Εκλογές στο Ισραήλ: Προβάδισμα Νετανιάχου με καταμετρημένο το 50% των ψήφων – Χωρίς πλειοψηφία οι δύο αντίπαλοι

Ανατροπή καταγράφεται στην εκλογική αναμέτρηση του Ισραήλ, καθώς ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αποκτά προβάδισμα έναντι του ηγέτη της αντιπολίτευσης, Γκάντι Άιζενκοτ, με καταμετρημένο περίπου το 50% των ψήφων. Ωστόσο, κανένα από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα δεν φαίνεται να εξασφαλίζει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών στην Κνεσέτ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης ή ακόμη και νέων εκλογών.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής προβολές των αποτελεσμάτων, ο συνασπισμός του Νετανιάχου αναμένεται να εξασφαλίσει 56 έδρες, έναντι 48 του μπλοκ του Άιζενκοτ, στο ισραηλινό κοινοβούλιο των 120 εδρών.

Οι υπόλοιπες 16 έδρες προβλέπεται να κατανεμηθούν στα δύο αραβικά κόμματα, τα οποία αναδεικνύονται σε πιθανούς ρυθμιστές των μετεκλογικών εξελίξεων.

Η εικόνα αυτή διαφέρει σημαντικά από τα exit polls που είχαν δημοσιοποιηθεί λίγες ώρες νωρίτερα και έδειχναν την αντιπολίτευση να προηγείται.

Πότε θα ολοκληρωθεί η καταμέτρηση

Η μεγάλη πλειονότητα των ψήφων που κατατέθηκαν στα εκλογικά τμήματα αναμένεται να καταμετρηθεί εντός της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου.

Ωστόσο, εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον ψήφοι από στρατιωτικές βάσεις, νοσοκομεία και διπλωματικές αποστολές δεν πρόκειται να ενσωματωθούν στα αποτελέσματα πριν περάσουν ακόμη μία ή δύο ημέρες.

Ιστορικά, οι συγκεκριμένες κατηγορίες ψήφων έχουν παρουσιάσει τάση προς τα δεξιά, γεγονός που προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στην τελική κατανομή των εδρών.

Τόσο ο Νετανιάχου όσο και ο Άιζενκοτ εμφανίζονται πεπεισμένοι ότι θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός.

Η απόφαση για το ποιος θα λάβει πρώτος την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης ανήκει στον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, και αναμένεται να ληφθεί τις επόμενες ημέρες.

Εάν κανένας από τους δύο δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, η χώρα ενδέχεται να οδηγηθεί ξανά στις κάλπες μέσα στους επόμενους μήνες.

Νετανιάχου: «Έχουμε μια σαφή και αποφασιστική πλειοψηφία»

Ο 77χρονος Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίστηκε ενώπιον των υποστηρικτών του περίπου στις 03:15 τα ξημερώματα, τοπική ώρα, στην Ιερουσαλήμ.

Παρά το γεγονός ότι οι προβολές των εδρών δεν εξασφάλιζαν αυτοδυναμία στο στρατόπεδό του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ο δεξιός συνασπισμός διαθέτει «σαφή και αποφασιστική πλειοψηφία».

Ο Νετανιάχου εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος και ολοκλήρωσε την ομιλία του καλώντας στελέχη του κόμματός του, Λικούντ, στη σκηνή, όπου τραγούδησαν τον εθνικό ύμνο του Ισραήλ.

Στην ομιλία του αναφέρθηκε επίσης στη στενή σχέση του με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ.

Μιλώντας για το Ιράν, δήλωσε ότι οι δύο ηγέτες θα «εξαλείψουν αυτή την απειλή», αφήνοντας εκ νέου ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός νέου γύρου στρατιωτικών επιθέσεων εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Άιζενκοτ: «Ο λαός ψήφισε υπέρ της αλλαγής»

Από την πλευρά του, ο 66χρονος πρώην στρατηγός Γκάντι Άιζενκοτ εμφανίστηκε επίσης βέβαιος ότι μπορεί να ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης.

