Ισπανία: Η τραγωδία με 69 νεκρούς ανατρέπει τη στρατηγική επανεκλογής του Σάντσεθ

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ σχεδίαζε μια προεκλογική εκστρατεία βασισμένη στην αισιοδοξία και στο προσωπικό του χάρισμα, καθώς η Ισπανία ετοιμάζεται να προσέλθει στις κάλπες σε τέσσερις εβδομάδες.

Το σχέδιο αυτό κατέρρευσε προτού καλά καλά ξεκινήσει.

Το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα της Τετάρτης, που στοίχισε τη ζωή σε 69 ανθρώπους, έχει ακυρώσει τη στρατηγική επανεκλογής του Σάντσεθ, σύμφωνα με αρκετά στελέχη του Σοσιαλιστικού Κόμματος που γνωρίζουν τις εσωτερικές συζητήσεις και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας. Το επιτελείο του πρωθυπουργού προσπαθεί πλέον να διαπιστώσει εάν υπάρχει ακόμη περιθώριο να προωθήσει το μήνυμά του για οικονομική ανάπτυξη και διεύρυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων ή εάν η εκστρατεία θα περιοριστεί σε μια διαρκή αμυντική στάση.

Το μήνυμα αυτό ήταν ήδη δύσκολο να βρει ανταπόκριση πριν από την τραγωδία, το δεύτερο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία φέτος. Σχεδόν καμία δημοσκόπηση δεν έχει δείξει ότι ο Σάντσεθ οδεύει προς νέα θητεία μετά τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με τη φθορά διαδοχικών κρίσεων: από την πανδημία και την αύξηση των μεταναστευτικών ροών το φετινό καλοκαίρι έως τις έρευνες για διαφθορά που αγγίζουν το ίδιο του το κόμμα και την οικογένειά του.

Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να σηματοδοτήσει όχι μόνο το τέλος της πρωθυπουργίας του Σάντσεθ, αλλά και την πτώση της τελευταίας μεγάλης σοσιαλιστικής κυβέρνησης στην Ευρώπη. Στη θέση της, η ισπανική ακροδεξιά θα μπορούσε να βρεθεί στην εξουσία για πρώτη φορά μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας τη δεκαετία του 1970.

Όταν ο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο αρχικός σχεδιασμός ήταν να αξιοποιήσει την έντονη κοινωνική οργή για τις τιμές των κατοικιών — ένα ζήτημα που οι Σοσιαλιστές θεωρούσαν ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ τους. Το κόμμα σχεδίασε μια εκστρατεία με έμφαση στην υπεράσπιση των δημόσιων υπηρεσιών και στους κινδύνους μιας δεξιάς κυβέρνησης. Ήθελε επίσης να αναδείξει την προθυμία του πρωθυπουργού να αντιπαρατεθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και να χαρακτηρίσει «γενοκτονία» τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα.

Επιπλέον, η αριστερά σχεδίαζε να επενδύσει στην προσωπικότητα του υποψηφίου της, παρουσιάζοντας τον Σάντσεθ ως έναν χαμογελαστό, καθημερινό άνθρωπο. Σε εκδήλωση παρουσίασης υποψηφίων από όλη την Ισπανία, ο πρωθυπουργός αντάλλαξε επί σκηνής ένα παθιασμένο φιλί με τη σύζυγό του, η οποία αναμένει να δικαστεί και την οποία ο ίδιος θεωρεί στόχο πολιτικής δίωξης.

Αντί γι’ αυτό, το επιτελείο του Σάντσεθ βρίσκεται πλέον σε κατάσταση σοκ, ανέφεραν τα στελέχη. Περιμένει να ολοκληρωθεί το Σάββατο το τριήμερο επίσημο πένθος, ενώ οι συνεργάτες του μελετούν τις δημοσκοπήσεις για να διαπιστώσουν εάν άλλα θέματα της προεκλογικής ατζέντας μπορούν ακόμη να βρουν ανταπόκριση. Σε διαφορετική περίπτωση, φοβούνται ότι η εκστρατεία μπορεί να είναι καταδικασμένη.

Στο επίκεντρο της θύελλας βρίσκεται ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε, ο οποίος έχει τη συνολική ευθύνη για το σιδηροδρομικό σύστημα και αποτελεί βασικό σύμμαχο του Σάντσεθ, πρόθυμο να επιτεθεί στη δεξιά, ιδιαίτερα μέσω των κοινωνικών δικτύων.

Μετά το δυστύχημα, ο Πουέντε έχει αναλάβει συχνά τη δημόσια εκπροσώπηση της κυβέρνησης, επιχειρώντας να καθησυχάσει τους Ισπανούς για την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου. Έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η σύγκρουση της Τετάρτης οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος, καθώς ένας ελεγκτής κυκλοφορίας επέτρεψε σε τρένο να ξεκινήσει ξανά, ενώ μια άλλη αμαξοστοιχία παρέμενε ακινητοποιημένη στη γραμμή μπροστά του.

«Το σύστημά μας είναι ασφαλές», δήλωσε την Παρασκευή. «Τέτοια συμβάντα είναι εξαιρετικά σπάνια».

