ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Οι τιμές του σιταριού έχουν εκτιναχθεί, καθώς οι κλιμακούμενες επιθέσεις της Ρωσίας και της Ουκρανίας σε λιμάνια και εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα απειλούν να περιορίσουν τις θαλάσσιες εξαγωγές σιτηρών από δύο από τους μεγαλύτερους προμηθευτές παγκοσμίως.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στο σιτάρι έχουν ανέβει κοντά σε υψηλά τριετίας, καθώς οι αγορές αντιδρούν στις αυξανόμενες διαταραχές στις εξαγωγικές δραστηριότητες. Μεταξύ άλλων, έχουν σημειωθεί επιθέσεις στο μεγαλύτερο λιμάνι της Ουκρανίας στον Δούναβη, καθώς και σε ρωσικούς τερματικούς σταθμούς σιτηρών στη Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα τις τελευταίες δύο εβδομάδες, όπως μεταδίδουν οι Financial Times.
«Είναι χειρότερο για την αγορά σιταριού από ό,τι ήταν τα Στενά του Ορμούζ για το αργό πετρέλαιο», δήλωσε ο Andrey Sizov, διευθύνων σύμβουλος της SovEcon, εταιρείας ερευνών που επικεντρώνεται στις αγορές αγροτικών προϊόντων της Μαύρης Θάλασσας, αναφερόμενος στις επιπτώσεις που είχε στις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες το σχεδόν κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ κατά τον πόλεμο με το Ιράν.
«Όσο περισσότερο διαρκεί αυτή η κατάσταση, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι συνέπειες», πρόσθεσε, καθώς δεν διαφαίνεται αποκλιμάκωση στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Στο επίκεντρο Ρωσία και Ουκρανία
Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιτηρών στον κόσμο και η Ουκρανία ο πέμπτος μεγαλύτερος. Μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου 30% της παγκόσμιας προσφοράς σιταριού.
Οι διαταραχές στα λιμάνια των δύο χωρών στη λεκάνη της Αζοφικής και της Μαύρης Θάλασσας αναμένεται να μειώσουν τις παγκόσμιες προμήθειες έως και κατά 86 εκατ. τόνους φέτος, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 17% των παγκόσμιων εξαγωγών δημητριακών, σύμφωνα με την Oxford Economics.
Από αυτές τις ποσότητες, περίπου 52 εκατ. τόνοι ρωσικών εξαγωγών και 34 εκατ. τόνοι ουκρανικών εξαγωγών κινδυνεύουν να επηρεαστούν.
Η Oxford Economics εκτιμά ότι οι εναλλακτικές διαδρομές για τις ουκρανικές εξαγωγές μέσω σιδηροδρόμου και του Δούναβη θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν μόλις περίπου 17 εκατ. τόνους, ακόμη και εάν αυξανόταν η διαθέσιμη χωρητικότητα στις συγκεκριμένες διαδρομές.
Σταματούν οι εξαγωγές από τα ουκρανικά λιμάνια
Οι ρωσικές επιθέσεις σε φορτηγά πλοία έχουν προκαλέσει ουσιαστικά διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω της Οδησσού, του μεγαλύτερου λιμανιού της Ουκρανίας, καθώς και άλλων ουκρανικών λιμανιών στη Μαύρη Θάλασσα, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η βασική περίοδος συγκομιδής της χώρας.
Παράλληλα, ουκρανική επίθεση στη Νοβοροσίσκ την περασμένη εβδομάδα ανάγκασε και τους τρεις μεγάλους τερματικούς σταθμούς σιτηρών του ρωσικού λιμανιού να αναστείλουν τη λειτουργία τους.
Η Ουκρανία έχει συμφωνήσει, έπειτα από παρότρυνση του Αμερικανού αντιπροέδρου JD Vance, να μην επαναλάβει τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια που χρησιμοποιούν τον τερματικό σταθμό πετρελαίου της Νοβοροσίσκ. Ωστόσο, δεν έχει αναλάβει αντίστοιχη δέσμευση για τους τερματικούς σταθμούς σιτηρών.
Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα δυσμενής, καθώς η συγκομιδή του χειμερινού σιταριού βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και στις δύο χώρες, ενώ ο Αύγουστος σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου αιχμής για τη μεταφορά της νέας σοδειάς σε διεθνείς αγοραστές.
Οι πρόσφατες επιθέσεις έχουν μειώσει δραματικά τις ποσότητες σιτηρών που εξάγονται από την Ουκρανία, η οποία βασίζεται στη γεωργία για περίπου 60% των εσόδων της από εξαγωγές. Οι εξαγωγές σιτηρών της χώρας αυτόν τον μήνα είναι μειωμένες κατά περίπου 75% σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.
Στο «κόκκινο» η Μαύρη Θάλασσα
Και η Ρωσία δυσκολεύεται να μεταφέρει τη σοδειά της, καθώς η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις σε λιμάνια και πλοία.
Η SovEcon εκτιμά ότι η Ρωσία θα εξαγάγει περίπου 2,2 εκατ. τόνους σιτηρών αυτόν τον μήνα, έναντι περίπου 4,6 εκατ. τόνων τον Αύγουστο του 2025, με το μεγαλύτερο μέρος των φορτίων να μεταφέρεται μέσω διαδρομών εκτός της λεκάνης της Αζοφικής και της Μαύρης Θάλασσας.
