Ουκρανία: Πρώτη πολεμική χρήση του εγχώριου βαλλιστικού πυραύλου FP-7

Νέο βήμα στην ανάπτυξη της εγχώριας πυραυλικής της ισχύος έκανε η Ουκρανία, με την πρώτη επιχειρησιακή χρήση του τακτικού βαλλιστικού πυραύλου FP-7. Η εξέλιξη εντάσσεται στην προσπάθεια του Κιέβου να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία στην εκτέλεση πυραυλικών πληγμάτων και να περιορίσει την εξάρτησή του από τα δυτικά οπλικά αποθέματα.

Την ανακοίνωση έκανε το βράδυ της Πέμπτης ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δημοσιεύοντας βίντεο από την εκτόξευση, χωρίς να προσδιορίσει τον στόχο που επλήγη.

«Ουκρανικά τακτικά βαλλιστικά. FP-7. Πρώτη πολεμική χρήση», ανέφερε ο Ουκρανός πρόεδρος.

Ο πύραυλος, που κατασκευάζεται από την ουκρανική Fire Point και είναι γνωστός στη χώρα και ως «Πελεκάνος», έχει εμβέλεια περίπου 250 χιλιομέτρων και μπορεί να μεταφέρει πολεμική κεφαλή περίπου 200 κιλών. Τα χαρακτηριστικά αυτά οριοθετούν τον σημερινό επιχειρησιακό του ρόλο κυρίως σε στόχους κοντά στο μέτωπο και στις ρωσικές παραμεθόριες περιοχές, περιορίζοντας τη δυνατότητα πληγμάτων βαθιά στο εσωτερικό της Ρωσίας.

Η σημασία της πρώτης χρήσης του συνδέεται, επομένως, περισσότερο με την εξέλιξη των ουκρανικών δυνατοτήτων παρά με μια άμεση αλλαγή των ισορροπιών στο πεδίο.

Η προσθήκη βαλλιστικών πυραύλων στο ουκρανικό οπλοστάσιο

Η ουκρανική εκστρατεία επιθέσεων μεγάλης εμβέλειας στηρίζεται μέχρι σήμερα κυρίως σε drones. Με αυτά, το Κίεβο έχει πλήξει διυλιστήρια, λιμενικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, καθώς και άλλους σημαντικούς κόμβους της ρωσικής οικονομίας, μεταφέροντας τον πόλεμο εκατοντάδες χιλιόμετρα μέσα στη ρωσική επικράτεια.

Τα μη επανδρωμένα αεροχήματα προσφέρουν σχετικά χαμηλό κόστος χρήσης, αλλά αντιμετωπίζουν περιορισμούς ως προς την ταχύτητα, το βάρος του πολεμικού φορτίου και την ικανότητα διείσδυσης σε οργανωμένα δίκτυα αεράμυνας.

Οι βαλλιστικοί πύραυλοι δημιουργούν διαφορετικές απαιτήσεις για την άμυνα. Η υψηλή ταχύτητα και η τροχιά τους περιορίζουν τον χρόνο αντίδρασης, καθιστώντας δυσκολότερη την αναχαίτιση. Παράλληλα, μπορούν να μεταφέρουν μεγαλύτερο πολεμικό φορτίο και να χρησιμοποιηθούν κατά στόχων που απαιτούν ισχυρότερο πλήγμα από εκείνο ενός συμβατικού ουκρανικού drone.

Η Ρωσία εξακολουθεί να διατηρεί σαφές πλεονέκτημα στον αριθμό των πυραυλικών συστημάτων και στον όγκο των επιθέσεων μεγάλης εμβέλειας. Η ένταξη του FP-7 στο ουκρανικό οπλοστάσιο αποτελεί, ωστόσο, ένδειξη ότι το Κίεβο επιχειρεί να καλύψει ένα σημαντικό κενό στις δικές του δυνατότητες.

Οι πιθανές αποστολές του FP-7

Με βάση την εμβέλειά του, ο FP-7 θα μπορούσε να αξιοποιηθεί κυρίως για πλήγματα εναντίον στρατιωτικών στόχων υψηλής αξίας κοντά στη γραμμή του μετώπου και στα ρωσικά σύνορα. Στις πιθανές χρήσεις του περιλαμβάνεται η προσβολή ρωσικών εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων πριν χρησιμοποιηθούν εναντίον ουκρανικών πόλεων και υποδομών.

Η προσέγγιση αυτή έχει και οικονομική διάσταση. Για την αναχαίτιση ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων, η Ουκρανία χρειάζεται συστήματα όπως το Patriot και πυραύλους αναχαίτισης που κοστίζουν εκατομμύρια δολάρια ο καθένας, ενώ η διαθεσιμότητά τους παραμένει περιορισμένη. Η καταστροφή ενός εκτοξευτή ή μιας πυραυλικής μονάδας πριν από την εκτόξευση θα μπορούσε να αποδειχθεί αποτελεσματικότερη και οικονομικότερη επιλογή.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο FP-7 θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέσο πληγμάτων κατά εχθρικών στρατιωτικών δυνάμεων και υποδομών, με πιθανούς στόχους πυραυλικές μονάδες, κέντρα διοίκησης και αποθήκες.

