Ευρωπαϊκό φυσικό αέριο: Αδειάζουν οι αποθήκες και φουντώνει η μάχη για LNG – Καμπανάκι για 100 ευρώ/μεγαβατώρα τον χειμώνα

Η Ευρώπη πλησιάζει στο τέλος του καλοκαιριού με τα αποθέματα φυσικού αερίου σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για έναν νέο παγκόσμιο ανταγωνισμό για την εξασφάλιση προμηθειών ενόψει του χειμώνα.

Με βάση υπολογισμούς του Bloomberg, οι ευρωπαϊκές χώρες χρειάζονται ακόμη περισσότερες από 100 τεραβατώρες φυσικού αερίου, συνολικής αξίας άνω των 7 δισ. ευρώ, με βάση τις σημερινές τιμές, προκειμένου να φτάσουν ακόμη και τον χαμηλότερο στόχο αποθήκευσης του 75%.

Η επίτευξη αυτού του επιπέδου θα απαιτούσε ρυθμούς πλήρωσης των αποθηκών που δεν έχουν καταγραφεί τόσο αργά μέσα στη σεζόν από την ενεργειακή κρίση του 2022. Την ίδια στιγμή, αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του φυσικού αερίου τον χειμώνα πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Goldman Sachs, Rystad Energy και Morningstar εκτιμούν ότι το περιθώριο ασφαλείας της Ευρώπης είναι πλέον περιορισμένο, καθώς η περιοχή καλείται να καλύψει ένα σημαντικό κενό πριν αυξηθεί απότομα η ζήτηση για θέρμανση.

«Η πιθανότητα ενός παγκόσμιου “αγώνα για καύσιμα” είναι υπαρκτή, ιδιαίτερα αν έχουμε έναν πιο κρύο χειμώνα», δήλωσε ο Go Katayama, principal insight analyst για το LNG στην εταιρεία Kpler.

Η ενεργειακή κρίση και η εξάρτηση από το LNG

Μετά την προηγούμενη μεγάλη κρίση φυσικού αερίου, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν να δημιουργούν κάθε χρόνο σημαντικά αποθέματα ασφαλείας, προκειμένου να προστατεύονται από μελλοντικές αναταράξεις στην αγορά.

Η ανάγκη αυτή έγινε ακόμη πιο έντονη καθώς η Ευρώπη περιόρισε δραστικά την εξάρτησή της από τις ρωσικές προμήθειες μέσω αγωγών και στράφηκε περισσότερο στις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου, δηλαδή LNG.

Ωστόσο, ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει νέα άνοδο στις βραχυπρόθεσμες τιμές του φυσικού αερίου, καθιστώντας οικονομικά δυσκολότερη την έγκαιρη αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων.

Αυτό έχει αφήσει ορισμένες χώρες, και κυρίως τη Γερμανία, να δυσκολεύονται ακόμη και να επιτύχουν τους πρόσφατα χαλαρότερους στόχους αποθήκευσης.

Κυβερνήσεις και ενεργειακές εταιρείες έχουν καθυστερήσει τις αγορές, ελπίζοντας ότι οι ροές LNG θα αποκατασταθούν και οι τιμές θα υποχωρήσουν αρκετά ώστε να καταστεί δυνατή η πλήρωση των αποθηκών πριν από την έναρξη του χειμώνα.

Μέχρι στιγμής, όμως, αυτή η προσδοκία δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Οι προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο παραμένουν σχεδόν ακινητοποιημένες, καθώς ο πόλεμος δεν δείχνει να οδεύει προς άμεσο τέλος. Παράλληλα, τα πλοία μεταφοράς LNG πραγματοποιούν πολύ λιγότερα δρομολόγια μέσω των Στενών του Ορμούζ σε σχέση με τα δεξαμενόπλοια πετρελαίου.

Οι τιμές του φυσικού αερίου βρίσκονται πλέον σε επίπεδα υπερδιπλάσια σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Εάν οι διαταραχές συνεχιστούν και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να καταβάλει ακόμη υψηλότερο τίμημα, προκειμένου να εξασφαλίσει τα περιορισμένα φορτία LNG που θα κατευθύνονται προς την ήπειρο.

Χαμηλά αποθέματα, με τη Γερμανία να βρίσκεται στο επίκεντρο

Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους είναι η επανάληψη του φαινομένου του 2022, όταν οι υψηλές ευρωπαϊκές τιμές προσέλκυσαν φορτία LNG από φτωχότερες χώρες, όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές.

Τότε, η εκτόξευση των ευρωπαϊκών τιμών είχε ως αποτέλεσμα να μετακινηθούν φορτία LNG από αγορές που ήταν περισσότερο ευαίσθητες στις τιμές. Ορισμένοι αγοραστές αναγκάστηκαν να περιορίσουν τις εισαγωγές τους, γεγονός που οδήγησε σε διακοπές ηλεκτροδότησης και προβλήματα στη λειτουργία εργοστασίων.

