Hublot × Jeff Koons: Χρειαζόμαστε πραγματικά ένα Balloon Dog στον καρπό;

Ας ξεκινήσουμε με το προφανές. Ένα Balloon Dog του Jeff Koons πάνω σε ένα Hublot είναι τόσο εύκολο να γίνει αντικείμενο πόθου, όσο και αντικείμενο ειρωνείας. Έχουμε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους εν ζωή καλλιτέχνες, ένα έργο που έχει περάσει προ πολλού από τη σύγχρονη τέχνη στην παγκόσμια pop κουλτούρα και μια ελβετική εταιρεία που ουδέποτε φοβήθηκε την υπερβολή. Προσθέστε μια περιορισμένη παραγωγή και μια τιμή που αρχίζει από αρκετές δεκάδες χιλιάδες δολάρια και η εξίσωση μοιάζει εύκολη.

Είναι όμως;

Η Hublot παρουσίασε τη συνεργασία της με τον Jeff Koons μέσα από δύο πολύ διαφορετικές προτάσεις. Από τη μία βρίσκεται το Classic Fusion Balloon Dog, σε Silver, Blue και Red. Από την άλλη, το MP-14 Origin by Jeff Koons, ένα ρολόι 44 χιλιοστών από ζαφείρι και τιτάνιο, περιορισμένο σε μόλις 30 κομμάτια. Το πρώτο μπορεί κανείς εύκολα να το αντιμετωπίσει ως wearable Koons.

Το δεύτερο δυσκολεύει κάπως τα πράγματα. Μάλλον αξίζει να θέσουμε εξαρχής μια διαφορετική ερώτηση: αν αφαιρούσαμε από αυτά τα ρολόγια το όνομα Jeff Koons, θα έμενε κάτι που άξιζε να κατασκευαστεί; Ας το δούμε με τη δέουσα προσοχή. (Να σημειωθεί πως η υπογράφουσα δεν συμπαθεί ιδιαίτερα ούτε τα έργα του Koons, ούτε τις υπερβολές της Hublot. Αλλά θα προσπαθήσει να παραμείνει αντικειμενική). 

Ένα Balloon Dog στον καρπό

Στην περίπτωση του Classic Fusion Balloon Dog, η Hublot θα μπορούσε να είχε ακολουθήσει τον εύκολο δρόμο. Να πάρει δηλαδή ένα υπάρχον Classic Fusion, να τοποθετήσει το περίφημο σκυλάκι στο καντράν, να προσθέσει την υπογραφή του Koons και να αριθμήσει τα κομμάτια.

Δεν το έκανε.

Το Classic Fusion των 42 χιλιοστών επανασχεδιάστηκε έτσι, ώστε η ίδια η γεωμετρία του να παραπέμπει στις φουσκωμένες, ανακλαστικές επιφάνειες των Balloon Dogs. Η κάσα, η στεφάνη και το καντράν αποκτούν κυρτότητα και όγκο, ενώ ακόμη και η κορώνα έχει σχεδιαστεί σαν τη βαλβίδα ενός μπαλονιού. Στις 10:30 εμφανίζεται μια εύκαμπτη λαστιχένια «ουρά», ενώ ένα μικροσκοπικό Balloon Dog λειτουργεί ως αντίβαρο του δευτερολεπτοδείκτη. Επίσης, οι τρεις εκδοχές διαφέρουν και ως προς το υλικό.

Η Silver χρησιμοποιεί γυαλισμένο ανοξείδωτο ατσάλι, ενώ οι Blue και Red γυαλισμένο ανοδιωμένο αλουμίνιο. Στους δείκτες και στις ενδείξεις χρησιμοποιείται τρισδιάστατο Super-LumiNova και στο εσωτερικό βρίσκεται ο αυτόματος HUB1710, με περίπου 50 ώρες αυτονομίας. Η στεγανότητα φτάνει τα 50 μέτρα και κάθε χρώμα θα παραχθεί σε 200 κομμάτια.