Ωστόσο, ορισμένα στελέχη του Σοσιαλιστικού Κόμματος, μεταξύ των οποίων και σύμβουλοι του πρωθυπουργού, υποστήριξαν ότι ο Πουέντε θα πρέπει να παραιτηθεί, καθώς το τελευταίο δυστύχημα δεν μπορεί πλέον να παρουσιαστεί ως μεμονωμένο περιστατικό. Δύο καταστροφές μέσα σε λίγους μήνες έχουν εγείρει ερωτήματα για την ασφάλεια και τη συντήρηση των ισπανικών υποδομών, πρόσθεσαν.

Άλλο στέλεχος εκτίμησε ότι μια παραίτηση θα προσέφερε στη δεξιά μια ιδιαίτερα σημαντική πολιτική νίκη και υποστήριξε ότι δεν θα έπρεπε να τίθεται ζήτημα παραμονής του υπουργού εξαιτίας του τραγικού λάθους ενός εργαζομένου. Όπως είπε, θα ήταν σαν να παραιτείται ένας υπουργός επειδή κάποιος αποκοιμήθηκε στο τιμόνι και προκάλεσε καραμπόλα.

Τις εικασίες για ενδεχόμενη αποχώρηση του Πουέντε τροφοδότησαν και οι δηλώσεις του ίδιου του Σάντσεθ: «Είναι απαράδεκτο μια χώρα όπως η Ισπανία, με ένα τόσο ανεπτυγμένο σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας, να υφίσταται δύο δυστυχήματα τέτοιας φύσης και έκτασης μέσα σε έναν χρόνο», ανέφερε.

Παρ’ όλα αυτά, μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί καμία παραίτηση, σε κανένα επίπεδο.

«Είμαι ένα πολύ μικρό μέρος του πολιτικού εγχειρήματος στο οποίο ανήκω», δήλωσε ο Πουέντε την Παρασκευή. «Αν πίστευα ότι η παραμονή μου έβλαπτε αυτό το εγχείρημα, θα είχα αποχωρήσει».

Στο μεταξύ, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο προηγείται σε όλες τις δημοσκοπήσεις, διατηρεί χαμηλούς τόνους. Ο ηγέτης του και υποψήφιος πρωθυπουργός, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, δήλωσε ότι θέλει να σεβαστεί το πένθος των οικογενειών προτού ζητήσει την απόδοση πολιτικών ευθυνών. Το ακροδεξιό Vox, που κατατάσσεται τρίτο και σε ορισμένες δημοσκοπήσεις πλησιάζει το 20%, είναι το μοναδικό μεγάλο κόμμα που δεν ανέστειλε τις προεκλογικές του δραστηριότητες, συνεχίζοντας τις επιθέσεις στην κυβέρνηση.

«Έχουμε 120 νεκρούς σε σιδηροδρομικά δυστυχήματα μέσα σε έναν χρόνο. Γιατί δεν έχουν παραιτηθεί ακόμη ο υπουργός Μεταφορών και ο πρωθυπουργός, αυτό το σκοτεινό δίδυμο που βρίσκεται πίσω από τη λήψη αποφάσεων σε τόσους τομείς της πολιτικής μας ζωής, υποβαθμίζοντας τους θεσμούς μας;» δήλωσε ο ηγέτης του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, σε κομματική συγκέντρωση στην Άβιλα την Πέμπτη.

Η τραγωδία αποτελεί νέα δοκιμασία για την αριστερά, η οποία είχε επιδιώξει να εμφανίσει ενιαίο μέτωπο έπειτα από χρόνια εσωτερικών διαιρέσεων.

Η Άδα Κολάου, υποψήφια που εκπροσωπεί τον μικρότερο κυβερνητικό εταίρο, το Ευρύ Μέτωπο, αμφισβήτησε την κυβερνητική εκδοχή που εστιάζει στο ανθρώπινο λάθος. Αντίστοιχες ενστάσεις έχουν εκφράσει συνδικάτα και ενώσεις του σιδηροδρομικού κλάδου.

«Ο ανθρώπινος παράγοντας μπορεί να είναι ένα από τα στοιχεία που εξηγούν τι συνέβη, αλλά θέλω να είμαι απολύτως σαφής: Αυτό που απέτυχε εδώ ήταν ένα σύστημα ασφαλείας», δήλωσε η Κολάου. «Όταν συμβαίνει κάτι τόσο σοβαρό, είναι απαραίτητη η πλήρης ανάληψη ευθύνης».

Απαντώντας στις επικρίσεις, ο Σάντσεθ επανέλαβε την Παρασκευή μια δέσμευση που μέχρι στιγμής δεν έχει μεταφραστεί σε συγκεκριμένες ενέργειες.

«Θα διερευνήσουμε όχι μόνο τα αίτια όσων συνέβησαν, αλλά θα δώσουμε επίσης λύσεις για την περαιτέρω ενίσχυση του σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής ταχύτητας της χώρας μας», δήλωσε.

Διαβάστε επίσης 

Αραγτσί κατά Μερτς: Απειλές για αντίποινα – «Οι κόκκινες γραμμές ανήκουν πλέον στο παρελθόν»

Πολωνία: Στο Συνταγματικό Δικαστήριο ο Ναβρότσκι – Καταγγελίες για «πραξικόπημα»

ΗΠΑ: Ρεκόρ πρόωρης συμμετοχής στις ενδιάμεσες εκλογές – Ψήφισαν ήδη 47,9 εκατ. πολίτες