Λάουρα Κοβέσι στο Politico: Ανησυχώ ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα εξοντωθεί αθόρυβα

Τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) κρούει η Λάουρα Κοβέσι, λίγες ημέρες πριν από την ολοκλήρωση της επταετούς θητείας της.

Σε συνέντευξή της στο Politico, η απερχόμενη επικεφαλής του θεσμού προειδοποιεί για προσπάθειες περιορισμού της ανεξαρτησίας και της αποτελεσματικότητάς του, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην Ελλάδα, στις έρευνες για τις παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και στις πιέσεις που, όπως υποστηρίζει, ασκήθηκαν στους Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς.

«Ανησυχώ ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα εξοντωθεί αθόρυβα επειδή κάνει τη δουλειά της», δηλώνει χαρακτηριστικά η Λάουρα Κοβέσι, περιγράφοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας θεσμός επιφορτισμένος με τη διερεύνηση της απάτης και της διαφθοράς εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ίδια εκτιμά ότι η υποχρηματοδότηση, οι θεσμικές καθυστερήσεις και οι προσπάθειες αμφισβήτησης των αρμοδιοτήτων της EPPO ενδέχεται να υπονομεύσουν σταδιακά τη λειτουργία της.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει στην επικείμενη αναθεώρηση του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, την οποία θεωρεί καθοριστική δοκιμασία για την πραγματική δέσμευση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.

Oι καταγγελίες για πιέσεις

Στη συνέντευξή της, η Κοβέσι αναφέρεται εκτενώς στην Ελλάδα, χαρακτηρίζοντας ως την πιο απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας την υπόθεση που αφορούσε την ανανέωση της θητείας των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων στη χώρα.

Σύμφωνα με την ίδια, η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των πιέσεων που μπορεί να δεχθεί ένας ανεξάρτητος εισαγγελικός θεσμός όταν οι έρευνές του αγγίζουν πολιτικά ή άλλα ισχυρά συμφέροντα.

Η απερχόμενη επικεφαλής της EPPO προειδοποιεί ότι η αποδυνάμωση ενός θεσμού δεν απαιτεί απαραίτητα την ανοιχτή αμφισβήτηση ή κατάργησή του.

Μπορεί, όπως υποστηρίζει, να προκύψει σταδιακά μέσα από περιορισμούς στους διαθέσιμους πόρους, καθυστερήσεις στη λήψη αποφάσεων και παρεμβάσεις που δυσχεραίνουν την άσκηση των αρμοδιοτήτων του.

ΟΠΕΚΕΠΕ: «Όχι, από τη δική μας πλευρά δεν πήγε τίποτα λάθος»

Ξεχωριστή θέση στη συνέντευξη καταλαμβάνει η έρευνα για τις παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία έχει προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις στην Ελλάδα.

Η Λάουρα Κοβέσι αναφέρεται στις ενέργειες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και στις επικρίσεις που διατυπώθηκαν για την αποστολή δικογραφίας στη Βουλή, με αίτημα την άρση ασυλίας 11 βουλευτών.

Από τους 11 βουλευτές, τέσσερις παραπέμφθηκαν τελικά στο δικαστήριο.

Ερωτηθείσα εάν υπήρξαν λάθη στον χειρισμό της υπόθεσης, η Κοβέσι απορρίπτει κατηγορηματικά τις σχετικές αιτιάσεις.

«Όχι, από τη δική μας πλευρά δεν πήγε τίποτα λάθος», αναφέρει.

Όπως εξηγεί, το αίτημα άρσης ασυλίας δεν συνιστά απόφαση για την ενοχή ενός πολιτικού προσώπου ούτε προδικάζει την έκβαση μιας υπόθεσης.

Αντίθετα, αποτελεί αναγκαία διαδικαστική προϋπόθεση ώστε οι εισαγγελικές αρχές να μπορούν να προχωρήσουν στη διερεύνηση των καταγγελιών και στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων.

Η ίδια επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ήδη ολοκληρώσει την απαγγελία κατηγοριών σε συγκεκριμένες υποθέσεις που σχετίζονται με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, οι οποίες έχουν πάρει τον δρόμο της Δικαιοσύνης.

«Δεν βλέπω καμία σύνδεση» με τις εκλογικές εκστρατείες

Η απερχόμενη επικεφαλής της EPPO απορρίπτει και τις κατηγορίες ότι οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας επηρεάζονται από πολιτικές σκοπιμότητες ή από το χρονοδιάγραμμα των εκλογών.

Όπως τονίζει, η λειτουργία της Δικαιοσύνης δεν μπορεί να αναστέλλεται επειδή μια χώρα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο.

«Δεν βλέπω καμία σύνδεση μεταξύ της δραστηριότητάς μας, των υποθέσεών μας και των εκλογικών εκστρατειών», σημειώνει.

Κατά την εκτίμησή της, ορισμένες πολιτικές αντιδράσεις έχουν ως στόχο να αμφισβητήσουν την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και να δυσχεράνουν το έργο της.

Η Κοβέσι επιμένει ότι οι εισαγγελικές έρευνες πρέπει να συνεχίζονται ανεξάρτητα από τις πολιτικές εξελίξεις, με αποκλειστικό γνώμονα τα διαθέσιμα στοιχεία και την εφαρμογή του νόμου.

Οι αγροτικές επιδοτήσεις και η προστασία των πραγματικών δικαιούχων

Αναφερόμενη στην ουσία της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ, η Κοβέσι υπογραμμίζει ότι βασικός στόχος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι να διασφαλίσει την ορθή διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Όπως εξηγεί, οι αγροτικές ενισχύσεις πρέπει να καταλήγουν στους πραγματικούς δικαιούχους και όχι σε πρόσωπα που εμφανίζονται ψευδώς ως αγρότες ή πληρούν εικονικά τις προϋποθέσεις επιδότησης.