Υπάρχει μάλιστα μια λεπτομέρεια σχεδόν απολαυστική μέσα σε όλη αυτή την υπερβολή: παρά την εντύπωση που δημιουργούν ορισμένα animations της Hublot, το μικρό Balloon Dog του δευτερολεπτοδείκτη δεν περιστρέφεται ανεξάρτητα. Η εταιρεία το διευκρινίζει ρητά. Η κίνηση δημιουργήθηκε για τις ανάγκες των promotional videos. Ασήμαντο; Ίσως. Αλλά δείχνει και κάτι άλλο. Εδώ ο Koons δεν χρησιμοποιείται μόνο ως υπογραφή. Η Hublot προσπαθεί να μεταφράσει τη μορφολογία του έργου του σε βιομηχανικό σχεδιασμό.

Το αν αυτό αρκεί για να μετατρέψει ένα ρολόι των 25.100 δολαρίων σε κάτι περισσότερο από ένα πολύ ακριβό αντικείμενο pop culture είναι άλλη συζήτηση.

Και τότε εμφανίζεται το MP-14.

Τι μένει όταν φύγει το σκυλάκι;

Το MP-14 Origin by Jeff Koons δεν χρειάζεται Balloon Dog για να εξηγήσει τη συνεργασία. Αντί γι’ αυτό, στρέφεται σε μια διαφορετική πλευρά της δουλειάς του Αμερικανού καλλιτέχνη: την αντανάκλαση, τον όγκο και τη σχέση του θεατή με το ίδιο το αντικείμενο.

Στο κέντρο του βρίσκεται ένας διαφανής θόλος από ζαφείρι, βαμμένος με ημιδιαφανές μπλε βερνίκι και εμπνευσμένος από τη σειρά Gazing Ball του Koons. Γύρω του αναπτύσσονται ομόκεντροι δακτύλιοι από λευκό χρυσό 18 καρατίων με baguette-cut διαμάντια και μπλε ζαφείρια. Συνολικά, η Hublot χρησιμοποιεί 202 πολύτιμους λίθους, περίπου 2,6 καράτια.

Αλλά το πραγματικά ενδιαφέρον βρίσκεται κάτω από τον μπλε θόλο.

Εκεί λειτουργεί το πρώτο αυτόματο κεντρικό tourbillon στην ιστορία της Hublot. Ο νέος μηχανισμός HUB9014 αποτελείται από 594 εξαρτήματα, λειτουργεί στα 3 Hz, δηλαδή στις 21.600 ταλαντώσεις ανά ώρα, και προσφέρει 60 ώρες αυτονομίας. Επειδή όμως ένα συμβατικό rotor θα έκρυβε ακριβώς το σημείο που η Hublot θέλει να αφήσει ορατό, η αυτόματη φόρτιση γίνεται μέσω περιφερειακής μάζας που κινείται γύρω από τον μηχανισμό.

Κάπου εδώ το ερώτημα περί celebrity collaboration αρχίζει να γίνεται λιγότερο βολικό.

Γιατί η Hublot δεν κατασκεύασε απλώς ένα εντυπωσιακό περίβλημα γύρω από έναν υπάρχοντα μηχανισμό. Χρειάστηκε να αναπτύξει νέα ωρολογοποιητική αρχιτεκτονική, ώστε το tourbillon να καταλάβει το κέντρο της σύνθεσης, χωρίς να χαθεί η οπτική καθαρότητα που απαιτούσε το concept. Ακόμη και η ανάγνωση της ώρας έπρεπε να λυθεί διαφορετικά. Ώρες και λεπτά εμφανίζονται σε δύο περιστρεφόμενους δακτυλίους, με έναν κόκκινο κύβο για τις ώρες και έναν γκρι για τα λεπτά. Συμβατική κορώνα δεν υπάρχει. Δύο μηχανισμοί χειρισμού ενσωματώνονται στην κάσα, ένας για το κούρδισμα και ένας για τη ρύθμιση της ώρας.

