Ηλεκτρικός χώρος: Νέοι κανόνες για συνδέσεις σε κορεσμένα δίκτυα – Πώς θα λειτουργούν οι ευέλικτες συμβάσεις

Νέες δυνατότητες σύνδεσης για έργα ΑΠΕ, μονάδες αποθήκευσης και εγκαταστάσεις κατανάλωσης σε περιοχές με περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο εισάγει το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, συνδυάζοντας τις συμβάσεις ευέλικτης ισχύος με αυξημένες υποχρεώσεις διαφάνειας των Διαχειριστών. Στόχος είναι να αξιοποιείται καλύτερα η υφιστάμενη δυναμικότητα του ηλεκτρικού συστήματος και των δικτύων, ώστε να μπορούν να προχωρούν επενδύσεις παράλληλα με τα έργα ενίσχυσης των υποδομών.

Η βασική αλλαγή είναι ότι η έλλειψη περιθωρίου για νέα εγγυημένη ισχύ δεν θα αποκλείει κατ’ ανάγκη κάθε νέα σύνδεση. Θα μπορεί να προσφέρεται πρόσβαση με συμφωνημένους περιορισμούς στην ισχύ που μια εγκατάσταση διοχετεύει ή απορροφά από το δίκτυο. Για τον επενδυτή, αυτό δημιουργεί μια πρόσθετη διαδρομή υλοποίησης του έργου, αλλά απαιτεί να συνυπολογίσει τους περιορισμούς στο επιχειρηματικό του σχέδιο.

Παράλληλα, θεσπίζεται πιο αναλυτικός τρόπος χαρακτηρισμού των περιοχών με περιορισμένη ή μηδενική δυναμικότητα, με περιθώρια σύνδεσης που θα μπορούν να διαφοροποιούνται ανά τεχνολογία, κατηγορία εγκατάστασης και επίπεδο τάσης.

Πρόσβαση με ευέλικτη ισχύ

Το νέο πλαίσιο θα επιτρέπει στον ΑΔΜΗΕ και στους Διαχειριστές των δικτύων διανομής να προσφέρουν Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος σε περιοχές όπου δεν επαρκεί η δυναμικότητα για νέες συνδέσεις εγγυημένης ισχύος.

Η δυνατότητα καλύπτει, μεταξύ άλλων, σταθμούς ΑΠΕ και συμπαραγωγής, συστήματα αποθήκευσης και εγκαταστάσεις ζήτησης. Επομένως, αφορά τόσο την παραγωγή όσο και την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην πράξη, ένα έργο θα μπορεί να συνδεθεί αποδεχόμενο ότι η χρήση του δικτύου θα υπόκειται στους όρους της σύμβασής του. Για έναν παραγωγό, οι περιορισμοί επηρεάζουν την ενέργεια που μπορεί να διαθέτει στην αγορά. Για μια εγκατάσταση κατανάλωσης, επηρεάζουν την ισχύ που μπορεί να απορροφά. Γι’ αυτό και προβλέπεται υποχρεωτική εγκατάσταση συστήματος ελέγχου ισχύος, σύμφωνα με τις οδηγίες του αρμόδιου Διαχειριστή.

Οι συμβάσεις στην ίδια περιοχή και χρονική περίοδο θα πρέπει να συνάπτονται με κατά το δυνατόν ισοδύναμους όρους, ανεξαρτήτως επιπέδου τάσης, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες των τοπικών δικτύων.

Η ευέλικτη σύνδεση μπορεί να παραμείνει μόνιμη

Μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων ανάπτυξης του δικτύου, οι ευέλικτες συνδέσεις θα μπορούν να μετατρέπονται σε συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, σύμφωνα με τα κριτήρια του εφαρμοστικού πλαισίου.

Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη δεν εξασφαλίζεται σε κάθε περίπτωση. Όπου τα εγκεκριμένα έργα ανάπτυξης δεν επαρκούν για τη μετατροπή, η ευέλικτη σύνδεση θα μπορεί να αποτελεί μόνιμη λύση. Θα υπάρχει δυνατότητα μεταγενέστερης βελτίωσης των όρων της, χωρίς αυτό να συνεπάγεται υποχρεωτικά πλήρη μετατροπή σε εγγυημένη ισχύ.

Η διάκριση έχει σημασία για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων: ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να αξιολογεί αν το έργο παραμένει βιώσιμο ακόμη και με μακροχρόνιους περιορισμούς στη χρήση του δικτύου.

Προβλέπεται επίσης ότι, αν τα έργα ενίσχυσης καθυστερήσουν εξαιτίας εξωτερικών παραγόντων που βρίσκονται εκτός του ελέγχου του Διαχειριστή και των προμηθευτών και αναδόχων του, δεν θα οφείλεται αποζημίωση για την καθυστέρηση μετατροπής της σύνδεσης ούτε για την ενέργεια που εξαιτίας της δεν διοχετεύθηκε ή δεν απορροφήθηκε.

Τι συμβαίνει αν ο επενδυτής αρνηθεί

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η πρόβλεψη για την απόρριψη μιας προσφοράς ευέλικτης σύνδεσης από τον ενδιαφερόμενο. Σε αυτή την περίπτωση, το αίτημα σύνδεσης απορρίπτεται.
Η δυνατότητα σύνδεσης θα εξετάζεται ξανά ύστερα από νέα αίτηση, όταν ολοκληρωθούν τα αναγκαία έργα ενίσχυσης και εφόσον υπάρχει διαθέσιμο περιθώριο για εγγυημένη ισχύ. Η νέα αίτηση θα υπάγεται στο πλαίσιο προτεραιοτήτων που θα ισχύει τότε, ενώ θα συνυπολογίζονται και οι ευέλικτες συνδέσεις που έχουν συμφωνηθεί στο μεταξύ.
Επομένως, η άρνηση δεν σημαίνει ότι ο ενδιαφερόμενος διατηρεί αυτομάτως την αρχική του θέση αναμένοντας την αναβάθμιση του δικτύου.

Νέα αποτύπωση του κορεσμού

Η ΡΑΑΕΥ, κατόπιν εισηγήσεων των Διαχειριστών, θα μπορεί να χαρακτηρίζει περιοχές ως περιορισμένης ή μηδενικής δυναμικότητας για νέα εγγυημένη ισχύ. Ο προσδιορισμός θα μπορεί να γίνεται γεωγραφικά, ανά κόμβο ή ηλεκτρικό κύκλωμα, ανά επίπεδο τάσης ή με συνδυασμό αυτών.

Στην ίδια περιοχή θα μπορούν να καθορίζονται διαφορετικές ομάδες περιθωρίων ισχύος ανά τεχνολογία και κατηγορία εγκατάστασης. Σε καθεμία θα αντιστοιχούν διαφορετικά επίπεδα εγγυημένης ισχύος και μέγιστων περιορισμών ενέργειας, ακόμη και με διαφοροποίηση ανά χρονικό διάστημα.

Θα καθορίζεται επίσης πώς αξιοποιείται τυχόν πρόσθετος ηλεκτρικός χώρος: για νέες συνδέσεις, για αύξηση της ισχύος υφιστάμενων ευέλικτων συνδέσεων ή για μείωση των περιορισμών τους. Έτσι, η δημιουργία νέου περιθωρίου δεν θα οδηγεί υποχρεωτικά μόνο στην είσοδο νέων έργων.

Οι σχετικές μελέτες θα λαμβάνουν υπόψη τους στόχους του ΕΣΕΚ, τις προσφορές σύνδεσης που έχουν ήδη χορηγηθεί, την εκτιμώμενη πορεία υλοποίησης των έργων και τα προγράμματα ανάπτυξης. Οι αποφάσεις χαρακτηρισμού θα αναθεωρούνται ανά διετία ή εκτάκτως αν υπάρξει ουσιώδης μεταβολή.

