawrocki and Kapiński entered the building.

The other side tells a different story. Maciej Berek, one of the Tusk-majority judges and a longtime close aide of Tusk, claimed the president never made it inside and accused him of “physically attacking” Anna Korwin-Piotrowska and the other judges.

— DD Geopolitics (@DD_Geopolitics) October 31, 2026

Διέκοψε την πτήση προς τη Σενεγάλη

Ο Πολωνός πρόεδρος ενημερώθηκε για την κρίση ενώ ταξίδευε προς τη Σενεγάλη για επίσημη επίσκεψη και αποφάσισε να επιστρέψει αμέσως στην Πολωνία. Το αεροσκάφος του άλλαξε πορεία κατά τη διάρκεια της πτήσης.

«Σε μια στιγμή όπως αυτή, ο πρόεδρος πρέπει να βρίσκεται στην Πολωνία. Διακόπτω το ταξίδι μου προς τη Σενεγάλη. Επιστρέφω», έγραψε στο X.

Το πρόγραμμα της επίσκεψής του περιλάμβανε συναντήσεις με τον πρόεδρο της Σενεγάλης και εκπροσώπους της Αφρικανικής Ένωσης.

Ο Ναβρότσκι, ο οποίος εξελέγη το 2025 με τη στήριξη του PiS, αντιτίθεται στις παρεμβάσεις της κυβέρνησης Τουσκ στη σύνθεση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η απόφασή του να επιστρέψει εσπευσμένα στη Βαρσοβία ανέδειξε την ένταση της αντιπαράθεσης ανάμεσα στην προεδρία και την κυβέρνηση.

Η αναστολή καθηκόντων και η αμφισβήτηση της νομιμότητάς της

Η κρίση εκδηλώθηκε το απόγευμα της Παρασκευής, όταν η δικαστής Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα ανακοίνωσε την αναστολή άσκησης των καθηκόντων του Σβιεντσκόφσκι και του Σοχάνσκι για έναν μήνα. Παράλληλα, ανέλαβε προσωρινά τη διοίκηση του Δικαστηρίου, επικαλούμενη τη δικαστική της αρχαιότητα.

Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, η απόφαση αφορούσε την παρεμπόδιση της σύγκλησης της γενικής συνέλευσης των δικαστών, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνταν οι συνθέσεις για την εξέταση υποθέσεων.

Ο Σβιεντσκόφσκι απέρριψε την απόφαση ως μη νόμιμη, ενώ η πλευρά του κατήγγειλε απόπειρα παράνομης κατάληψης του θεσμού.

Σε ανακοίνωση στον επίσημο λογαριασμό του Συνταγματικού Δικαστηρίου στο X υποστηρίχθηκε ότι ο ίδιος παραμένει ο νόμιμος πρόεδρός του. Παράλληλα, διατυπώθηκε καταγγελία για «παράνομη κατάληψη» της επίσημης ιστοσελίδας του.

<blockquote class=”twitter-tweet”><p lang=”pl” dir=”ltr”>W takim momencie Prezydent musi być w Polsce. Przerywam lot do Senegalu. Wracam 🇵🇱</p>&mdash; Karol Nawrocki (@NawrockiKn) <a href=”https://x.com/NawrockiKn/status/2116216763582972069?ref_src=twsrc%5Etfw”>October 30, 2026</a></blockquote> <script async src=”https://platform.x.com/widgets.js” charset=”utf-8″></script>

«Όλα τα άτομα που συμμετέχουν σε αυτές τις ενέργειες διαπράττουν το αδίκημα του πραξικοπήματος», ανέφερε η ανακοίνωση.

Η πλευρά Σβιεντσκόφσκι αμφισβήτησε επίσης το δικαίωμα της Κόρβιν-Πιοτρόφσκα να αναλάβει τη διοίκηση, με το επιχείρημα ότι δεν έχει ορκιστεί ενώπιον του προέδρου της Δημοκρατίας.

Το βράδυ της Παρασκευής η ιστοσελίδα του Δικαστηρίου τέθηκε εκτός πρόσβασης, επιτείνοντας τη σύγχυση γύρω από τις αποφάσεις και το ποιος ασκεί τη διοίκηση του θεσμού.

Αστυνομικός αποκλεισμός και τρεις συλλήψεις

Έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο αναπτύχθηκαν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, περιλαμβανομένων μονάδων αντιμετώπισης ταραχών, οι οποίες απέκλεισαν την πρόσβαση στον χώρο.

