Πέθανε ο ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

Με βαθύτατη θλίψη και ιδιαίτερη συγκίνηση η Ακαδημία Αθηνών έλαβε γνώση της απώλειας του Ακαδημαϊκού και εξέχοντος επιστήμονος στο πεδίο της Κοινωνιολογίας και Κοινωνικής Θεωρίας, Κωνσταντίνου Τσουκαλά.

Ο εκλιπών γεννήθηκε στην Αθήνα το 1937. Έλαβε πτυχίο από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1958) και συνέχισε με Μεταπτυχιακές σπου­δές στα Πανεπιστήμια Χαϊδελβέργης (1959-1960), Μονάχου (1960-1961), Παρισίων (1963-1964) και Yale (1966). Υπήρξε Senior Research Fellow στο Πανεπιστήμιο Yale (1966) καθώς και Docteur ès Lettres et Sciences Humaines του Πανεπιστημίου Panthéon-Sorbonne Παρισίων (Paris 1) με «mention très honorable».

Διετέλεσε επίσης Επιστημονικός Συνεργάτης του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) (1964-1967), ερευνητής του Centre national de recherche scientifique (CNRS) της Γαλλίας (1968-1969), Γενικός Διευθυντής (1981-1989) και εν συνεχεία πρόεδρος του ΔΣ του Εθνικού Κέντρου Κοι­νωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) (1993-1995), αρχηγός της ελληνικής αντιπροσωπείας στη διάσκεψη του ΟΗΕ για την κοινωνική ανά­πτυξη (1994-1996), μόνιμο μέλος του «Carrefour européen des sciences et la culture» που οργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένω­ση υπό την προεδρία του Jacques Delors, Μέλος της Εθνικής Επι­τροπής Βιοηθικής, Senior Research Fellow στο Πανεπιστήμιο Yale (1967-1968), Κα­θηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Paris VIII Vincennes (1969-1981), Καθηγητής Κοινωνιολογίας στη Νο­μική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1981-1985), Κα­θηγητής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών (1985-2004) και Πρόεδρος του Τμήματος, Επισκέπτης Καθηγητής στα Πα­νεπιστήμια Panthéon-Sorbonne (Paris1), Princeton, Columbia, City University of New York, Bosporus και UAM Iztapalapa της Πόλης του Μεξικού, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πα­νεπιστημίου Αθηνών, Επίτιμος Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κρήτης (2009), Επίτιμος Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου (2011). Έχει συμμετάσχει με ομιλίες και παρεμβάσεις σε συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν σε διάφορα πανεπιστήμια της Ευρώπης, της Αμερικής και της Αυστραλίας. Έχει διατελέσει πρόεδρος ιδρυμά­των, επιτροπών, εταιρειών και μουσείων και έχει τιμηθεί με αρι­στεία για τη συμβολή του στις επιστήμες και τις τέχνες.

Ανέπτυξε πλούσιο και υψηλού επιπέδου συγγραφικό έργο. Μεταξύ των κυριότερων έργων του συγκαταλέγονται τα εξής: The Greek Tragedy, Harmondsworth Penguin (1969), Εί­δωλα πολιτισμού: Ελευθερία, ισότητα και αδελφότητα στη σύγχρονη πολι­τεία. Αθήνα, Θεμέλιο (1982), Πόλεμος και ειρήνη μετά το τέλος της ιστορίας, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη (2006), Age of Anxiety, London, Eris (2018). Ένα από τα πιο πρόσφατα έργα του είναι το The Greek Revolution. A critical dictionary. Edited by Paschalis M. Kitromilidis and Constantinos Tsoukalas, Cambridge, MA: Harvard University Press (2021).

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς εξελέγη το 2025 τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, στην έδρα «Κοινωνιολογίας-Κοινωνικής Θεωρίας», στη Γ’ Τάξη των Ηθικών και Κοινωνικών Επιστημών. Τα τακτικά μέλη, το ερευνητικό και διοικητικό προσωπικό της Ακαδημίας εκφράζουν τα ειλικρινή συλλυπητήριά τους προς τους οικείους και συνεργάτες του. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς υπήρξε ένας σπουδαίος στοχαστής και μία εμβληματική προσωπικότητα στο πεδίο των Κοινωνικών Επιστημών. Περνάει στην αιωνιότητα ως ένας σημαίνων Κοινωνικός Φιλόσοφος, ο οποίος άφησε μία πολύτιμη παρακαταθήκη στην ελληνική και διεθνή κοινότητα με το πολυσχιδές ακαδημαϊκό του έργο, την οξυδερκή κριτική του θεώρηση αλλά και την καθοριστική συμβολή του ως ενεργού πολίτη, ενισχύοντας ουσιαστικά την Κοινωνία των Πολιτών. Το κενό που αφήνει στην Ακαδημία Αθηνών αλλά και στον επιστημονικό χώρο εν γένει είναι δυσαναπλήρωτο.

Η Ακαδημία Αθηνών αναρτά μεσίστιο τη σημαία του Μεγάρου της επί τρεις ημέρες από σήμερα.