Μιλώντας πριν από τον Νετανιάχου, χαρακτήρισε την απερχόμενη ακροδεξιά κυβέρνηση «συνασπισμό της αποτυχίας», υποστηρίζοντας ότι έχει χάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

«Γράψαμε ιστορία», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «ο λαός ψήφισε υπέρ της αλλαγής».

Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης προειδοποίησε παράλληλα ότι θα ήταν λάθος να οδηγηθεί το Ισραήλ σε δεύτερο γύρο εκλογών.

Το Λικούντ του Νετανιάχου φαίνεται ότι θα παραμείνει το μεγαλύτερο μεμονωμένο κόμμα στην Κνεσέτ, παρότι εκτιμάται ότι θα εξασφαλίσει λιγότερες έδρες σε σύγκριση με τις εκλογές του 2022.

Στη δεύτερη θέση αναμένεται να βρεθεί το κόμμα Yashar του Άιζενκοτ.

Τα αραβικά κόμματα ρυθμιστές της επόμενης κυβέρνησης

Καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό κυβέρνησης ενδέχεται να διαδραματίσουν τα δύο αραβικά κόμματα του Ισραήλ, τα οποία προβλέπεται να εξασφαλίσουν συνολικά 16 έδρες.

Και τα δύο έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να στηρίξουν τον Άιζενκοτ, έχοντας κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους τους με στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου από την εξουσία.

Ωστόσο, η συμμετοχή ή η στήριξη των αραβικών κομμάτων σε μια κυβέρνηση της αντιπολίτευσης αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια.

Δύο από τους ηγέτες κομμάτων που συμμετέχουν στο μπλοκ του Άιζενκοτ έχουν δηλώσει ότι δεν θα δεχθούν να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση μαζί με τα αραβικά κόμματα, ιδιαίτερα εάν αυτά αρνηθούν να αναγνωρίσουν τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση και το Ισραήλ ως εβραϊκό κράτος.

Αυτές οι διαφωνίες ενδέχεται να δυσκολέψουν τις μετεκλογικές διαπραγματεύσεις, ακόμη και εάν οι αριθμητικοί συσχετισμοί επιτρέψουν τη συγκρότηση μιας εναλλακτικής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Στην ιστορία του Ισραήλ, κανένα κόμμα δεν έχει εξασφαλίσει από μόνο του την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών, με αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις να σχηματίζονται μέσω συμμαχιών που συχνά απαιτούν μακρές διαπραγματεύσεις.

Συμμετοχή κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα

Η συμμετοχή των Ισραηλινών ψηφοφόρων κινήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια της εκλογικής διαδικασίας.

Σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, λίγο πριν από τις 22:00, όταν ολοκληρώθηκε η ψηφοφορία, το ποσοστό συμμετοχής είχε φτάσει περίπου το 78%.

Το υψηλό ενδιαφέρον αντανακλά τη σημασία της αναμέτρησης για το πολιτικό μέλλον της χώρας, έπειτα από τρία χρόνια σχεδόν συνεχών πολεμικών συγκρούσεων.

Ο Νετανιάχου κυριαρχεί στην ισραηλινή πολιτική σκηνή κατά το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων τριών δεκαετιών.

Μια ενδεχόμενη ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Άιζενκοτ θα σηματοδοτούσε σημαντική πολιτική αλλαγή, ύστερα από την περίοδο που ακολούθησε την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Πολλοί Ισραηλινοί κατηγορούν τον Νετανιάχου ότι δεν απέτρεψε την επίθεση και ότι δεν ανέλαβε στη συνέχεια την ευθύνη για την αποτυχία των μηχανισμών ασφαλείας.

Από την πλευρά του, ο ίδιος και οι υποστηρικτές του υποστηρίζουν ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν στη Γάζα, στον Λίβανο, στη Συρία και εναντίον του Ιράν ενίσχυσαν την ασφάλεια της χώρας.

