Πώς το NBA σχεδιάζει τα γήπεδα της επόμενης εποχής – Ο Κρις Ρούσο και το τεράστιο project

Το NBA προετοιμάζεται για μία περίοδο μεγάλων αλλαγών, η οποία αφορά τόσο στην πιθανή επέκτασή του στη Βόρεια Αμερική όσο και στη δημιουργία του NBA Europe. Πίσω από το αγωνιστικό και επιχειρηματικό σκέλος του σχεδίου βρίσκεται μία λιγότερο προβεβλημένη, αλλά απολύτως κρίσιμη παράμετρος: τα γήπεδα στα οποία θα διεξάγονται οι αγώνες.

Ο άνθρωπος που έχει αναλάβει εδώ και χρόνια να συνδέει τις απαιτήσεις της λίγκας με τον σχεδιασμό, την κατασκευή και την ανακαίνιση των εγκαταστάσεων είναι ο Κρις Ρούσο. Ο επικεφαλής ακίνητης περιουσίας και εγκαταστάσεων του NBA κατέχει μία θέση που δεν υπάρχει με αντίστοιχη μορφή στην κεντρική διοίκηση καμίας άλλης μεγάλης αμερικανικής αθλητικής λίγκας.

Η σημασία του ρόλου του μεγαλώνει, καθώς το NBA εξετάζει την αύξηση των ομάδων του από 30 σε 32, ενώ ταυτόχρονα μεγάλα έργα βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιάζονται στην Οκλαχόμα Σίτι, στη Φιλαδέλφεια, στο Σαν Αντόνιο και στο Ντάλας. Παράλληλα, αρκετές ομάδες ανακαινίζουν τις υπάρχουσες έδρες τους, ενώ η ευρωπαϊκή επέκταση θα προσθέσει ακόμη περισσότερα γήπεδα στο σύστημα της λίγκας.

Τα περισσότερα από αυτά στην Ευρώπη υπάρχουν ήδη. Το ζητούμενο, όμως, θα είναι κατά πόσο μπορούν να αναβαθμιστούν, ώστε να ανταποκριθούν στις τεχνικές, εμπορικές, τηλεοπτικές και λειτουργικές απαιτήσεις του NBA.

Περισσότερες από 100 σελίδες προδιαγραφών

Το NBA δεν έχει στην ιδιοκτησία του κανένα από τα γήπεδα στα οποία αγωνίζονται οι ομάδες του. Διαθέτει, ωστόσο, μία εξειδικευμένη ομάδα πέντε ανθρώπων, η οποία λειτουργεί ως κεντρικός σύμβουλος για όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με τις εγκαταστάσεις.

Η ομάδα του Ρούσο έχει δύο βασικές αποστολές. Η πρώτη είναι η σύνταξη, η συντήρηση και η επικαιροποίηση ενός εγχειριδίου προδιαγραφών άνω των 100 σελίδων. Η δεύτερη είναι η παροχή συμβουλών στις ομάδες για νέα γήπεδα, ανακαινίσεις, συμβάσεις, επιλογή προμηθευτών, τεχνολογικές εγκαταστάσεις και αξιολόγηση αρχιτεκτονικών προτάσεων.

Οι προδιαγραφές δεν λειτουργούν ως ένας απλός κατάλογος απαγορεύσεων και υποχρεώσεων. Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα Ντέιβιντ Μάνικα, ο οποίος γνωρίζει τον Ρούσο από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, αποτελούν περισσότερο ένα πλαίσιο σχεδιασμού και συνεργασίας. Η λίγκα αντιμετωπίζει τις ομάδες και τους κατασκευαστές ως συνεργάτες και όχι ως ελεγχόμενους που καλούνται απλώς να συμμορφωθούν. Οι κανόνες καλύπτουν ουσιαστικά κάθε πλευρά της λειτουργίας ενός γηπέδου. Αφορούν στον αγωνιστικό χώρο, στα αποδυτήρια, στον φωτισμό, στις θέσεις των τηλεοπτικών συνεργείων, στις κάμερες, στις υποδομές μετάδοσης, στην ασφάλεια, στη μετακίνηση των αθλητών, στη φιλοξενία των θεατών, στις εμπορικές χρήσεις και στους χώρους υψηλών παροχών.

