Ο Πικάσο, τα «ηρωικά χρόνια» και μια δημοπρασία για πολλά εκατομμύρια

«Ωμή ενέργεια, χειρονομιακή πινελιά και επιστροφή σε αρχετυπικά θέματα». Έτσι έχουν ορισθεί τα λεγόμενα «Ηρωικά Χρόνια» του σπουδαίου ζωγράφου Πάμπλο Πικάσο, εκείνη η περίοδος της καλλιτεχνικής του δραστηριότητας, που θεωρείται ευρέως σήμερα ως η τελευταία μεγάλη, δημιουργική έξαρση του καλλιτέχνη.

Ανάμεσα στις δεκαετίες του ’60 και του ’70 προσδιορίζεται αυτή η περίοδος κατά την οποία το ύφος του απέκτησε μια πιο ελεύθερη, εκφραστική ποιότητα και σ’ αυτήν ακριβώς έχουν δημιουργηθεί τα τέσσερα έργα του που προσφέρονται προς πώληση τον Νοέμβριο από τον οίκο Sotheby’s στη Νέα Υόρκη.

Με επικεφαλής τον πίνακα «Γυμνή γυναίκα και άνδρας με σημαιάκι» του 1969, η αξία του οποίου εκτιμάται μεταξύ 15 και 20 εκατομμυρίων δολαρίων, η συγκεκριμένη συλλογή έργων αναμένεται να αποφέρει συνολικά περισσότερα από 42 εκατομμύρια δολάρια.

Δύο από αυτά τα έργα μάλιστα, έχουν να παρουσιαστούν στο κοινό, περισσότερο από μισόν αιώνα, καθώς η τελευταία φορά που εκτέθηκαν ήταν το 1970, σε παρουσίαση στην Αβινιόν.

Το σύνολο πάντως προέρχεται κατά την αναφορά του οίκου από «διακεκριμένη ευρωπαϊκή οικογένεια υψηλού κύρους», η οποία προφανώς και τα είχε κρατήσει στους κόλπους της όλα αυτά τα χρόνια, όπως συνήθως συμβαίνει με ιδιωτικές συλλογές που μένουν μακριά από τα μάτια του κόσμου.

Αμείωτη δύναμη και πρωτοτυπία

Τι κάνει όμως ιδιαίτερη αυτήν την περίοδο του καλλιτέχνη ώστε να τύχει της σημαντικής επανεκτίμησης από την κριτική; Η απάντηση είναι απλή, καθώς, έχοντας διανύσει αναρίθμητες φάσεις πειραματισμού, ο Πικάσο απλοποίησε τη γλώσσα του, απομονώνοντας τα στοιχεία που τον γοήτευαν και αποδίδοντάς τα με γρήγορες, αυθόρμητες πινελιές, συχνά σε μεγάλη κλίμακα και με ένα πνεύμα απολύτως προσωπικό. Και όπως έχει γράψει η ιστορικός της τέχνης και ερευνήτρια Σιμονέτα Φρακέλι, η επανεκτίμηση αυτή, μετά τον θάνατό του, «ανέδειξε την αμείωτη δύναμη και πρωτοτυπία» του έργου του.

Γεγονός είναι έτσι, ότι το συναισθηματικό βάθος και η ζωγραφική ελευθερία αυτών των πινάκων άσκησαν διαρκή επιρροή στη νεοεξπρεσιονιστική ζωγραφική από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και μετά. Τα έργα αυτά αντικατοπτρίζουν τόσο μια αυξανόμενη επίγνωση της θνητότητας, καθώς ο καλλιτέχνης προσπαθούσε να αποκρούσει τον θάνατο μέσα από μια τελευταία έκρηξη δημιουργικότητας, όσο και μια συνειδητή απόφαση να επιτρέψει στον εαυτό του απόλυτη ελευθερία ως προς το ύφος και τη θεματολογία.

Η εποχή της Ζακλίν

Οι επαναλαμβανόμενες μορφές που συναντώνται έτσι, στο ύστερο έργο του, δηλαδή οι εραστές, ο σωματοφύλακας, ο ζωγράφος και το μοντέλο του, μπορούν να ερμηνευθούν ως ψυχολογική προβολή μιας σύνθετης και πολυδιάστατης ταυτότητας. Παράλληλα ο διαρκής διάλογός του με τους «Παλαιούς Δασκάλους» τον τοποθέτησε επάξια δίπλα στους μεγάλους δημιουργούς του παρελθόντος που ο ίδιος θαύμαζε.

Πολλά από αυτά τα έργα, να σημειωθεί, είναι εμπνευσμένα από την τελευταία του σύζυγο, Ζακλίν Ροκ, η παρουσία της οποίας καθορίζει τα χρόνια που συχνά αποκαλούνται «l’ époque Jacqueline» (η εποχή της Jacqueline).

Στο σύνολο που προσφέρεται στη δημοπρασία περιλαμβάνονται επίσης, το «Ζευγάρι» με εκτίμηση από 10 έως 15 εκατομμύρια δολάρια, το «Ανδρικό κεφάλι, προφίλ» με εκτίμηση από 3 έως 4 εκατομμύρια δολάρια και «Ο ζωγράφος και το μοντέλο του» για 2,5 έως 3,5 εκατομμύρια δολάρια.

Διαβάστε επίσης:

Αγία Σοφία: Χιλιάδες τόνοι επιχώσεων απομακρύνονται από τις υπόγειες σήραγγες

Η προσωπική συλλογή του Τζεφ Κουνς στο σφυρί – Ένας Πικάσο ανάμεσα στα έργα

Βρετανικό Μουσείο: «Ξέφρενο πάρτι» στη σκιά των Γλυπτών