ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η Yayoi Kusama δεν έγινε fashion icon επειδή κάποια στιγμή η μόδα αποφάσισε να την ανακαλύψει. Η σχέση της με τη μόδα είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα από τη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1960, όταν το καλλιτεχνικό κατεστημένο την αντιμετώπιζε ακόμη ως outsider.
Πολύ πριν τα Infinity Mirror Rooms γίνουν παγκόσμιο φαινόμενο στο Instagram και πολύ πριν οι κολοκύθες της φτάσουν σε τιμές εκατομμυρίων, η μόδα είχε καταλάβει ότι η εικαστική της εικόνα μπορεί να γίνει ταυτόχρονα τέχνη, ταυτότητα και brand.
Η Ιαπωνίδα καλλιτέχνιδα πέθανε στις 14 Αυγούστου 2026 σε νοσοκομείο του Τόκιο, σε ηλικία 97 ετών, σύμφωνα με την εταιρεία της. Συνέχισε να ζωγραφίζει μέχρι τις τελευταίες ημέρες της ζωής της.
Γεννημένη το 1929 στο Ματσουμότο της Ιαπωνίας, η Kusama άρχισε να ζωγραφίζει από παιδί, μετατρέποντας τις παραισθήσεις της από λουλούδια, κουκκίδες και επαναλαμβανόμενα μοτίβα σε εικόνες.
Το 1957 εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη και μέσα σε λίγα χρόνια δημιούργησε ένα προσωπικό σύμπαν από βούλες, καθρέφτες και φουσκωτά γλυπτά. Η ίδια υποστήριζε ότι πολλές από τις ιδέες της εκείνης της περιόδου υιοθετήθηκαν αργότερα από άνδρες καλλιτέχνες όπως ο Andy Warhol, ο Claes Oldenburg και ο Λουκάς Σαμαράς , ενώ εκείνη παρέμενε στο περιθώριο.
Η μόδα όμως δεν την άφησε εκεί.
Kusama Corner και Bloomingdale’s
Το 1968 ίδρυσε τη Kusama Fashion Company και άρχισε να δημιουργεί avant-garde ρούχα στη Νέα Υόρκη. Τα σχέδιά της πωλούνταν ακόμη και στο Bloomingdale’s, που δημιούργησε το περίφημο Kusama Corner.
Για την Kusama το ρούχο δεν ήταν ποτέ απλώς ρούχο. Ήταν η προέκταση του performance, του σώματος και της ζωγραφικής. Στη δεκαετία του ’60 τα γυμνά σώματα, το body painting και τα ρούχα ήταν μέρος μιας μεγαλύτερης καλλιτεχνικής πράξης. Η μόδα ήταν ένα ακόμα πεδίο στο οποίο μπορούσε να εφαρμόσει την εμμονή της με την επανάληψη και την «αυτοεξάλειψη».
Η ιδέα ήταν σχεδόν ριζοσπαστική για την εποχή. Το σώμα δεν φορούσε απλώς ένα έργο τέχνης αλλά γινόταν το ίδιο έργο τέχνης.
Η εικόνα της έγινε το σήμα κατατεθέν της. Η κόκκινη περούκα, το έντονο μακιγιάζ, τα πουά και τα θεατρικά κοστούμια δημιούργησαν μια persona που ήταν αναγνωρίσιμη από απόσταση.
Σήμερα αυτό μοιάζει αυτονόητο για έναν καλλιτέχνη που λειτουργεί μέσα στην pop culture. Για την Kusama ήταν μέρος της πρακτικής της πολύ πριν υπάρξει η σημερινή οικονομία των σελέμπριτι και των συνεργασιών μόδας.
Marc Jacobs και Louis Vuitton
Η μεγάλη αναγνώριση ήρθε αργότερα. Το 2006, ο Marc Jacobs, τότε καλλιτεχνικός διευθυντής της Louis Vuitton, επισκέφθηκε την Kusama στο στούντιό της στην Ιαπωνία. Η συνάντηση έθεσε τα θεμέλια για τη συνεργασία που θα άλλαζε τον τρόπο με τον οποίο η μόδα πολυτελείας ενσωματώνει τη σύγχρονη τέχνη.
Το 2012, η συνεργασία με τη Louis Vuitton έγινε πραγματικότητα και απέκτησε από εκεί και μετά παγκόσμια διάσταση. Η συλλογή, που κυκλοφόρησε σε δύο φάσεις, μετέφερε το χαρακτηριστικό λεξιλόγιο της Kusama πάνω σε ready-to-wear ενδύματα, δερμάτινα είδη, τσάντες, παπούτσια, αξεσουάρ, κοσμήματα και ρολόγια. Οι βούλες της άρχισαν να πολλαπλασιάζονται πάνω στο monogram canvas και στο Vernis δέρμα, σε έντονα χρώματα όπως κόκκινο, λευκό, κίτρινο και μπλε.
Σίγουρα δεν ήταν μια περιορισμένη συλλογή με μια σελέμπριτι. Η Louis Vuitton μετέφερε ολόκληρο το σύμπαν της Kusama στον χώρο του καταστήματος. Το πρώτο pop-up στο Soho της Νέας Υόρκης ήταν καλυμμένο με πουά και γλυπτικές προεξοχές, ενώ ακολούθησαν pop-ups σε άλλες πόλεις.
