Το Macallan “TIME : SPACE” δίνει σχήμα στον χρόνο

Πώς σχεδιάζεται ένα αντικείμενο που πρέπει να χωρέσει είκοσι χρόνια; Το ερώτημα γίνεται κυριολεκτικό, όταν αφορά ένα ουίσκι, αλλά η απάντηση απαιτεί κάτι περισσότερο από την κατάλληλη χωρητικότητα.

Η φιάλη οφείλει να προϊδεάσει για όσα δεν φαίνονται: την αναμονή, τις επιλογές των ανθρώπων που το δημιούργησαν, την επίδραση ενός ξύλου που έχει ήδη τη δική του ιστορία. Η Macallan επιχειρεί να δώσει σε όλα αυτά μια αναγνωρίσιμη μορφή με το “TIME : SPACE Sherry Cask”.

Πρόκειται για single malt σκωτσέζικο ουίσκι 20 ετών, με αλκοολικό τίτλο 44,8% κατ’ όγκο. Αποτελεί το τρίτο κεφάλαιο της συλλογής “TIME : SPACE”, μετά τις εκδόσεις “TIME : SPACE” και “TIME : SPACE Mastery” που συνδέθηκαν με τη διακοσιοστή επέτειο του οίκου. Αυτή τη φορά, η αφήγηση στρέφεται στο Jerez de la Frontera της Ανδαλουσίας και στη σχέση της με το κτήμα της Macallan στο Speyside της Σκωτίας.

Ένας κύκλος με συγκεκριμένη προέλευση

Τον σχεδιασμό της συσκευασίας της έκδοσης Sherry Cask υπογράφει ο Bastian Müller της Potlatch, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα credits της δημιουργικής ομάδας. Η κυκλική σχεδιαστική γλώσσα έχει τις καταβολές της στις προηγούμενες εκδόσεις “TIME : SPACE” και “TIME : SPACE Mastery”, τις οποίες σχεδίασε και ανέπτυξε τεχνικά η Equals Design.

Η φιάλη διατηρεί την κυκλική μορφή της συλλογής, την οποία η εταιρεία συνδέει με τη συνεχή ροή του χρόνου. Στο κουτί παρουσίασης, οι κυκλικές διαμορφώσεις του εσωτερικού παραπέμπουν στις ρώγες των σταφυλιών Palomino, της ποικιλίας που χρησιμοποιείται για το sherry της Valdespino με το οποίο προετοιμάζονται τα βαρέλια. Η θερμή κίτρινη απόχρωση αντλεί την αναφορά της από το ανδαλουσιανό φως που περνά μέσα από τα σταφύλια, καθώς ωριμάζουν.

Έτσι, το περίβλημα δίνει μια πρώτη ένδειξη της γεωγραφίας του περιεχομένου. Το ενδιαφέρον του σχεδιασμού βρίσκεται σε αυτή την αντιστοιχία: η καμπύλη και το χρώμα παραπέμπουν σε μια πραγματική πρώτη ύλη και σε έναν συγκεκριμένο τόπο.

Βεβαίως, μια τόσο έντονη μορφή διεκδικεί αυτοτελή παρουσία στον χώρο. Μπορεί κανείς να τη διαβάσει ως μικρό γλυπτικό αντικείμενο, να την επιλέξει για τη σιλουέτα της, ακόμη και να την παρατηρήσει αρκετή ώρα πριν αναρωτηθεί τι περιέχει. Το απαιτητικότερο έργο του design αρχίζει ακριβώς στο να μετατρέψει αυτή την πρώτη περιέργεια σε ενδιαφέρον για την κατασκευή.

Το βαρέλι πριν από τη φιάλη

Η ιδιαιτερότητα της έκδοσης βρίσκεται στη χρήση διαφορετικών βαρελιών σε δύο στάδια. Αρχικά, το ουίσκι ωρίμασε σε βαρέλια κυρίως ευρωπαϊκής δρυός, τα οποία είχαν προηγουμένως φιλοξενήσει sherry.

Στη συνέχεια, τα επιλεγμένα ουίσκι συνδυάστηκαν και παρέμειναν μαζί σε ορισμένα από τα πρώτα 200 βαρέλια που είχαν προετοιμαστεί με sherry στην οινοποιία Valdespino υπό την ιδιοκτησία της Macallan. Αυτή η περίοδος συνύπαρξης επιτρέπει την ενοποίηση του γευστικού τους χαρακτήρα και ονομάζεται marrying. Τα συγκεκριμένα βαρέλια είχαν κατασκευαστεί στα βαρελοποιεία της εταιρείας στο Jerez και είχαν σταλεί στη Σκωτία για γέμισμα το 2024.