Βασικός στόχος είναι να εξασφαλίζεται κοινό επίπεδο ποιότητας σε όλες τις έδρες. Το NBA θέλει οι αγωνιστικές συνθήκες να παραμένουν ισότιμες και το τηλεοπτικό προϊόν να ανταποκρίνεται στις ίδιες απαιτήσεις, ανεξάρτητα από την πόλη στην οποία διεξάγεται ένας αγώνας. Η συγκεκριμένη τεχνογνωσία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει της επέκτασης. Εφόσον το NBA προχωρήσει από τις 30 στις 32 ομάδες, οι υποψήφιοι επενδυτικοί όμιλοι θα πρέπει να παρουσιάσουν σχέδια εγκαταστάσεων ικανά να στηρίξουν μία ομάδα της λίγκας σε βάθος δεκαετιών. Η υπηρεσία του Ρούσο συμμετέχει ήδη στην αξιολόγηση τέτοιων προτάσεων.

Τριάντα χρόνια και περισσότερα από 200 έργα

Ο Κρις Ρούσο βρίσκεται στο NBA από το 1996 και έχει συμμετάσχει σε περισσότερα από 200 έργα γηπέδων, διαφορετικού μεγέθους και αντικειμένου. Η επαγγελματική διαδρομή του ακολουθεί παράλληλη πορεία με τη μεταβολή της αντίληψης του NBA για τις εγκαταστάσεις και την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας.

Ξεκίνησε την καριέρα του στις αρχές της δεκαετίας του 1990 στην εταιρεία κατασκευών Τέρνερ. Στη συνέχεια δημιούργησε το Τμήμα Σχεδιασμού και Κατασκευών της Νέας Υόρκης, επί δημαρχίας Ρούντι Τζουλιάνι.

Μέσω αυτής της θέσης γνώρισε τον τότε επίτροπο του NBA, Ντέιβιντ Στερν. Ο Στερν τον προσέλαβε το 1996, προκειμένου να βοηθήσει στον σχεδιασμό, στην κατασκευή και στη λειτουργία του πρώτου επίσημου καταστήματος του NBA στο Μανχάταν. Το έργο ολοκληρώθηκε το 1998 και αποτέλεσε ένα από τα πρώτα παραδείγματα της προσπάθειας της λίγκας να επεκτείνει το εμπορικό της αποτύπωμα πέρα από τα γήπεδα.

Ακολούθησε η συνεργασία με τη Χαρντ Ροκ για τη δημιουργία εστιατορίου με την ταυτότητα του NBA. Το εγχείρημα δεν είχε διάρκεια, έδειξε όμως πόσο νωρίς ο Στερν είχε αντιληφθεί ότι τα ακίνητα, τα καταστήματα και οι χώροι ψυχαγωγίας μπορούσαν να λειτουργήσουν ως προέκταση του εμπορικού σήματος της λίγκας.

Ο Ρούσο έχει περιγράψει τον Στερν ως έναν άνθρωπο με ιδιαίτερη, σχεδόν κρυφή, αγάπη για τα ακίνητα και τις κατασκευές. Αυτή η πλευρά του πρώην επιτρόπου συνέβαλε στη σταδιακή δημιουργία μίας οργανωμένης πολιτικής για τα γήπεδα.

Γύρω στο 2000, το αντικείμενο του Ρούσο μετατοπίστηκε προς τις έδρες των ομάδων. Εκείνη την περίοδο υπήρχε κύμα κατασκευής νέων γηπέδων στο NBA και η λίγκα χρειαζόταν ένα ενιαίο σύνολο βασικών απαιτήσεων. Τότε δημιουργήθηκαν οι πρώτες ολοκληρωμένες προδιαγραφές, οι οποίες κάλυπταν κάθε λειτουργική πλευρά των εγκαταστάσεων.