Η ίδια η Kusama είχε περιγράψει τον Jacobs με ιδιαίτερη εκτίμηση για την «ειλικρινή του στάση απέναντι στην τέχνη» μια στάση που, όπως έλεγε, μοιράζονταν.
Lancôme beauty
Η μετάβαση από την τέχνη στη μόδα άρχισε να επεκτείνεται και στον χώρο της ομορφιάς. Το 2011, η Kusama δημιούργησε artwork για έξι περιορισμένες εκδόσεις lip glosses της Lancôme.
Η σημασία των συνεργασιών εντοπίζεται όχι τόσο στο ίδιο το προϊόν όσο στο γεγονός ότι το όνομα και η αισθητική της μπορούσαν να λειτουργήσουν πέρα από μια γκαλερί ή ένα μουσείο. Η Kusama μεταμορφώθηκε σε μια οπτική ταυτότητα που μπορούσε να εμφανιστεί σε ένα έργο τέχνης, σε ένα κραγιόν, σε μια τσάντα ή σε μια βιτρίνα και να παραμένει αμέσως αναγνωρίσιμη.
Και μετά τα Harrods
Το δεύτερο δημιουργικό κεφάλαιο για τη Louis Vuitton, το 2023, ήταν ακόμα πιο φιλόδοξο. Έντεκα χρόνια μετά την πρώτη συνεργασία, ο οίκος επέστρεψε στην Kusama για μια νέα συλλογή.
Αυτή τη φορά οι κουκκίδες δεν περιορίστηκαν στα προϊόντα. Κατέλαβαν τις βιτρίνες, τις boutique και τις καμπάνιες, μετατρέποντας ολόκληρο το περιβάλλον της Louis Vuitton σε προέκταση του κόσμου της.
Στο Harrods του Λονδίνου, το αποτέλεσμα έφτασε στα όρια του θεάματος. Τα χαρακτηριστικά dots της Kusama εισέβαλαν μέσα και έξω από το ιστορικό πολυκατάστημα, με dedicated pop-up και μια εικαστική εγκατάσταση που χρησιμοποίησε το πολυκατάστημα πολυτελών ειδών σαν έναν τεράστιο καμβά.
Πλέον, τα πράγματα είχαν αλλάξει κατά πολύ σε σχέση με το 1968. Τότε η Kusama προσπαθούσε να βρει χώρο για τη δική της avant-garde μόδα στη Νέα Υόρκη. Το 2023 η μόδα δημιουργούσε χώρο για την Kusama.
Η ισχυρή ταυτότητα ως κληρονομιά
Η Kusama κατάφερε να κάνει κάτι εξαιρετικά δύσκολο πλέον. Δημιούργησε μια οπτική γλώσσα που δεν χρειαζόταν υπογραφή. Και η μόδα πολυτελείας κατάλαβε την αξία του κόσμου της.
Η συνεργασία με τη Louis Vuitton επαναλήφθηκε, η εικόνα της πέρασε στις βιτρίνες του Παρισιού, του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης και το 2023 γιγαντιαίες αναπαραστάσεις της ίδιας της Kusama έγιναν μέρος του θεάματος.
Όσοι δεν την γνώριζαν την έμαθαν. Λάτρεις της μόδας παγκοσμίως που αγνοούσαν την καλλιτεχνική της προσέγγιση και αισθητική αλλά και ολόκληρη την ιστορία της, γνώρισαν τη δημιουργό πίσω από κάθε τσάντα και παπούτσι.
Έτσι, η γυναίκα που κάποτε αισθανόταν ότι το ανδροκρατούμενο κατεστημένο της Νέας Υόρκης της είχε κλέψει ιδέες, κατέληξε να έχει κάτι πολύ πιο ισχυρό. Έχτισε μια εικόνα που κανείς δεν μπορούσε να αντιγράψει χωρίς να παραδεχθεί από πού προερχόταν.
Στην αρχή της πορείας της, μπορεί κάποιοι να έκριναν τις ζωγραφιές της ως παιδικές ή απλοϊκές. Οι ίδιες όμως δημιουργίες ήταν αυτές που αργότερα την έκανα όχι μόνο διάσημη, αλλά και εκατομμυριούχο.
Από το Kusama Corner στα Bloomingdale’s μέχρι το Harrods και τις γιγαντιαίες βιτρίνες της Louis Vuitton, η διαδρομή της ταξίδεψε σχεδόν για έναν αιώνα, η κληρονομιά της όμως σίγουρα πέρασε στην αιωνιότητα.
Διαβάστε επίσης:
Vemödalen: To τέλος της δημιουργικότητας και της πρωτοτυπίας
Hermès, Chanel, Loewe: Η εικονογράφηση ως αντίσταση στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Louis Vuitton Hotel: Ένα ξενοδοχείο χωρίς δωμάτια στο Λονδίνο – εδώ δεν κοιμάσαι, αλλά ονειρεύεσαι
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.