Συντάξεις: Ο πληθωρισμός ανεβάζει τον πήχη των αυξήσεων έως και 3,1% – Πώς αλλάζουν τα ποσά για 2,5 εκατ. συνταξιούχους

Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο μεγαλύτερων αυξήσεων στις συντάξεις από την 1η Ιανουαρίου 2027, με το οικονομικό επιτελείο να εξετάζει την αναθεώρηση του αρχικού ποσοστού 2,8% στο 3% ή ακόμη και στο 3,1%, μετά τη σημαντική επιτάχυνση του πληθωρισμού τον Οκτώβριο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το ενδεχόμενο αναπροσαρμογής του ποσοστού βρίσκεται υπό εξέταση, με στόχο οι νέες εκτιμήσεις να αποτυπωθούν στο τελικό σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού, που αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή στις 20 Νοεμβρίου.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα οδηγήσει σε μεγαλύτερες μηνιαίες αποδοχές για περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους, με το τελικό όφελος να εξαρτάται από το ύψος της κύριας σύνταξης.

Η νέα συζήτηση πυροδοτήθηκε από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, σύμφωνα με τα οποία ο ετήσιος πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,7% τον Οκτώβριο, έναντι 5% τον Σεπτέμβριο. Ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τον υπολογισμό των συνταξιοδοτικών αυξήσεων έχει η εξέλιξη του μέσου πληθωρισμού, ο οποίος σε επίπεδο δωδεκαμήνου διαμορφώθηκε στο 3,9%.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί νέα δεδομένα για τις μακροοικονομικές προβλέψεις, καθώς ο μηχανισμός αναπροσαρμογής των συντάξεων λαμβάνει υπόψη τόσο τη μεταβολή του πληθωρισμού όσο και τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας.

Ωστόσο, η αύξηση του μηνιαίου πληθωρισμού δεν οδηγεί αυτομάτως σε αντίστοιχη αύξηση των συντάξεων. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι εκτιμήσεις για το σύνολο του 2026, οι οποίες θα ενσωματωθούν στον τελικό προϋπολογισμό.

Πώς διαμορφώνονται οι αυξήσεις από 3% έως 3,1%

Η διαφορά μεταξύ του αρχικού 2,8% και του ενδεχόμενου 3,1% αντιστοιχεί σε 0,3 ποσοστιαίες μονάδες. Παρότι η μεταβολή αυτή φαίνεται περιορισμένη, μεταφράζεται σε πρόσθετο εισόδημα για τους συνταξιούχους, το οποίο θα καταβάλλεται σε μόνιμη βάση.

Για παράδειγμα, συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.000 ευρώ θα λάβει αύξηση 28 ευρώ τον μήνα με ποσοστό 2,8%, ενώ με ποσοστό 3,1% η αύξηση ανεβαίνει στα 31 ευρώ. Αντίστοιχα, σε σύνταξη 1.500 ευρώ η μηνιαία αύξηση ενισχύεται από τα 42 στα 46,50 ευρώ.

Πίνακας: Τα τρία σενάρια για τις κύριες συντάξεις

Ενδεικτικοί υπολογισμοί σε μικτά ποσά κύριας σύνταξης, πριν από κρατήσεις και φόρους, χωρίς ειδικές προσαρμογές λόγω προσωπικής διαφοράς.

Σε ετήσια βάση, με αύξηση 3,1%, συνταξιούχος που λαμβάνει 800 ευρώ θα έχει όφελος 297,60 ευρώ, εκείνος που εισπράττει 1.200 ευρώ θα δει αύξηση εισοδήματος κατά 446,40 ευρώ, ενώ για σύνταξη 1.500 ευρώ το ετήσιο όφελος θα φτάσει τα 558 ευρώ.

