ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η Σαουδική Αραβία αντιτάχθηκε στην ένταξη της Αιγύπτου στη συμφωνία ασφαλείας που υπέγραψε την περασμένη εβδομάδα με την Τουρκία και το Πακιστάν, παρά τις προσπάθειες της Άγκυρας να συμπεριληφθεί και το Κάιρο σε αυτή, δήλωσαν στο Middle East Eye τρεις σαουδαραβικές πηγές με γνώση των σχετικών συζητήσεων.
Μία από τις πηγές, πρώην υψηλόβαθμος σύμβουλος της σαουδαραβικής μοναρχίας, ανέφερε ότι το Ριάντ δεν επιθυμούσε την ένταξη της Αιγύπτου στη συμφωνία, «τουλάχιστον προς το παρόν».
Και οι τρεις πηγές, οι οποίες μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος, υποστήριξαν ότι πίσω από τη στάση του Ριάντ βρίσκεται η αυξανόμενη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση του Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, αλλά και η εκτίμηση ότι η Αίγυπτος δεν διαθέτει πλέον τη στρατηγική και στρατιωτική αξία που είχε στο παρελθόν.
Η Συμφωνία της Μέκκας και η ρήτρα συλλογικής άμυνας
Η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, που υπογράφηκε την Παρασκευή στην ιερή για τους μουσουλμάνους πόλη, δεσμεύει τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν να θεωρούν μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες ως επίθεση εναντίον όλων.
Σαουδάραβες αξιωματούχοι την έχουν παρουσιάσει ως μηχανισμό ενίσχυσης των κοινών αμυντικών δυνατοτήτων, αν και παραμένουν ασαφή τα επιχειρησιακά χαρακτηριστικά της, οι ακριβείς προϋποθέσεις ενεργοποίησής της και ο τρόπος με τον οποίο θα παρέχεται στρατιωτική συνδρομή σε περίπτωση κρίσης.
Η δυσαρέσκεια του Ριάντ με τον Σίσι
Σύμφωνα με τις πηγές, η άρνηση του Ριάντ να δεχθεί την Αίγυπτο συνδέεται με τις εντάσεις που υποβόσκουν εδώ και καιρό στις σχέσεις των δύο χωρών.
Η Σαουδική Αραβία υπήρξε ο μεγαλύτερος οικονομικός υποστηρικτής της κυβέρνησης Σίσι μετά την ανάληψη της εξουσίας το 2013, διαθέτοντας αρχικά περίπου 25 δισ. δολάρια για τη στήριξη της αιγυπτιακής οικονομίας.
Σταδιακά, ωστόσο, το Ριάντ φέρεται να απογοητεύτηκε από αυτό που θεωρεί έλλειψη αντίστοιχης στήριξης από το Κάιρο σε κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας.
Μία από τις πηγές χαρακτήρισε «ελάχιστο και αναξιόπιστο» τον ρόλο της Αιγύπτου στον μακροχρόνιο πόλεμο της Σαουδικής Αραβίας με τους Χούθι στην Υεμένη, ενώ ανάλογη δυσαρέσκεια φέρεται να υπάρχει για τη στάση της κατά τον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.
Το αγκάθι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι οι στενές σχέσεις του Καΐρου με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι σαουδαραβικές πηγές κάνουν λόγο ακόμη και για «υποταγή» του Καΐρου στο Άμπου Ντάμπι, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ έχουν επιδεινωθεί λόγω, μεταξύ άλλων, της υποστήριξης των Εμιράτων προς αυτονομιστικές δυνάμεις στη νότια Υεμένη, τις οποίες το Ριάντ θεωρεί απειλή για την εθνική του ασφάλεια και τα συμφέροντά του.
Δύο πηγές επισήμαναν ότι η Αίγυπτος έστειλε συστήματα αεράμυνας και μαχητικά αεροσκάφη στα ΗΑΕ ως απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις, ενώ ο Σίσι επισκέφθηκε περισσότερες από μία φορές τον πρόεδρο των Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ κατά τη διάρκεια του πολέμου. Αντίστοιχες κινήσεις, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν έγιναν προς τη Σαουδική Αραβία.