Παρά τις ανησυχίες, λίγοι αναλυτές θεωρούν πιθανό το ενδεχόμενο η Ευρώπη να αντιμετωπίσει πραγματική φυσική έλλειψη φυσικού αερίου. Η ήπειρος εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να πληρώνει υψηλότερες τιμές για να εξασφαλίζει τις απαραίτητες ποσότητες, κάτι που αποτελεί ολοένα σημαντικότερο δίχτυ ασφαλείας καθώς μειώνεται η διαθέσιμη ισχύς από άνθρακα και πυρηνική ενέργεια.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη δεν θα υποστεί σοβαρό οικονομικό κόστος.

Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας απειλούν να ενισχύσουν εκ νέου τον πληθωρισμό, προκαλώντας ανησυχία στις αγορές ομολόγων και αυξάνοντας τις πιέσεις προς τις κεντρικές τράπεζες να προχωρήσουν σε πιο επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων από αυτές που σήμερα προεξοφλούν οι αγορές.

Ο Daniel Karl, lead economist στην Oxford Economics, ανέφερε ότι τα μοντέλα δείχνουν πως ο πληθωρισμός θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6%, δηλαδή να βρεθεί περίπου στο διπλάσιο των σημερινών επιπέδων.

Μια τέτοια εξέλιξη, όπως προειδοποίησε, θα σήμαινε έναν «επώδυνο χειμώνα τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τη βιομηχανία, με άνισες δημοσιονομικές αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ λόγω των διαφορετικών δημοσιονομικών δυνατοτήτων τους».

Ο παράγοντας του καιρού

Καθοριστικό ρόλο στην πορεία των τιμών θα διαδραματίσουν και οι καιρικές συνθήκες.

Το φαινόμενο El Niño θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν σχετικά ήπιο και θυελλώδη ξεκίνημα του χειμώνα στην Ευρώπη. Ωστόσο, ένα κύμα ψύχους αργότερα μέσα στη σεζόν θα μπορούσε να αυξήσει απότομα τη ζήτηση για θέρμανση και να επιβαρύνει περαιτέρω την αγορά.

Παράλληλα, μια σειρά από άλλους παράγοντες θα μπορούσαν να περιορίσουν ακόμη περισσότερο τη διαθεσιμότητα φυσικού αερίου. Η επιθετική αγορά LNG από την Κίνα, πιθανές διακοπές στην παραγωγή της Νορβηγίας, η οποία αποτελεί βασικό προμηθευτή φυσικού αερίου μέσω αγωγών, αλλά και ένας καθυστερημένος τυφώνας στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να εντείνουν τις πιέσεις.

«Θα μπορούσαμε εύκολα να δούμε το ευρωπαϊκό benchmark φυσικού αερίου να ανεβαίνει προκειμένου να εξισορροπήσει τις παγκόσμιες ροές και να τιμολογήσει επιθετικά εκτός αγοράς οποιαδήποτε ασιατική ζήτηση», δήλωσε ο James O’Brien, επικεφαλής LNG στην D.Trading, μονάδα της ουκρανικής ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας DTEK.

Εντείνεται ο ανταγωνισμός για τα φορτία LNG

Ο ανταγωνισμός για τις διαθέσιμες ποσότητες φυσικού αερίου έχει ήδη αρχίσει να εντείνεται.

Η Ινδία προσπαθεί να καλύψει το κενό που άφησε η απώλεια προμηθειών από το Κατάρ, αυξάνοντας σημαντικά τις εισαγωγές της. Τον Αύγουστο, οι εισαγωγές LNG της χώρας έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν έξι ετών.

Παράλληλα, η Ταϊβάν και η Ταϊλάνδη αναζητούν πρόσθετες ποσότητες, ενώ η Νότια Κορέα προσπαθεί να εξασφαλίσει φορτία για τον χειμώνα.

Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν ήδη φτάσει σε υψηλά τριετίας, αντανακλώντας την αυξανόμενη ανησυχία για τη διαθεσιμότητα των προμηθειών.

Ακόμη και στην περίπτωση που τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν σύντομα και οι μεταφορές LNG επέστρεφαν σταδιακά σε φυσιολογικά επίπεδα, η αγορά θα παρέμενε σφιχτή, σύμφωνα με τον David Lewis, senior analyst για το φυσικό αέριο και το LNG στη Wood Mackenzie.

Το Κατάρ, που υπό κανονικές συνθήκες αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG στον κόσμο, θα χρειαζόταν περίπου 12 εβδομάδες για να επαναφέρει πλήρως την παραγωγή του, σύμφωνα με τον Lewis. Από αυτή τη διαδικασία εξαιρούνται δύο μονάδες παραγωγής που έχουν υποστεί ζημιές από ιρανικές επιθέσεις.

«Περαιτέρω αυξήσεις των τιμών πριν από τον χειμώνα είναι αρκετά πιθανές», δήλωσε ο Udayan Bhattacharya, chief trader στην Global Risk Management.