Περισσότερη διαφάνεια και ενημέρωση ανά τρίμηνο

Οι γενικές υποχρεώσεις πληροφόρησης των Διαχειριστών εξειδικεύονται. Ο ΔΕΔΔΗΕ και οι Διαχειριστές Συστημάτων Διανομής θα πρέπει να δημοσιεύουν αναλυτικά στοιχεία για τη διαθέσιμη δυναμικότητα νέων συνδέσεων, τα κριτήρια υπολογισμού της και τις δυνατότητες ευέλικτης σύνδεσης, με επικαιροποίηση τουλάχιστον ανά τρίμηνο.

Παράλληλα, θα υποχρεούνται να ενημερώνουν τον αιτούντα για την κατάσταση και την επεξεργασία της αίτησής του εντός τριών μηνών από την υποβολή και να ανανεώνουν την ενημέρωση τουλάχιστον ανά τρίμηνο όσο εκκρεμεί η απόφαση. Πρόκειται για προθεσμία πληροφόρησης, όχι για εγγύηση έγκρισης ή ολοκλήρωσης της σύνδεσης.

Κατοχυρώνεται επίσης η δυνατότητα εξ ολοκλήρου ψηφιακής υποβολής αίτησης και δικαιολογητικών, ενώ οι κοινότητες ανανεώσιμης ενέργειας και οι ενεργειακές κοινότητες πολιτών αναφέρονται ρητά στην απαγόρευση διακρίσεων. Για τις ολοκληρωμένες επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας με λιγότερους από 100.000 συνδεδεμένους πελάτες προβλέπεται ετήσια παροχή των πληροφοριών διαθέσιμης δυναμικότητας.

Οι ευέλικτες συνδέσεις δεν αναστέλλουν τα έργα δικτύου

Το νομοσχέδιο ορίζει ότι η δυνατότητα ευέλικτων συνδέσεων δεν πρέπει να καθυστερεί τα προγραμματισμένα έργα ανάπτυξης. Παράλληλα, η ΡΑΑΕΥ θα αξιολογεί, βάσει μελετών κόστους και οφέλους, αν συμφέρει η κατασκευή πρόσθετων υποδομών έναντι της εξυπηρέτησης μέσω ευέλικτων συμβάσεων. Όταν προκύπτει όφελος από τα νέα έργα, αυτά θα εντάσσονται σε επόμενο πρόγραμμα ανάπτυξης.

Η εφαρμογή απαιτεί διαδοχικές κανονιστικές αποφάσεις. Οι Διαχειριστές θα υποβάλουν εισηγήσεις για το πλαίσιο εντός τεσσάρων μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου και η ΡΑΑΕΥ θα το καθορίσει εντός τριών μηνών από την υποβολή τους. Θα ακολουθήσουν η έγκριση της μεθοδολογίας και οι εισηγήσεις για τον χαρακτηρισμό των περιοχών.

Μέχρι να ενεργοποιηθούν οι νέες αποφάσεις, θα εξακολουθούν να ισχύουν οι υφιστάμενοι χαρακτηρισμοί κορεσμένων δικτύων. Οι ήδη χορηγημένες προσφορές και συμβάσεις διατηρούνται κατά κανόνα, ενώ προβλέπεται αντικατάσταση συγκεκριμένων ειδικών όρων όταν το νέο καθεστώς είναι ευνοϊκότερο για τους χρήστες, με τις εξαιρέσεις που ορίζει η μεταβατική διάταξη.

Διαβάστε επίσης:

Μητσοτάκης-Eνεργειακά μέτρα – Η ρήτρα διαφυγής, τα 700 εκατ. του ΦΠΑ και η μάχη στις Βρυξέλλες

Γιώργος Αλεξόπουλος (Helleniq Energy): Η Ελλάδα έχει μείνει πίσω στην αποθήκευση ενέργειας – Τι πρέπει να αλλάξει

Κάθετος Διάδρομος: Το επόμενο βήμα προς Βαλκάνια και Ανατολική Μεσόγειο – Και με κυπριακό αέριο από το 2028