Αυτή η αλληλουχία έχει σημασία. Η ηλικία των 20 ετών αφορά το ουίσκι, τα συγκεκριμένα βαρέλια Valdespino συμμετείχαν στο μεταγενέστερο στάδιο της διαμόρφωσής του. Η εταιρεία χαρακτηρίζει την έκδοση ως την πρώτη που αξιοποιεί αυτή τη νέα σχέση με τη Valdespino.

Για να κατανοήσει κανείς το βάρος αυτής της παρέμβασης, αξίζει να σταθεί στην προετοιμασία του ξύλου. Η Macallan περιγράφει μια διαδικασία που περιλαμβάνει επιλογή δρυός, φυσική ξήρανση, κατασκευή των βαρελιών και παραμονή sherry στο εσωτερικό τους. Κατά την τελευταία αυτή φάση, το κρασί αλληλεπιδρά με το ξύλο, επηρεάζοντας τον χαρακτήρα που εκείνο θα μεταδώσει αργότερα στο απόσταγμα.

Η κατασκευή του βαρελιού αποκτά έτσι τη σημασία μιας σχεδιαστικής απόφασης με μεγάλη χρονική διάρκεια. Βεβαίως, η επιλογή της δρυός και ο τρόπος επεξεργασίας της θα γίνουν αισθητοί πολύ αργότερα. Ο τεχνίτης εργάζεται πάνω σε ένα αντικείμενο του οποίου το τελικό αποτέλεσμα θα αξιολογηθεί σε άλλο τόπο και σε διαφορετικό χρόνο.

Η γεύση και οι άνθρωποι πίσω της

Στις επίσημες γευσιγνωστικές σημειώσεις της Macallan, το “TIME : SPACE Sherry Cask” περιγράφεται με αρώματα σταφίδας, σύκου και χουρμά, πλαισιωμένα από σοκολάτα και μπαχαρικά. Με τους γευστικούς κάλυκες αναμένεται να παίξουν αποξηραμένα φρούτα, κέικ με τζίντζερ και κεράσια με επικάλυψη σοκολάτας, ενώ η επίγευση συνδυάζει μπαχαρικά, μια νύξη espresso και δρυ.

Η ευρύτερη ιστορία αυτής της παραγωγής παρουσιάζεται στο ντοκιμαντέρ «Mastery Beyond Reason». Με αφήγηση του φωτογράφου Steve McCurry, η ταινία διάρκειας 30 λεπτών ακολουθεί τη διαδρομή από τα πριονιστήρια στο Ohio και στη βόρεια Ισπανία έως τα βαρελοποιεία, τους αμπελώνες και τις εγκαταστάσεις sherry στο Jerez, καταλήγοντας στο Speyside.

Συμμετέχει επίσης ο σομελιέ και συνιδιοκτήτης του El Celler de Can Roca, Josep Roca, ο οποίος δημιούργησε έξι προτάσεις σερβιρίσματος, εμπνευσμένες από τα έξι βασικά στάδια της διαδικασίας. Η ταινία εντάσσεται στην επικοινωνία της εταιρείας και προβάλλει την επιλογή της να αποκτήσει ιδιοκτησιακό έλεγχο στα κρίσιμα στάδια της δημιουργίας των βαρελιών. Από δημοσιογραφική σκοπιά, το ενδιαφέρον βρίσκεται στους ανθρώπους και στις επιμέρους δεξιότητες που αυτή η διαδρομή επιτρέπει να δούμε. Το τελικό αντικείμενο συγκεντρώνει εργασία που συνήθως μένει εκτός κάδρου.

Επιστρέφουμε στην κυκλική φιάλη. Ναι, συγκεντρώνει στοιχεία που μπορούν να προσελκύσουν συλλέκτες, μιας και εντάσσεται στις περιορισμένες κυκλοφορίες της Macallan, αποτελεί συγκεκριμένο κεφάλαιο μιας αναγνωρίσιμης σειράς και συνδυάζει ιδιαίτερο σχεδιασμό με ένα ορόσημο στην παραγωγή του οίκου. Η συλλεκτική του ελκυστικότητα στηρίζεται σε αυτόν τον συνδυασμό περιεχομένου, μορφής και προέλευσης. Η μελλοντική του αξία στη δευτερογενή αγορά, ωστόσο, παραμένει ανοιχτή, αφού η περιορισμένη διάθεση δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ανατίμησης.

Η αξία της ως σχεδιαστικής πρότασης όμως ενισχύεται όσο καταλαβαίνουμε τι έχει προηγηθεί. Το βλέμμα ξεκινά από το σχήμα, περνά στο ξύλο, στο Jerez, στους τεχνίτες και επιστρέφει στο περιεχόμενο. Και ο κύκλος ολοκληρώνεται όταν ανοίξει (επιτέλους) η φιάλη.