Η κάσα έχει διάμετρο 44 χιλιοστά, οκταγωνική αρχιτεκτονική και συνδυάζει διαφανές ζαφείρι με τιτάνιο. Σύμφωνα με τη Hublot, μόνο η κατεργασία του ζαφειριού απαιτεί περίπου 534 ώρες. 

Η τιμή; 488.000 δολάρια. Και μόλις 30 άνθρωποι θα μπορούν να αποφασίσουν αν όλα τα παραπάνω δικαιολογούν το ποσό. Η υπογράφουσα είναι απολύτως βέβαιη πως ήδη έχουν βρεθεί. 

Πότε η τέχνη γίνεται ρολόι;

Οι συνεργασίες μεταξύ σύγχρονης τέχνης και πολυτελούς ωρολογοποιίας έχουν ένα εγγενές πρόβλημα. Το όνομα του καλλιτέχνη μπορεί πολύ εύκολα να γίνει συντόμευση για την αξία του αντικειμένου. Η αναγνωρισιμότητα μετατρέπεται σε σπανιότητα, η σπανιότητα σε τιμή και κάπου ανάμεσα στα τρία η ίδια η ωρολογοποιία κινδυνεύει να γίνει δευτερεύουσα.

Εν προκειμένω, με τον Jeff Koons ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος. Τα Balloon Dogs είναι τόσο άμεσα αναγνωρίσιμα, ώστε αρκεί σχεδόν η παρουσία τους για να μετατρέψει οποιοδήποτε αντικείμενο σε «Koons».

Το ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη συνεργασία είναι ότι η Hublot δεν σταμάτησε εκεί, όπως θα περίμενε η υπογράφουσα.

Στο Classic Fusion, το έργο γίνεται σχεδιαστικό λεξιλόγιο. Οι διογκωμένες επιφάνειες, η βαλβίδα, η ουρά, οι αντανακλάσεις μεταφέρονται στο ίδιο το αντικείμενο. Μπορεί να το βρει κανείς ευφυές, υπερβολικό ή απλώς διασκεδαστικό. Ωρολογοποιητικά, όμως, ο HUB1710 δεν είναι ο λόγος ύπαρξής του. Το ρολόι ζει πρωτίστως από τη σχέση του με το Balloon Dog.

Το MP-14 ωστόσο είναι διαφορετική υπόθεση.

Εκεί η καλλιτεχνική ιδέα δεν βρίσκεται απλώς επάνω στο ρολόι. Έχει επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται το ίδιο το ρολόι. Το κεντρικό tourbillon, η περιφερειακή μάζα κουρδίσματος, οι περιστρεφόμενες ενδείξεις και η σύνθετη κατασκευή από ζαφείρι υπάρχουν ως μέρος μιας ενιαίας αρχιτεκτονικής.

Επιστρέφουμε στην ερώτηση, λοιπόν. Αφαιρέστε το διάσημο όνομα. Τι μένει;

Το Balloon Dog μάς δίνει κυρίως ένα αντικείμενο που μεταφέρει με εξαιρετική συνέπεια ένα αναγνωρίσιμο έργο στον καρπό. Το MP-14 όμως αφήνει πίσω του κάτι δυσκολότερο να απορριφθεί ως pop-art θέαμα: ένα νέο μηχανισμό και μια ωρολογοποιητική αρχιτεκτονική που δεν χρειάζονται το όνομα Jeff Koons για να έχουν ενδιαφέρον.

Και αυτό, τελικά, είναι κάτι (που η υπογράφουσα δεν περίμενε).

Διαβάστε επίσης 

Rolex Perpetual Padellone: Γιατί ένα ρολόι του 1950 λέει περισσότερα για το μέλλον της Rolex

22 Parkside με την υπογραφή των Richard και Su Rogers: Ποια αρχιτεκτονική αξίζει να σώσουμε;

Jaeger-LeCoultre: Τι σημαίνει να είσαι «ο ωρολογοποιός των ωρολογοποιών» το 2026;