Το Ριάντ φέρεται επίσης να θεωρεί ότι αρκετές πολιτικές του Άμπου Ντάμπι συγκρούονται ακόμη και με τα ίδια τα στρατηγικά συμφέροντα της Αιγύπτου. Μεταξύ αυτών αναφέρονται η εμπλοκή των ΗΑΕ στη Σομαλιλάνδη, η στρατηγική σχέση τους με το Ισραήλ, η υποστήριξή τους προς την Αιθιοπία στη διαμάχη για το Μεγάλο Φράγμα της Αναγέννησης και η στήριξή τους στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) στο Σουδάν.
«Η Αίγυπτος παίρνει και δεν δίνει τίποτα πίσω»
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η εικόνα που μεταφέρει ο πρώην υψηλόβαθμος σύμβουλος της σαουδαραβικής μοναρχίας για το πώς αντιμετωπίζεται πλέον η Αίγυπτος στο Ριάντ. «Η Αίγυπτος ήταν πάντοτε εξαρτημένη από εμάς, από τις ΗΠΑ, και δεν δίνει τίποτα πίσω. Απλώς παίρνει και παίρνει χωρίς κανένα αντάλλαγμα», υποστήριξε.
Άλλη πηγή περιέγραψε τη σχέση επί Σίσι ως μια σχέση στην οποία η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει πλέον την Αίγυπτο περισσότερο ως χώρα που εξαρτάται από την οικονομική στήριξη του Κόλπου παρά ως αξιόπιστο στρατηγικό εταίρο.
Η Τουρκία ήθελε την Αίγυπτο στη συμφωνία
Η στάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με εκείνη της Άγκυρας. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν χαρακτήρισε το Σάββατο την Αίγυπτο «φυσικό εταίρο» της Τουρκίας και υποστήριξε ότι δεν υπάρχει λόγος να μην ενταχθεί τελικά στη συμμαχία, όταν διευθετηθούν τα τεχνικά ζητήματα.
Τουρκικές πηγές ανέφεραν στο Middle East Eye ότι η Άγκυρα κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για να συμπεριλάβει την Αίγυπτο στη συμφωνία και πρότεινε επισήμως τη συμμετοχή της. Σύμφωνα με την τουρκική εκδοχή, όταν έγινε σαφές ότι το Κάιρο δεν ήταν έτοιμο να συμμετάσχει, οι υπόλοιπες χώρες αποφάσισαν να προχωρήσουν χωρίς αυτό.
Οι σαουδαραβικές πηγές, ωστόσο, αμφισβητούν ότι ήταν η Αίγυπτος εκείνη που απέρριψε το ενδεχόμενο συμμετοχής. Ο πρώην σύμβουλος χαρακτήρισε «γελοίο» τον ισχυρισμό ότι το Κάιρο αποφάσισε να μείνει εκτός.
«Η πραγματικότητα είναι ότι ο Σίσι θα ήταν πρόθυμος να συμμετάσχει ώστε να αποκομίσει τα οικονομικά οφέλη αυτής της συμφωνίας, όπως κάνει συνήθως», υποστήριξε.
«Σοβαρές ανησυχίες για την πίστη του Σίσι»
Κατά την ίδια πηγή, οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι έχουν «σοβαρές ανησυχίες» σχετικά με την αξιοπιστία του Σίσι και δεν θεωρούν ότι μπορούν να τον εμπιστευθούν στον ίδιο βαθμό με την ηγεσία της Τουρκίας και του Πακιστάν.
«Καταλαβαίνουμε ότι οι Τούρκοι ήθελαν να συμπεριληφθεί η Αίγυπτος και καταλαβαίνουμε γιατί», ανέφερε, αφήνοντας πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο ένταξής της στο μέλλον «εάν δούμε αλλαγή ή βελτίωση».
Γιατί θεωρούν ισχυρότερες Τουρκία και Πακιστάν
Οι πηγές υποστήριξαν επίσης ότι η απόφαση δεν σχετίζεται αποκλειστικά με τις πολιτικές ισορροπίες, αλλά και με τις στρατιωτικές δυνατότητες των υποψήφιων εταίρων.