Η ίδια αναφέρεται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες χρήματα που προορίζονταν για την αγροτική παραγωγή φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν για πολυτελή ταξίδια και αυτοκίνητα.

Σύμφωνα με την Κοβέσι, το ζήτημα δεν περιορίζεται στη διερεύνηση μεμονωμένων παραβάσεων, αλλά αφορά την προστασία των έντιμων αγροτών και τη διασφάλιση ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι αξιοποιούνται για τους σκοπούς για τους οποίους χορηγούνται.

Υποχρηματοδότηση: Πόροι για 180 εισαγγελείς αντί για 230

Ένας από τους σοβαρότερους κινδύνους για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σύμφωνα με την Κοβέσι, είναι η ανεπαρκής χρηματοδότησή της.

Όπως αναφέρει, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός προβλέπει τη στελέχωση του θεσμού με 230 Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς, ωστόσο οι διαθέσιμοι πόροι επαρκούν μόλις για 180.

Η διαφορά αυτή περιορίζει τις δυνατότητες της EPPO να ανταποκριθεί στον όγκο και στην πολυπλοκότητα των υποθέσεων που καλείται να διαχειριστεί.

Παράλληλα, η Κοβέσι εκφράζει την ανησυχία της για τις καθυστερήσεις στην αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Όπως σημειώνει, οι ανάγκες θεσμικών αλλαγών είχαν επισημανθεί ήδη από το 2021, χωρίς ωστόσο να έχουν αντιμετωπιστεί εγκαίρως.

Κατά την ίδια, η υποχρηματοδότηση και η γραφειοκρατία μπορούν να περιορίσουν την αποτελεσματικότητα του θεσμού ακόμη και χωρίς να υπάρξει άμεση παρέμβαση στην ανεξαρτησία του.

Οι συγκρούσεις αρμοδιοτήτων με τις εθνικές αρχές

Η Λάουρα Κοβέσι περιγράφει και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όταν οι έρευνές της αφορούν ισχυρά πολιτικά πρόσωπα ή άτομα με στενές διασυνδέσεις με την πολιτική εξουσία.

Όπως υποστηρίζει, σε ορισμένες περιπτώσεις, μετά την έναρξη έρευνας από την EPPO, ανοίγει παράλληλη υπόθεση σε εθνικό επίπεδο για το ίδιο αντικείμενο.

Στη συνέχεια, σύμφωνα με την περιγραφή της, τίθεται ζήτημα αρμοδιότητας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εμπόδια στη συνέχιση της ευρωπαϊκής έρευνας.

Η Κοβέσι θεωρεί ότι τέτοιες πρακτικές μπορούν να οδηγήσουν σε καθυστερήσεις και να περιορίσουν την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να διερευνά αποτελεσματικά σύνθετες υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος.

Γι’ αυτό και επιμένει στην ανάγκη σαφούς θεσμικού πλαισίου και αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών και των εθνικών δικαστικών αρχών.

Τι απαντά για το ενδεχόμενο αποχώρησης της Ελλάδας από την EPPO

Η απερχόμενη επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχολιάζει και τις τοποθετήσεις που έχουν διατυπωθεί στην Ελλάδα σχετικά με το ενδεχόμενο διακοπής της συνεργασίας με τον θεσμό.

Η Κοβέσι εκτιμά ότι μια τέτοια αποχώρηση είναι «σχεδόν αδύνατη».

Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η ίδια η διατύπωση τέτοιων προτάσεων αναδεικνύει τις πιέσεις που δέχεται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όταν οι έρευνές της αφορούν πρόσωπα με πολιτική επιρροή.

Κατά την άποψή της, ο κίνδυνος δεν περιορίζεται σε μια πιθανή θεσμική σύγκρουση, αλλά αφορά ευρύτερες προσπάθειες περιορισμού των αρμοδιοτήτων και των διαθέσιμων πόρων της EPPO.

Η κρίσιμη δοκιμασία για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας

Καθώς ολοκληρώνει την επταετή θητεία της την Παρασκευή, η Λάουρα Κοβέσι εμφανίζεται ιδιαίτερα προβληματισμένη για τις προοπτικές της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Η επικείμενη αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας της αναδεικνύεται, σύμφωνα με την ίδια, σε καθοριστική δοκιμασία για τα κράτη-μέλη και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Το ερώτημα, όπως προκύπτει από τις επισημάνσεις της, είναι εάν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα αποκτήσει τα μέσα και τις εγγυήσεις ανεξαρτησίας που χρειάζεται ή εάν θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέους περιορισμούς.

Η Κοβέσι συνδέει το ζήτημα αυτό με την προστασία τόσο των ευρωπαϊκών όσο και των εθνικών προϋπολογισμών από οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα που εκμεταλλεύονται τα κενά συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών.

 

Διαβάστε επίσης 

Το ισραηλινό παράδοξο: Ο Νετανιάχου παραμένει πρωθυπουργός χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία – Σενάρια για νέες κάλπες το 2027

Χρυσοχοΐδης για Pizza Fan και «Χωριάτικο»: Έρευνες εδώ και 18 μήνες για φορολογική απάτη – Ανοιχτό το ενδεχόμενο εμπλοκής κρατικών λειτουργών

Στις ΗΠΑ ο Κυρ. Μητσοτάκης για το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ – Θα προεδρεύσει σε συζήτηση για τη διεθνή ασφάλεια