«Η δυναμικότητα εξαγωγών σιτηρών της Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα και την Αζοφική Θάλασσα έχει αυτή τη στιγμή σταματήσει», δήλωσε ο Sizov.
Η εξαγωγική δυναμικότητα στην περιοχή έχει μειωθεί από περίπου 3,3 εκατ. τόνους τον μήνα σε μόλις 250.000 τόνους, που αντιστοιχούν στη μοναδική εγκατάσταση που εξακολουθεί να λειτουργεί στο ρωσικό λιμάνι Τουάπσε στη Μαύρη Θάλασσα.
«Δεν αποκλείουμε περαιτέρω επιθέσεις στη Νοβοροσίσκ, ιδιαίτερα δεδομένων των αναφορών ότι τα τοπικά συστήματα αεράμυνας έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές», πρόσθεσε ο Sizov.
Σήμα κινδύνου για τις τιμές τροφίμων
Η εκτίναξη των τιμών του σιταριού ενισχύει τις πιέσεις στις αγορές αγροτικών εμπορευμάτων, οι οποίες αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα λόγω της εκτεταμένης ξηρασίας, των διαταραχών που συνδέονται με το καιρικό φαινόμενο El Niño και των ελλείψεων λιπασμάτων που προέκυψαν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Οι εξελίξεις προκαλούν ανησυχίες ότι η νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη άνοδο των παγκόσμιων τιμών τροφίμων.
«Αναμένουμε ότι οι παγκόσμιες τιμές τροφίμων θα αυξηθούν κατά 11,8% φέτος και κατά 4,8% το 2027», δήλωσε η Tatiana Orlova, επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics.
Αν και ο πληθωρισμός των τροφίμων φέτος αναμένεται να είναι χαμηλότερος από πέρυσι, πρόσθεσε, «δεδομένου ότι η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιτηρών παγκοσμίως και η Ουκρανία ο πέμπτος μεγαλύτερος, η πρόσφατη κλιμάκωση των συγκρούσεων στην Αζοφική και τη Μαύρη Θάλασσα θα μπορούσε να προκαλέσει ένα σοβαρότερο παγκόσμιο σοκ στις τιμές των τροφίμων».
Οι τιμές των σιτηρών είχαν εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, αλλά υποχώρησαν μετά την πρωτοβουλία για τα σιτηρά στη Μαύρη Θάλασσα, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, η οποία επέτρεπε την ελεύθερη διέλευση των πλοίων.
Μετά την κατάρρευση της συμφωνίας τον Ιούλιο του 2023, η Ουκρανία ανέπτυξε νέες εξαγωγικές διαδρομές κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας προς το ρουμανικό λιμάνι Κωνστάντζα και μέσω του Δούναβη.
Ωστόσο, το φετινό καλοκαίρι χαρακτηρίζεται από ακραίες θερμοκρασίες και χαμηλές βροχοπτώσεις, γεγονός που έχει μειώσει τη στάθμη του Δούναβη, περιορίζοντας το φορτίο που μπορούν να μεταφέρουν τα πλοία και αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς.
Την περασμένη εβδομάδα, η Ρωσία επιτέθηκε επίσης στις υποδομές του Ισμαήλ, του μεγαλύτερου ουκρανικού λιμανιού εξαγωγής σιτηρών στον Δούναβη.
Παρά την άνοδο των προθεσμιακών συμβολαίων σιταριού, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τιμές δεν αποτυπώνουν ακόμη επαρκώς τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης διαταραχής στις προμήθειες από τη Μαύρη Θάλασσα.
Ακόμη και πριν από την τελευταία επίθεση στη Νοβοροσίσκ, ο όμιλος αγροτικών ερευνών BMI προειδοποιούσε ότι η αγορά τιμολογούσε «σχετικά μικρή παρατεταμένη διαταραχή», χαρακτηρίζοντας αυτή την εκτίμηση «λανθασμένη».
Μια παρατεταμένη ή επαναλαμβανόμενη διακοπή των ρωσικών και ουκρανικών εξαγωγών θα είχε συνέπειες για την παγκόσμια προσφορά σιταριού «δυσανάλογα μεγάλες σε σχέση με αυτό που αποτυπώνουν σήμερα οι τιμές», ανέφερε.
«Οι έμποροι εμπορευμάτων δεν πιστεύουν πλέον στα σοκ προσφοράς», δήλωσε ο Sizov, σημειώνοντας ότι από το 2022 η αγορά έχει υιοθετήσει την αντίληψη πως όλα τα προβλήματα στη Μαύρη Θάλασσα είναι προσωρινά.
Ωστόσο, ο ίδιος εκτίμησε ότι το υψηλό τριετίας που κατέγραψαν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σιταριού τον Ιούλιο αναμένεται σύντομα να ξεπεραστεί.
Διαβάστε επίσης:
Κοντά σε προσωρινή εμπορική συμφωνία ΗΠΑ και Καναδάς για χάλυβα και αλουμίνιο
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.