Menu

Ταχιάος: Προτεραιότητα το tap & pay στο Μετρό Θεσσαλονίκης – Στόχος η 24ωρη λειτουργία Παρασκευή και Σάββατο από το 2027

Νικόλαος Ι. Σπανός Ναύαρχος Λ.Σ. (ε.α.) – Πρώην Διευθυντής Λιμενικής Πολιτικής, Λιμένων και Λιμενικών Υποδομών, Λιμενικής Αστυνομίας
Comments

Για αιώνες, η ναυτική ισχύς μετριόταν σε πλοία, πυροβόλα, ταχύτητα και αριθμό πληρωμάτων. Αργότερα προστέθηκαν οι πύραυλοι, τα υποβρύχια, τα αεροπλανοφόρα και οι δορυφόροι.

Σήμερα, όμως, εισερχόμαστε σε μία εποχή όπου ένα κράτος μπορεί να δεχθεί σοβαρό πλήγμα στη θάλασσα χωρίς να έχει προηγηθεί ούτε μία κανονιοβολή.

1

Αρκεί να χάσει κάτι πολύ πιο θεμελιώδες: την ικανότητα να γνωρίζει με βεβαιότητα τι πραγματικά συμβαίνει γύρω του.

Παρεμβολές και παραποίηση δορυφορικών σημάτων, κυβερνοεπιθέσεις σε λιμένες και πλοία, μη επανδρωμένα θαλάσσια και εναέρια συστήματα, τεχνητή νοημοσύνη, αυτοματοποιημένη ανάλυση τεράστιου όγκου δεδομένων και παραπλανητικές ηλεκτρονικές ενδείξεις δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον επιχειρήσεων.

Η θάλασσα παραμένει ίδια. Ο τρόπος όμως με τον οποίο μπορεί κάποιος να την ελέγξει —ή να προκαλέσει σύγχυση μέσα σε αυτή— αλλάζει ριζικά.

Δεν είναι τυχαίο ότι τον Οκτώβριο η Ελλάδα, στο πλαίσιο της προεδρίας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, φέρνει σε υψηλού επιπέδου συζήτηση τις αναδυόμενες τεχνολογίες με ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια.

Το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό.

Το σύγχρονο πλοίο αποτελεί πλέον έναν κινούμενο ψηφιακό κόμβο. Η ναυσιπλοΐα εξαρτάται από δορυφορικά συστήματα προσδιορισμού θέσης, ηλεκτρονικούς χάρτες, συστήματα αναγνώρισης και επικοινωνιών, αυτοματισμούς και δίκτυα δεδομένων. Οι λιμένες λειτουργούν με αντίστοιχη ψηφιακή εξάρτηση.

Αυτή η τεχνολογική εξέλιξη έχει αυξήσει εντυπωσιακά την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της ναυτιλίας. Δημιούργησε όμως ταυτόχρονα νέα σημεία ευπάθειας.

Τι συμβαίνει όταν το στίγμα που εμφανίζεται στη γέφυρα δεν είναι το πραγματικό; Όταν ένα σύστημα παρουσιάζει ένα πλοίο εκεί όπου δεν βρίσκεται; Όταν η επικοινωνία διακόπτεται ή όταν ένας κυβερνοεισβολέας αποκτά πρόσβαση σε κρίσιμες λιμενικές λειτουργίες;

Και κυρίως: πόσο γρήγορα μπορεί κάποιος να αντιληφθεί ότι αυτό που βλέπει δεν είναι αλήθεια;

Εδώ βρίσκεται, κατά την άποψή μου, μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη σύγχρονη θαλάσσια ασφάλεια.

Στο παρελθόν, το βασικό ερώτημα ήταν εάν μπορούσαμε να εντοπίσουμε την απειλή.

Σήμερα πρέπει να απαντήσουμε σε ένα δυσκολότερο ερώτημα:

Μπορούμε να εμπιστευθούμε την πληροφορία με την οποία την εντοπίζουμε;

Η διαφορά είναι τεράστια.

Διότι η τεχνολογία επιτρέπει πλέον σε έναν αντίπαλο όχι μόνο να αποκρύψει την παρουσία του, αλλά ενδεχομένως να δημιουργήσει μία διαφορετική εικόνα της πραγματικότητας. Και όταν μία λανθασμένη εικόνα μεταφέρεται σε κέντρα επιχειρήσεων, γέφυρες πλοίων ή μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, ο κίνδυνος δεν περιορίζεται σε ένα τεχνικό συμβάν.

Μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη εκτίμηση, σε ατύχημα ή ακόμη και σε ανεπιθύμητη κλιμάκωση.

Για την Ελλάδα το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η γεωγραφία του Αιγαίου, η πυκνότητα της ναυσιπλοΐας, η Ανατολική Μεσόγειος, οι μεγάλοι ελληνικοί λιμένες και, φυσικά, το μέγεθος της ελληνόκτητης ναυτιλίας δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η τεχνολογική ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να θεωρείται συμπληρωματική της θαλάσσιας ασφάλειας.

Είναι θαλάσσια ασφάλεια.

Γι’ αυτό και η νέα εποχή απαιτεί κάτι περισσότερο από περισσότερα και ισχυρότερα μέσα. Απαιτεί ανθεκτικά συστήματα, εναλλακτικές δυνατότητες πλοήγησης και επικοινωνίας, συνεχή εκπαίδευση, ανθρώπινη κρίση και κυρίως την ικανότητα να λειτουργούμε όταν η τεχνολογία στην οποία έχουμε μάθει να βασιζόμαστε πάψει ξαφνικά να είναι αξιόπιστη.