Όπως εξήγησε, σε ένα σενάριο όπου τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, το Κατάρ είναι απίθανο να προσφέρει σημαντική ανακούφιση πριν από τον χειμώνα και ενδεχομένως ούτε κατά τη διάρκειά του.

Μεγάλες διαφορές στην ετοιμότητα των ευρωπαϊκών χωρών

Η κατάσταση δεν είναι ίδια σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς οι χώρες παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις ως προς τα επίπεδα των αποθεμάτων τους.

Η Ιταλία έχει καταφέρει να γεμίσει τις αποθήκες της περίπου στο 83%, αφού το κράτος προσέφερε κίνητρα προκειμένου να ενθαρρύνει την αποθήκευση φυσικού αερίου.

Στη Γερμανία, αντίθετα, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης, οι μεγαλύτερες στην Ευρώπη, είναι μόλις λίγο πάνω από το 50% γεμάτες.

Τα χαμηλά γερμανικά αποθέματα ενδέχεται να υποχρεώσουν το Βερολίνο να αυξήσει σημαντικά τις εισαγωγές κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Αυτό θα μπορούσε να εντείνει τον ανταγωνισμό όχι μόνο μεταξύ Ευρώπης και Ασίας αλλά και στο εσωτερικό της ίδιας της Ευρώπης.

Ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων καταγράφονται επίσης στην Ολλανδία και το Βέλγιο, δύο χώρες που διαθέτουν κομβικές εγκαταστάσεις εμπορίας και υποδομές οι οποίες τροφοδοτούν και τις γειτονικές αγορές.

Ένας ακόμη πονοκέφαλος για την ευρωπαϊκή αγορά αναμένεται να εμφανιστεί τον Ιανουάριο, όταν η απαγόρευση της ΕΕ για το ρωσικό LNG θα αφαιρέσει από την αγορά ποσότητες που αντιστοιχούν περίπου στο 5% των αναγκών του μπλοκ σε φυσικό αέριο.

Ορισμένοι traders θεωρούν πιθανό να υπάρξει καθυστέρηση στην εφαρμογή του μέτρου, ωστόσο οι Βρυξέλλες έχουν επανειλημμένα απορρίψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Υπάρχουν σημάδια αποκλιμάκωσης, αλλά δεν αρκούν
Παρά το δύσκολο περιβάλλον, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι οι υψηλότερες ευρωπαϊκές τιμές αρχίζουν να λειτουργούν ως κίνητρο για την προσέλκυση περισσότερων φορτίων.

Οι εισαγωγές LNG της Κίνας μειώθηκαν σημαντικά τον Αύγουστο σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ ορισμένες εταιρείες εξετάζουν πλέον την επαναπώληση φορτίων που είχαν εξασφαλίσει για τον χειμώνα.

Παράλληλα, ορισμένες επιχειρήσεις εμφανίζονται διατεθειμένες να κατευθύνουν αμερικανικά φορτία προς την Ευρώπη, σύμφωνα με τη Maggie Xueting Lin, αναλύτρια της Citigroup.

Ωστόσο, ακόμη και αυτές οι εξελίξεις ενδέχεται να μην είναι αρκετές για να καλυφθούν οι ανάγκες της Ευρώπης. Εάν η περιοχή αποφασίσει ότι χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες, θα πρέπει πιθανότατα να προσφέρει υψηλότερες τιμές ώστε να εκτρέψει φορτία από άλλες αγορές.

«Θα πρέπει να υπάρχει επείγουσα ανάγκη στην αγορά να γεμίσουν οι αποθήκες της Ευρώπης», δήλωσε ο Martijn Rats, global commodities strategist και επικεφαλής ευρωπαϊκής ενεργειακής έρευνας στη Morgan Stanley.

Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, αυτή η αίσθηση επείγοντος δεν είναι ακόμη αρκετά ισχυρή.

«Η περιοχή δεν προσελκύει αρκετό LNG και με τις τρέχουσες τιμές είναι απίθανο να το κάνει», σημείωσε.

Έτσι, καθώς το καλοκαίρι πλησιάζει στο τέλος του, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν δύσκολο συνδυασμό χαμηλών αποθεμάτων, υψηλών τιμών και περιορισμένης προσφοράς. Η εξέλιξη του πολέμου με το Ιράν, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, οι καιρικές συνθήκες και η ζήτηση από την Ασία θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες που θα κρίνουν εάν η ήπειρος θα καταφέρει να περάσει τον χειμώνα χωρίς νέα σοβαρή ενεργειακή αναστάτωση.

 

Διαβάστε επίσης 

Τραμπ: «Είμαστε έτοιμοι να χτυπήσουμε ξανά το Ιράν» – Νέα επίθεση της Τεχεράνης σε αμερικανικές βάσεις στο Κουβέιτ

Βενεζουέλα: Τι περιλαμβάνουν οι ενεργειακές συμφωνίες με Chevron και ENI

Wall Street: Επιστροφή σε θετικό έδαφος με πρωταγωνίστριες τις Dell και Nvidia