Οι ίδιοι κανόνες χρησιμοποιήθηκαν αργότερα και στην Κίνα, στο πλαίσιο της προσπάθειας του NBA να ενισχύσει την παρουσία του στη χώρα με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου το 2008. Κατά τη δεκαετία του 2010, η υπηρεσία εγκαταστάσεων πέρασε σε ένα πιο σύνθετο μοντέλο λειτουργίας. Οι ομάδες άρχισαν να ζητούν βοήθεια για την εξέταση συμβάσεων, την αξιολόγηση εταιρειών και την επιλογή αρχιτεκτόνων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα στελέχη της λίγκας συμμετείχαν ακόμη και στις τελικές παρουσιάσεις των υποψηφίων αναδόχων. Με αυτόν τον τρόπο, το τμήμα του Ρούσο απέκτησε για τις εγκαταστάσεις ρόλο αντίστοιχο με εκείνον που έχει το τμήμα επιχειρηματικών και εμπορικών λειτουργιών του NBA. Και οι δύο υπηρεσίες λειτουργούν ως κεντρικές δεξαμενές τεχνογνωσίας, προσφέροντας στις ομάδες πληροφορίες και πρακτικές που δύσκολα θα μπορούσαν να αναπτύξουν αυτόνομα.

Από το Intuit Dome στα νέα γήπεδα τεσσάρων πόλεων

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιρροής του τμήματος ήταν η συμμετοχή του στην αξιολόγηση του Intuit Dome, της νέας έδρας των Λος Άντζελες Κλίπερς.

Ο Ρούσο και η Έριν Σνάιντερς, η οποία εντάχθηκε στην υπηρεσία το 2008 και είναι πλέον ανώτερη αντιπρόεδρος και επικεφαλής εγκαταστάσεων του NBA, εξέτασαν αναλυτικά τα σχέδια του φιλόδοξου έργου. Στο επίκεντρο βρέθηκε μεταξύ άλλων ο κυκλικός πίνακας προβολής πάνω από το παρκέ, μία κατασκευή χωρίς προηγούμενο στην κατηγορία της. Αφού πείστηκαν για τη λειτουργικότητα και τη σκοπιμότητά του, υποστήριξαν το σχέδιο στο εσωτερικό της λίγκας. Η διαδικασία αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί πλέον η υπηρεσία: εξετάζει τις προτάσεις, αξιολογεί τους κινδύνους και, εφόσον κρίνει ότι μία καινοτομία μπορεί να βελτιώσει την εμπειρία, αναλαμβάνει να την υποστηρίξει στα κεντρικά γραφεία του NBA.

Το επόμενο διάστημα ο όγκος των σχετικών έργων αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά. Στην Οκλαχόμα Σίτι έχει δρομολογηθεί νέα έδρα, ενώ αντίστοιχες διαδικασίες βρίσκονται σε διαφορετικό στάδιο στη Φιλαδέλφεια, στο Σαν Αντόνιο και στο Ντάλας.

Κάθε περίπτωση έχει ξεχωριστές οικονομικές, πολεοδομικές και πολιτικές παραμέτρους. Η κατασκευή ενός σύγχρονου γηπέδου συνδέεται με τη χρηματοδότηση, την επιλογή της τοποθεσίας, τις δημόσιες υποδομές, την πρόσβαση των φιλάθλων, τα δικαιώματα αξιοποίησης των γύρω εκτάσεων και τις εμπορικές χρήσεις που θα δημιουργηθούν στην περιοχή.

Ο Ρούσο βρίσκεται ακριβώς στο σημείο όπου συναντώνται οι επιχειρηματικοί στόχοι του NBA με την πραγματικότητα της κατασκευής. Σύμφωνα με τον ειδικό ανάπτυξης γηπέδων Ντέιβιντ Κάρλοκ, μπορεί να μιλήσει τη γλώσσα της παγκόσμιας εμπορικής στρατηγικής που χρησιμοποιείται στα κεντρικά γραφεία της λίγκας, γνωρίζοντας ταυτόχρονα τις πρακτικές δυσκολίες ενός κατασκευαστικού έργου.

Η εμπειρία αυτή είναι κρίσιμη, επειδή τα μεγάλα γήπεδα περνούν συνήθως από διαδοχικές αλλαγές σχεδίων, καθυστερήσεις, αυξήσεις κόστους, διαφωνίες με τοπικές αρχές και επαναδιαπραγματεύσεις συμβάσεων. Η σταθερότητα του Ρούσο έχει μετατρέψει τον ίδιο σε βασικό σύμβουλο τόσο για τις ομάδες όσο και για τα στελέχη της λίγκας.