Η Τουρκία διαθέτει μια ολοένα πιο εξελιγμένη αμυντική βιομηχανία, ενώ το Πακιστάν έχει σημαντικό τομέα παραγωγής οπλικών συστημάτων και πολυάριθμες ένοπλες δυνάμεις.
Αντίθετα, σύμφωνα με τις σαουδαραβικές πηγές, η στρατιωτική παραγωγή της Αιγύπτου επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό σε προϊόντα πολιτικής χρήσης και δεν προσφέρει αντίστοιχο επίπεδο προηγμένης αμυντικής τεχνολογίας.
«Ο ρόλος του στρατού θα έπρεπε να είναι να επενδύει στις στρατιωτικές παραγωγικές του δυνατότητες και όχι να ασχολείται με επενδύσεις και τη διαχείριση εργοστασίων τροφίμων», σχολίασε μία από τις πηγές. Παράλληλα, εκφράζονται αμφιβολίες για την επιχειρησιακή ετοιμότητα και αποτελεσματικότητα των αιγυπτιακών ενόπλων δυνάμεων.
Από κεντρική δύναμη της περιοχής στο περιθώριο
Η σαουδαραβική αποτίμηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση για τη σταδιακή υποχώρηση της περιφερειακής επιρροής της Αιγύπτου.
Για δεκαετίες, το Κάιρο αποτελούσε βασικό στρατιωτικό εταίρο των κρατών του Κόλπου. Η Αίγυπτος, για παράδειγμα, συμμετείχε στον υπό αμερικανική ηγεσία συνασπισμό που εκδίωξε τις ιρακινές δυνάμεις από το Κουβέιτ το 1991.
Σήμερα, σύμφωνα με τις πηγές, το Κουβέιτ εμφανίζεται περισσότερο πρόθυμο να ενταχθεί στη Συμφωνία της Μέκκας παρά να στηριχθεί στην αμυντική σχέση που διατηρούσε κάποτε με την Αίγυπτο.
Ο πρώην σύμβουλος υποστήριξε μάλιστα ότι, παρά τις έντονες διακυμάνσεις στις σχέσεις Ριάντ και Άγκυρας τα προηγούμενα χρόνια, η σημερινή σαουδαραβική ηγεσία θεωρεί πλέον την Τουρκία πιο αξιόπιστο εταίρο από την Αίγυπτο.
Η πόρτα δεν έχει κλείσει οριστικά
Η αντίθεση στην ένταξη της Αιγύπτου αποτυπώνεται και σε φιλοκυβερνητικούς λογαριασμούς στα σαουδαραβικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο ανώνυμος λογαριασμός @Columbuos, ο οποίος θεωρείται ευρέως ότι συνδέεται με τον πρώην στενό συνεργάτη του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, Σαούντ αλ Καχτάνι, ανέφερε ότι «η πόρτα της συμμαχίας δεν είναι ανοιχτή σε όσους θέλουν απλώς να λύσουν τα προβλήματά τους και να επωφεληθούν χωρίς να συμμετέχουν στην ίδια αποστολή ασφάλειας για την περιοχή».
«Η εποχή των φανταστικών δικαιωμάτων, της φιλανθρωπίας και της μονόπλευρης προσφοράς έχει περάσει», πρόσθεσε.
Παρά το βαρύ κλίμα, και οι τρεις σαουδαραβικές πηγές επιμένουν ότι η πόρτα της Συμφωνίας της Μέκκας δεν έχει κλείσει οριστικά για την Αίγυπτο. Η θέση του Ριάντ, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, είναι ότι το Κάιρο πρέπει να παραμείνει εκτός.
Διαβάστε επίσης:
Νίκος Χαρδαλιάς: Σε πλήρη επιφυλακή για την αντιμετώπιση των κουνουπιών η Περιφέρεια Αττικής (pics)
Παπαϊωάννου για πανεπιστήμια: Είσοδος με κάρτα στις εστίες – Τέλος στους αυτοδιαχειριζόμενους χώρους
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.