Κρίσιμος παράγοντας παραμένει η παραγωγή. Η Ουκρανία δεν διαθέτει ακόμη τη δυνατότητα κατασκευής δεκάδων βαλλιστικών πυραύλων ημερησίως. Οι διαθέσιμες ποσότητες συνεπώς απαιτούν επιλεκτική χρήση, σε στόχους των οποίων η καταστροφή μπορεί να έχει σημαντικό επιχειρησιακό αποτέλεσμα.

Το πρόγραμμα FP-9 και η προοπτική μεγαλύτερης εμβέλειας

Το ευρύτερο ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στον FP-9, τον μεγαλύτερο βαλλιστικό πύραυλο που αναπτύσσει η Fire Point.

Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία, η προβλεπόμενη εμβέλειά του θα επιτρέπει πλήγματα έως τη Μόσχα, αλλά και εναντίον σημαντικών εγκαταστάσεων της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας βαθιά στο εσωτερικό της χώρας.

Η ολοκλήρωση του προγράμματος και, κυρίως, η δυνατότητα παραγωγής επαρκών ποσοτήτων θα μπορούσαν να μεταβάλουν ουσιαστικά τις επιλογές της ουκρανικής ηγεσίας.

Σήμερα, η χρήση δυτικών συστημάτων, όπως οι αμερικανικοί ATACMS, συνοδεύεται από περιορισμούς που επηρεάζουν τις δυνατότητες του Κιέβου. Ένα εγχώριο βαλλιστικό σύστημα μεγάλης εμβέλειας θα προσέφερε μεγαλύτερη αυτονομία στην επιλογή στόχων, στην απόσταση των πληγμάτων και στον χρόνο εκτέλεσής τους.

Μια τέτοια εξέλιξη θα υποχρέωνε τη Ρωσία να αντιμετωπίσει μια πρόσθετη κατηγορία απειλής, ταχύτερη και δυσκολότερη στην αναχαίτιση από τα drones που αποτελούν σήμερα τον βασικό κορμό των ουκρανικών επιθέσεων μεγάλης εμβέλειας. Η επίδρασή της στις στρατιωτικές ισορροπίες θα εξαρτιόταν από την πραγματική απόδοση του συστήματος και την κλίμακα παραγωγής του.

Η ανασυγκρότηση της πυραυλικής βιομηχανίας

Η ανάπτυξη των νέων συστημάτων έχει και ιστορική διάσταση. Κατά τη σοβιετική περίοδο, στην ουκρανική επικράτεια λειτουργούσε σημαντικό τμήμα της αεροδιαστημικής και πυραυλικής βιομηχανίας της ΕΣΣΔ. Ουκρανικά εργοστάσια συμμετείχαν ακόμη και στην κατασκευή διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων.

Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, μεγάλο μέρος αυτής της παραγωγικής βάσης έκλεισε ή παρήκμασε. Περισσότερες από τρεις δεκαετίες αργότερα, και έπειτα από πάνω από τέσσερα χρόνια πολέμου πλήρους κλίμακας, η Ουκρανία επιδιώκει να αναπτύξει ξανά μια εγχώρια γραμμή παραγωγής βαλλιστικών όπλων.

Η Fire Point υποστηρίζει ότι αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες και υλικά που προέρχονται και από την πολιτική βιομηχανία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ανθρακονήματα που είχαν αρχικά σχεδιαστεί για εμπορικές εφαρμογές.

Η αξιοποίησή τους αποτυπώνει τον μετασχηματισμό της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας υπό την πίεση του πολέμου και την ανάγκη ανάπτυξης εγχώριων οπλικών συστημάτων.

Η προηγούμενη αναφορά στον «Πελεκάνο»

Το προσωνύμιο «Πελεκάνος» είχε εμφανιστεί και σε προηγούμενη ανακοίνωση του Ζελένσκι. Στις 20 Σεπτεμβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος είχε αναφερθεί στη χρήση όπλου με αυτή την ονομασία κατά της Ρωσίας. Το γραφείο του διευκρίνισε αργότερα ότι επρόκειτο για drone, προκαλώντας σύγχυση ως προς το σύστημα που είχε χρησιμοποιηθεί.

Στην ανακοίνωση της Πέμπτης, ο Ζελένσκι προσδιόρισε σαφώς τον FP-7 ως τακτικό βαλλιστικό πύραυλο και μίλησε για την πρώτη πολεμική χρήση του.

Το επόμενο κρίσιμο στάδιο αφορά την πορεία του FP-9: την ολοκλήρωση της ανάπτυξης, την παραγωγή του σε ουσιαστικούς αριθμούς και την ενδεχόμενη επιχειρησιακή αξιοποίησή του. Από αυτές τις εξελίξεις θα κριθεί κατά πόσο η Ουκρανία θα αποκτήσει εγχώρια βαλλιστική δυνατότητα προσβολής στόχων στο στρατηγικό βάθος της Ρωσίας.