Η τεχνητή νοημοσύνη και τα μη επανδρωμένα συστήματα θα αλλάξουν αναμφίβολα τη θάλασσα. Δεν πρέπει όμως να κάνουμε το λάθος να πιστέψουμε ότι η τεχνολογία καταργεί τον ανθρώπινο παράγοντα.

Αντίθετα, όσο περισσότερο αυτοματοποιείται το περιβάλλον, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτά ο άνθρωπος που μπορεί να αναγνωρίσει ότι το σύστημα κάνει λάθος.

Ο επόμενος μεγάλος ανταγωνισμός στη θάλασσα, επομένως, δεν θα αφορά μόνο ποιος διαθέτει περισσότερα πλοία.

Θα αφορά ποιος βλέπει πρώτος, ποιος καταλαβαίνει ταχύτερα και ποιος μπορεί να εξακολουθεί να επιχειρεί όταν τα ψηφιακά δεδομένα γύρω του παύσουν να είναι βέβαια.

Γιατί ο πιο επικίνδυνος αντίπαλος του αύριο ίσως δεν είναι εκείνος που θα καταφέρει να κρυφτεί από τα ραντάρ μας. Ίσως είναι εκείνος που θα καταφέρει να μας κάνει να εμπιστευθούμε μια πραγματικότητα που δεν υπάρχει.

Και απέναντι σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η απάντηση δεν μπορεί να είναι ο φόβος απέναντι στην τεχνολογία, αλλά η γνώση, η προετοιμασία και η διαρκής επαγρύπνηση. Η πραγματική αποτροπή του αύριο θα αρχίζει από την ικανότητα να ξεχωρίζουμε το πραγματικό από το κατασκευασμένο, το σήμα από την παραπλάνηση και την πληροφορία από τη χειραγώγηση.

Οι θάλασσες υπήρξαν πάντοτε πεδίο ισχύος. Στον 21ο αιώνα γίνονται ταυτόχρονα και πεδίο δεδομένων, αλγορίθμων και αόρατων παρεμβάσεων. Και σε αυτό το περιβάλλον, θα υπερισχύει όχι μόνο εκείνος που διαθέτει τα ισχυρότερα μέσα, αλλά εκείνος που διατηρεί καθαρή εικόνα, ψύχραιμη κρίση και ετοιμότητα όταν γύρω του η βεβαιότητα καταρρέει.

Διαβάστε επίσης:

Ναυτιλιακή Λέσχη: Δύο γεύματα εργασίας μέσα στον Οκτώβριο

Ελένη Πολυχρονοπούλου: Στην πρώτη γραμμή της νέας ευρωπαϊκής τεχνολογικής στρατηγικής για τη ναυτιλία

Celestyal: Η Ελλάδα στο DNA της εταιρείας – νέοι προορισμοί και μήνυμα για σταθερούς κανόνες στην κρουαζιέρα

Comments
Ακολουθήστε το mononews.gr στο Google News και ενημερωθείτε πρώτοι.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΟΟΣΑ: Μεγάλες ανισότητες στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης μεταξύ των ελληνικών επιχειρήσεων – «Πρωταθλητές» οι Έλληνες νέοι
Συναγερμός στην Ευρώπη από τις υβριδικές απειλές και τις κυβερνοεπιθέσεις: Τι πρέπει να έχουμε στο σπίτι για τις πρώτες 72 ώρες (λίστα)
Ιράν: Η Τεχεράνη απορρίπτει τις «αβάσιμες κατηγορίες» του Παρισιού περί ιρανικής ευθύνης στις κυβερνοεπιθέσεις γαλλικών σούπερ μάρκετ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Globus Maritime (Γιώργος και Αθανάσιος Φειδάκης): Κέρδη 9,1 εκατ. δολαρίων και στόλος 11 πλοίων – Ολοκληρώθηκε το ναυπηγικό πρόγραμμα στην Ιαπωνία
ΕΕ: Νέες κυρώσεις στον σκιώδη στόλο της Ρωσίας – Στο στόχαστρο πλοιοκτήτες, ασφαλιστές και 101 εταιρείες
Ιράν: Νέες απειλές για Ορμούζ και αμερικανικά πλοία – Τέσσερα δεξαμενόπλοια με ζημιές από νάρκες σε ένα 24ωρο
Μπαταρίες: Η ευθύνη του Νίκου Τσάφου
Τσάφος και ο λογαριασμός της ιδεολογίας: 4.700MW στα χαρτιά
Ενεργειακή μετάβαση/τεχνολογικές εξελίξεις στη ναυτιλία
Το καλώδιο προχωρά, τα ερωτήματα βυθίζονται: Ποιος κρατά τελικά τον διακόπτη;
Xclusiv: Σόγια, άνθρακας και σιτηρά αναμένεται να ωθήσουν τα ναύλα των πλοίων Kamsarmax και Ultramax
Euroholdings (Οικογένεια Λάτση και Αρ. Πίττας): Με έσοδα 24,5 εκατ. δολάρια και κέρδη 10,1 εκατ. δολάρια στο 9μηνο
Κρις Θεοφιλίδης (Celestyal): Η ναυτιλιακή μετάβαση στην Ευρώπη πρέπει να συνδυάζει βιωσιμότητα, ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα