Προϋπολογισμός ΕΕ: «Μπλόκο» από Γερμανία και πέντε χώρες – Ζητούν περικοπές εκατοντάδων δισ. ευρώ

Σε μετωπική σύγκρουση για το ύψος, τη χρηματοδότηση και τις προτεραιότητες του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις, με τη Γερμανία και ακόμη πέντε χώρες να προειδοποιούν ότι δεν θα συναινέσουν σε συμφωνία εάν δεν υπάρξουν περικοπές δαπανών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.

Το Βερολίνο, μαζί με την Ολλανδία, τη Σουηδία, τη Δανία, την Αυστρία και τη Φινλανδία, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα κοινό μέτωπο απέναντι στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το οποίο προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ. Οι έξι χώρες θεωρούν ότι το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού πρέπει να μειωθεί σημαντικά και ότι οι ευρωπαϊκές δαπάνες πρέπει να προσανατολιστούν περισσότερο στις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι έξι κυβερνήσεις ζητούν περιορισμό των παραδοσιακών δαπανών της Ένωσης και μεταφορά περισσότερων πόρων σε τομείς όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία, καθώς και στη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων απέναντι στον εντεινόμενο ανταγωνισμό από τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Στο επίκεντρο αγροτικές επιδοτήσεις και περιφερειακά κονδύλια

Η αντιπαράθεση αγγίζει δύο από τους παραδοσιακά μεγαλύτερους πυλώνες των ευρωπαϊκών δαπανών: τη γεωργία και την πολιτική συνοχής. Οι έξι χώρες θεωρούν ότι το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο πρέπει να αναθεωρήσει την κατανομή των πόρων, ώστε μεγαλύτερο μέρος τους να διοχετεύεται στις νέες οικονομικές και γεωπολιτικές προτεραιότητες της Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει ένα Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο σχεδόν 2 τρισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1,26% του μέσου Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Η πρόταση επιχειρεί να συνδυάσει τις παραδοσιακές πολιτικές για γεωργία και συνοχή με αυξημένες ανάγκες στους τομείς της ασφάλειας, της άμυνας, της ανταγωνιστικότητας, της μετανάστευσης, της ενέργειας και της κλιματικής ανθεκτικότητας. Συμβούλιο της ΕΕ

Οι έξι χώρες, οι οποίες από κοινού χρηματοδοτούν περίπου το 40% του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, θεωρούν υπερβολικό το προτεινόμενο ύψος των δαπανών και ζητούν περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.

Το Βερολίνο έχει μάλιστα κινηθεί προς ακόμη πιο συγκεκριμένη κατεύθυνση. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, η γερμανική πλευρά επιδιώκει συνολικό προϋπολογισμό της τάξης των 1,6 τρισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 400 δισ. ευρώ χαμηλότερα από την πρόταση της Επιτροπής. Οι έξι χώρες, πάντως, δεν έχουν καταλήξει σε κοινό ακριβές ποσό περικοπών. euronews
Απέναντι το μπλοκ των 17 χωρών

Στην άλλη πλευρά της διαπραγμάτευσης βρίσκεται μια ευρεία ομάδα κρατών-μελών που επιδιώκει να προστατεύσει ή να ενισχύσει τις δαπάνες για τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Στο συγκεκριμένο μέτωπο συμμετέχουν 17 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Ιταλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Πορτογαλία. Οι χώρες αυτές αντιδρούν στην προοπτική σημαντικής συρρίκνωσης των παραδοσιακών ευρωπαϊκών πολιτικών και πιέζουν για περισσότερους πόρους στους συγκεκριμένους τομείς.

Ορισμένα κράτη τάσσονται παράλληλα υπέρ της μεγαλύτερης αξιοποίησης του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού ως μέσου χρηματοδότησης των νέων αναγκών της ΕΕ. Πρόκειται, ωστόσο, για επιλογή στην οποία αντιτίθενται η Γερμανία και οι χώρες που συντάσσονται μαζί της στη δημοσιονομική διαπραγμάτευση.

Στο τραπέζι και νέοι ευρωπαϊκοί φόροι

Ένα ακόμη μεγάλο μέτωπο αφορά την εξεύρεση νέων εσόδων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Η Γαλλία συγκαταλέγεται στις χώρες που στηρίζουν την αύξηση των διαθέσιμων πόρων μέσω νέων πηγών εσόδων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταθέσει προτάσεις για νέους «ίδιους πόρους», οι οποίοι θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. Μεταξύ των επιλογών που έχουν τεθεί στο τραπέζι περιλαμβάνονται αυξημένα έσοδα από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών, πόροι που συνδέονται με τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, εισφορές που σχετίζονται με μη συλλεγόμενα ηλεκτρονικά απόβλητα, έσοδα από ειδικούς φόρους στον καπνό και συνεισφορά μεγάλων επιχειρήσεων. Συμβούλιο της ΕΕ

Οι προτάσεις, ωστόσο, συναντούν αντιστάσεις από κυβερνήσεις που δεν επιθυμούν μεγαλύτερη μεταφορά φορολογικών αρμοδιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, ακόμη και οι πρόσθετες αυτές πηγές εσόδων ενδέχεται να μην επαρκούν για να καλύψουν όλες τις αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ένωσης.

Στην Ιρλανδία ο δύσκολος ρόλος του συμβιβασμού

Το βάρος για την εξεύρεση μιας συμβιβαστικής φόρμουλας περνά πλέον στην Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Η ιρλανδική προεδρία καλείται να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις ενόψει της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 Οκτωβρίου, επιχειρώντας να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των χωρών που ζητούν δραστικό περιορισμό των δαπανών και εκείνων που επιδιώκουν να προστατεύσουν τη γεωργία και την πολιτική συνοχής. Συμβούλιο της ΕΕ

Η επίτευξη συμφωνίας μόνο εύκολη δεν θεωρείται, καθώς για την έγκριση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου απαιτείται ομοφωνία των κρατών-μελών στο Συμβούλιο, μετά και τη συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Συμβούλιο της ΕΕ

Ο στόχος παραμένει να υπάρξει πολιτική συμφωνία έως το τέλος του 2026. Ένας έγκαιρος συμβιβασμός θεωρείται κρίσιμος ώστε μέσα στο 2027 να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία και η νέα χρηματοδοτική περίοδος να ξεκινήσει χωρίς καθυστερήσεις από τον Ιανουάριο του 2028. Συμβούλιο της ΕΕ

Η μάχη για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, επομένως, δεν αφορά μόνο το συνολικό ποσό. Αφορά κυρίως το πώς θα μοιραστούν οι περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι ανάμεσα στις παραδοσιακές πολιτικές της ΕΕ και στις νέες ανάγκες για άμυνα, ασφάλεια, τεχνολογία και ανταγωνιστικότητα — ένα δίλημμα που βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της διαπραγμάτευσης μεταξύ των 27.

 

Διαβάστε επίσης

Δημοσκοπηση Interview: Πρώτη η ΝΔ με πάνω από 10 μονάδες διαφορά – Ντέρμπι για την 2η θέση

UniCredit: Ο Ορσέλ επιταχύνει την ανάληψη ελέγχου της Commerzbank – Σχέδια για περικοπές και αλλαγή διοίκησης

Συνάντηση Τραμπ με τους «ισχυρούς» της AI – Στο επίκεντρο η εποπτεία της τεχνητής νοημοσύνης