Είχε προηγηθεί ενημέρωση από την Κόρβιν-Πιοτρόφσκα για πιθανούς κινδύνους κατά της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας δικαστών και εργαζομένων, καθώς και για ενδεχόμενη διατάραξη της δημόσιας τάξης.

Στην περιοχή συγκεντρώθηκαν υποστηρικτές του PiS, οι οποίοι εδώ και εβδομάδες κινητοποιούνται υπέρ των δικαστών που διορίστηκαν κατά τη διακυβέρνηση του κόμματος.

Η ένταση κλιμακώθηκε όταν ορισμένοι διαδηλωτές επιχείρησαν να παραβιάσουν τα αστυνομικά εμπόδια, ενώ σημειώθηκαν και ρίψεις αντικειμένων προς τους αστυνομικούς. Σύμφωνα με την αστυνομία, τρία άτομα συνελήφθησαν αφού πέρασαν τον φράχτη του Δικαστηρίου.

🇵🇱 Thousands of Poles are now gathered in front of the Constitutional Tribunal building in Warsaw, which has been occupied by police sent by Donald Tusk’s government.

Opposition figures are describing Tusk’s actions as an attempted coup. https://t.co/NcqYhJeeCl

— Europa.com (@europa) October 30, 2026

Οι αρχές διευκρίνισαν ότι οι αστυνομικοί αναπτύχθηκαν στον περίβολο του συγκροτήματος, χωρίς να εισέλθουν στα κτίρια, με στόχο την προστασία των παρευρισκομένων και την αποκατάσταση της τάξης.

Μεταξύ των συγκεντρωμένων ακούγονταν συνθήματα όπως «Τουσκ, προδότη», ενώ άλλοι προσεύχονταν κρατώντας κομποσκοίνια και θρησκευτικές εικόνες.

Στο σημείο βρέθηκε και ο ηγέτης του PiS, Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, ο οποίος προσπάθησε να εισέλθει στο Δικαστήριο. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιχειρεί «πραξικόπημα» και μετατρέπει τη χώρα σε «αστυνομικό κράτος», καλώντας τον πρόεδρο της Δημοκρατίας να παρέμβει.

«Πρόκειται για πραξικόπημα του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ. Καταστρατηγεί τα συνταγματικά μας δικαιώματα», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο διαδηλωτής Τόμας Ζαλέσκι.

Τουσκ: Απαραίτητη η αποκατάσταση του κράτους δικαίου

Ο Ντόναλντ Τουσκ υπερασπίστηκε τις αλλαγές στη Δικαιοσύνη, παρουσιάζοντάς τες ως αναγκαίο βήμα για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου.

«Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας», έγραψε στο X.

Przywracanie rządów prawa jest naszym obowiązkiem. Po latach pisowskiego bezprawia to proces trudny, czasem bolesny i wymaga zdecydowanego działania. Innej drogi nie ma.

— Donald Tusk (@donaldtusk) October 30, 2026

«Έπειτα από χρόνια ανομίας υπό το PiS, αυτή είναι μια διαδικασία δύσκολη, μερικές φορές επώδυνη, που απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος», πρόσθεσε.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ηγεσία του Συνταγματικού Δικαστηρίου παρεμποδίζει την ανάληψη καθηκόντων από δικαστές που εξελέγησαν από τη σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης και γενικός εισαγγελέας, Βάλντεμαρ Ζούρεκ, κατηγόρησε τον Σβιεντσκόφσκι ότι αντιμετωπίζει το Δικαστήριο ως «προσωπικό του φέουδο», εμποδίζοντας την ομαλή λειτουργία του.

Σε δηλώσεις του στο POLITICO, ο Ζούρεκ υποστήριξε ότι η Κόρβιν-Πιοτρόφσκα ενήργησε ως νόμιμα εκλεγμένη δικαστής και ότι η κυβέρνηση δεν συμμετείχε στη λήψη της απόφασης.

«Και τώρα μίλησαν οι δικαστές», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Γνωστοποίησε επίσης ότι έχει καταθέσει πέντε αιτήματα άρσης ασυλίας για τον Σβιεντσκόφσκι και τον αναπληρωτή του, συνοδευόμενα, όπως είπε, από 50 τόμους δικογραφίας. Τα αιτήματα συνδέονται με τις κατηγορίες περί παρεμπόδισης των νέων δικαστών να ασκήσουν τα καθήκοντά τους.

Το αδιέξοδο με την ορκωμοσία των νέων δικαστών

Κεντρικό σημείο της σύγκρουσης αποτελεί η διαδικασία ανάδειξης και ορκωμοσίας των μελών του Συνταγματικού Δικαστηρίου.

Νωρίτερα το 2026, ο Ναβρότσκι αρνήθηκε να ορκίσει τρεις από τους έξι δικαστές που είχε επιλέξει το πολωνικό Κοινοβούλιο, εκφράζοντας ενστάσεις για τη νομιμότητα της διαδικασίας.

Ορισμένοι από όσους δεν ορκίστηκαν ενώπιόν του προχώρησαν σε ορκωμοσία στο Κοινοβούλιο. Ωστόσο, ο Σβιεντσκόφσκι δεν επέτρεψε σε δικαστές εκλεγμένους από τη σημερινή πλειοψηφία να αναλάβουν καθήκοντα και να συμμετάσχουν στην εκδίκαση υποθέσεων.

Η διαφωνία έχει εξελιχθεί σε παρατεταμένο θεσμικό αδιέξοδο, καθώς οι εμπλεκόμενες πλευρές αμφισβητούν αμοιβαία τη νομιμότητα των αποφάσεων και των ενεργειών τους.

Μια σύγκρουση με αφετηρία το 2015

Η αντιπαράθεση για το πολωνικό δικαστικό σύστημα ξεκίνησε την περίοδο διακυβέρνησης του PiS, από το 2015 έως το 2023.

Στη διάρκεια αυτής της οκταετίας, το κόμμα προχώρησε σε εκτεταμένες παρεμβάσεις στη στελέχωση και τη λειτουργία των δικαστικών θεσμών, τοποθετώντας δικαστές που θεωρούνταν πολιτικά προσκείμενοι σε αυτό.

Οι αλλαγές προκάλεσαν επανειλημμένες συγκρούσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έθεσε ζητήματα δικαστικής ανεξαρτησίας και σεβασμού του κράτους δικαίου. Η διαμάχη είχε και οικονομικό αντίκτυπο, καθώς οι Βρυξέλλες ανέστειλαν χρηματοδοτήσεις προς την Πολωνία.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο αποτέλεσε βασικό πεδίο της αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα όταν αμφισβήτησε την υπεροχή του ευρωπαϊκού δικαίου έναντι της πολωνικής νομοθεσίας. Είχε επίσης καθοριστική συμβολή στην επιβολή της σχεδόν καθολικής απαγόρευσης των αμβλώσεων επί διακυβέρνησης PiS.

Τον Δεκέμβριο του 2025, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε ότι το πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο δεν ανταποκρινόταν στα ευρωπαϊκά πρότυπα δικαστικής ανεξαρτησίας.

Επιστρέφοντας στην πρωθυπουργία το 2023, ο Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεσμεύτηκε να ανατρέψει τις παρεμβάσεις του PiS και να αποκαταστήσει την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Οι πρωτοβουλίες του, ωστόσο, συνάντησαν την αντίσταση της ηγεσίας του Συνταγματικού Δικαστηρίου και της προεδρίας.

Ο Ναβρότσκι υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να θέσει τη Δικαιοσύνη υπό πολιτικό έλεγχο. Αντίθετα, η κυβέρνηση παρουσιάζει τις αλλαγές ως απαραίτητες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που, κατά την ίδια και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, προκάλεσε η προηγούμενη διακυβέρνηση.

Η αναστολή καθηκόντων της ηγεσίας του Δικαστηρίου, η αστυνομική επιχείρηση και η προσωπική παρέμβαση του προέδρου κλιμακώνουν πλέον τη σύγκρουση, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα της διοίκησης του θεσμού και της αναγνώρισης των αποφάσεών του από τους υπόλοιπους κρατικούς φορείς.

Διαβάστε επίσης 

Αραγτσί κατά Μερτς: Απειλές για αντίποινα – «Οι κόκκινες γραμμές ανήκουν πλέον στο παρελθόν»

Χατζηδάκης: Η Ελλάδα δεν γυρίζει πίσω- Αισιόδοξος για τη νίκη στις εκλογές

ΗΠΑ: Ρεκόρ πρόωρης συμμετοχής στις ενδιάμεσες εκλογές – Ψήφισαν ήδη 47,9 εκατ. πολίτες