Στα 460,72 ευρώ η εθνική σύνταξη με αύξηση 3,1%

Η αναπροσαρμογή θα επηρεάσει και το ποσό της εθνικής σύνταξης, το οποίο αποτελεί το σταθερό τμήμα της κύριας σύνταξης και καταβάλλεται μαζί με την ανταποδοτική. Με σημερινό ποσό 446,87 ευρώ, η εθνική σύνταξη θα διαμορφωθεί ως εξής:

Η αύξηση της εθνικής σύνταξης επηρεάζει και άλλες συνταξιοδοτικές παροχές ή κατώτατα όρια που συνδέονται νομοθετικά με αυτήν. Επομένως, η οριστικοποίηση υψηλότερου ποσοστού δεν θα περιοριστεί μόνο στους ήδη συνταξιούχους, αλλά θα επηρεάσει και τον υπολογισμό ορισμένων νέων συντάξεων που θα απονεμηθούν το 2027.

Οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αναπροσαρμογή για περίπου 670.000 συνταξιούχους που εξακολουθούν να διατηρούν προσωπική διαφορά.

Από το 2027 προβλέπεται η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού της ετήσιας αύξησης με την προσωπική διαφορά. Αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι θα μπορούν να λαμβάνουν ολόκληρη την αύξηση, χωρίς αυτή να απορροφάται από το ποσό της προσωπικής διαφοράς.

Για παράδειγμα, συνταξιούχος με επανυπολογισμένη κύρια σύνταξη 1.000 ευρώ και θετική προσωπική διαφορά 100 ευρώ λαμβάνει σήμερα συνολικά 1.100 ευρώ μικτά. Εφόσον η αύξηση καθοριστεί στο 3,1% και εφαρμοστεί στο επανυπολογισμένο ποσό, θα προκύψει αύξηση 31 ευρώ, με το συνολικό καταβαλλόμενο ποσό να φτάνει τα 1.131 ευρώ.

Αυξήσεις από το 2027 και διορθωτικός μηχανισμός το 2028

Η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε υψηλότερες αυξήσεις των συντάξεων ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2027, χωρίς να χρειάζεται να αναμένει την οριστικοποίηση των οικονομικών στοιχείων μέσα στο επόμενο έτος.

Σύμφωνα με το άρθρο 18 του νόμου 4997/2022, ο ετήσιος συντελεστής αναπροσαρμογής καθορίζεται με βάση τις εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη που περιλαμβάνονται στην Εισηγητική Έκθεση του κρατικού προϋπολογισμού.

Επομένως, εφόσον οι επικαιροποιημένες προβλέψεις που θα ενσωματωθούν στον τελικό προϋπολογισμό δικαιολογούν αύξηση 3% ή 3,1%, αντί του αρχικού 2,8%, το υψηλότερο ποσοστό μπορεί να εφαρμοστεί απευθείας στις συντάξεις του Ιανουαρίου 2027.

Παράλληλα, ο νόμος προβλέπει και δεύτερο στάδιο ελέγχου. Εάν τα οριστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2026 διαφοροποιηθούν από τις προβλέψεις που χρησιμοποιήθηκαν για τον καθορισμό της αύξησης, η σχετική διαφορά θα ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό της αναπροσαρμογής των συντάξεων του 2028. Με αυτόν τον τρόπο, το ισχύον σύστημα επιτρέπει αφενός την άμεση χορήγηση αυξήσεων βάσει των επικαιροποιημένων οικονομικών εκτιμήσεων και αφετέρου τη μεταγενέστερη διόρθωσή τους, όταν καταστούν διαθέσιμα τα οριστικά στοιχεία.

Διαβάστε επίσης:

Πιερρακάκης: Τρεις κατηγορίες τραπεζών χρειάζεται η Ευρώπη – Η μεγάλη ευκαιρία της τεχνητής νοημοσύνης

Η ακτινογραφία των Ελλήνων – Τι δήλωσαν για σπίτια, αυτοκίνητα, δάνεια και πισίνες

Ε9: «Τελευταία ευκαιρία» για διορθώσεις – Ποιοι θα πληρώσουν αναδρομικούς φόρους, ποιοι εξαιρούνται