Το Ιράν και η σχέση Νετανιάχου – Τραμπ

Η εκλογική αναμέτρηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο ιδιαίτερα αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, με το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν να παραμένει ανοιχτό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει δημόσια τη στήριξή του στον Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός διαθέτει όσα χρειάζονται για να «ολοκληρώσει τη δουλειά» στον οκτάμηνο πόλεμο με την Ισλαμική Δημοκρατία.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Αμερικανός πρόεδρος απέδωσε στον εαυτό του μέρος της συμβολής στην εκλογική ανάκαμψη του Νετανιάχου.

Ακόμη και αν δεν καταφέρει να σχηματίσει νέα κυβέρνηση, ο Νετανιάχου θα παραμείνει πρωθυπουργός μέχρι την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών.

Αυτό σημαίνει ότι θα εξακολουθήσει να βρίσκεται στην εξουσία και μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, που έχουν προγραμματιστεί για την επόμενη εβδομάδα, περίοδο κατά την οποία έχει τεθεί το ενδεχόμενο νέων αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων στο Ιράν.

Ο Άιζενκοτ, από την πλευρά του, έχει υποστηρίξει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης πρέπει να περιοριστεί, ακόμη και με στρατιωτικά μέσα εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Ωστόσο, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θεωρεί την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν εφικτό στόχο.

Τα εσωτερικά ζητήματα που καθόρισαν την εκλογική αναμέτρηση

Παρότι η εθνική ασφάλεια κυριάρχησε στην προεκλογική περίοδο, οι Ισραηλινοί ψήφισαν έχοντας μπροστά τους και σημαντικά ζητήματα εσωτερικής πολιτικής.

Μεταξύ αυτών βρίσκεται η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία των νεαρών υπερορθόδοξων Εβραίων, ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις στην ισραηλινή κοινωνία.

Στην πολιτική ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης οι εξουσίες του Ανώτατου Δικαστηρίου και του δικαστικού συστήματος, οι αλλαγές που έχει επιδιώξει η κυβέρνηση Νετανιάχου, καθώς και ζητήματα διαφάνειας και διαφθοράς.

Για τους Παλαιστινίους στη Λωρίδα της Γάζας και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, όπου έχει αυξηθεί σημαντικά η βία από Εβραίους εποίκους μετά την επίθεση της Χαμάς, το εκλογικό αποτέλεσμα δεν αναμένεται να οδηγήσει σε άμεσες αλλαγές.

Όπως και ο Νετανιάχου, ο Άιζενκοτ έχει απορρίψει τη λύση των δύο κρατών, υποστηρίζοντας ότι θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλεια του Ισραήλ.

Παράλληλα, έχει επικρίνει την κυβέρνηση για τη στήριξη που, σύμφωνα με τον ίδιο, παρέχει σε Ισραηλινούς οι οποίοι έχουν επιτεθεί σε Παλαιστινίους.

Η οικονομία και οι προκλήσεις για την επόμενη κυβέρνηση

Η οικονομία βρέθηκε σε δεύτερο πλάνο κατά την προεκλογική περίοδο, παρά τις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα.

Η ισραηλινή οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα παρά τους διαδοχικούς πολέμους, ενώ το σέκελ και η χρηματιστηριακή αγορά έχουν καταγράψει φέτος καλύτερες επιδόσεις από πολλές αντίστοιχες αγορές ανεπτυγμένων οικονομιών.

Ωστόσο, η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να διαχειριστεί τον αυξανόμενο αμυντικό προϋπολογισμό, την άνοδο του δημόσιου χρέους και το ιδιαίτερα υψηλό κόστος ζωής.

Προς το παρόν, το βασικό ερώτημα παραμένει ποιος από τους δύο βασικούς αντιπάλους θα μπορέσει να συγκεντρώσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη.

Με την καταμέτρηση να συνεχίζεται και τις 16 έδρες των αραβικών κομμάτων να αποκτούν καθοριστική σημασία, η επόμενη ημέρα στο Ισραήλ παραμένει αβέβαιη, παρά το προβάδισμα που καταγράφει ο Νετανιάχου στα μέχρι στιγμής αποτελέσματα.