Παράλληλα, η υπηρεσία του επιβλέπει ζητήματα εγκαταστάσεων σε 18 διεθνή γραφεία του NBA και οργανώνει τακτικές συναντήσεις μεταξύ των γενικών διευθυντών των γηπέδων. Σε αυτές ανταλλάσσονται πληροφορίες για τη λειτουργία, την ασφάλεια, τις τεχνολογικές λύσεις, τις υπηρεσίες προς το κοινό και τα προβλήματα που εμφανίζονται στην καθημερινή διαχείριση.

Το μεγάλο τεστ του NBA Europe

Η δημιουργία του NBA Europe αποτελεί το επόμενο μεγάλο στοίχημα για τον Ρούσο και την ομάδα του. Η λίγκα αναζητεί αγορές, επενδυτές και ομάδες, αλλά ταυτόχρονα εξετάζει τις εγκαταστάσεις που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν τη νέα διοργάνωση.

Η επιλογή των πόλεων εκτιμάται ότι θα βασιστεί περισσότερο στην οικονομική και εμπορική δυναμική κάθε αγοράς και λιγότερο στη σημερινή κατάσταση του γηπέδου της. Αυτό σημαίνει ότι το NBA ενδέχεται να επιλέξει μία σημαντική ευρωπαϊκή πόλη ακόμη και αν η διαθέσιμη εγκατάσταση δεν καλύπτει εξαρχής όλες τις προδιαγραφές.

Σε αυτή την περίπτωση θα απαιτηθούν επενδύσεις για την αναβάθμιση των γηπέδων. Οι παρεμβάσεις μπορεί να αφορούν από τα αποδυτήρια, τον φωτισμό και τις τηλεοπτικές υποδομές έως τους χώρους φιλοξενίας, τις εμπορικές ζώνες, τις θέσεις υψηλών παροχών και την τεχνολογία εξυπηρέτησης των θεατών.

Η αξιολόγηση δεν θα περιοριστεί στη χωρητικότητα. Ένα γήπεδο μπορεί να διαθέτει αρκετές θέσεις, αλλά να υστερεί σε κρίσιμους χώρους εσόδων, όπως οι σουίτες, οι θέσεις υψηλών παροχών, οι χώροι εστίασης και οι ζώνες εταιρικής φιλοξενίας. Μπορεί επίσης να απαιτεί σημαντικές παρεμβάσεις για να υποστηρίξει το επίπεδο τηλεοπτικής παραγωγής που ζητεί το NBA.

Η λίγκα θα χρειαστεί ακόμη να εξετάσει την πρόσβαση, την ασφάλεια, τις υποδομές γύρω από το γήπεδο και τη δυνατότητα διεξαγωγής πολλών εκδηλώσεων μέσα στο ίδιο έτος. Το επιχειρηματικό μοντέλο των σύγχρονων εγκαταστάσεων στηρίζεται στη χρήση τους πολύ περισσότερες ημέρες από όσες περιλαμβάνει το αγωνιστικό πρόγραμμα μίας ομάδας.

Ο Ρούσο εκτιμά ότι η επέκταση του αθλήματος και η αναβάθμιση της εμπειρίας των θεατών θα προκαλέσουν νέες επενδύσεις σε συγκεκριμένες αγορές. Παραδέχεται, πάντως, ότι σε ορισμένες πόλεις η υλοποίηση των έργων θα είναι δυσκολότερη, κυρίως λόγω του κόστους, των περιορισμών στον αστικό χώρο και των χρονοβόρων διαδικασιών αδειοδότησης.

Το NBA εμφανίζεται αισιόδοξο ότι τα εμπόδια μπορούν να ξεπεραστούν. Η αισιοδοξία αυτή στηρίζεται και στην εμπειρία που έχει συγκεντρώσει η υπηρεσία εγκαταστάσεων μέσα από εκατοντάδες έργα σε διαφορετικές αγορές. Για τον Ρούσο, η σημερινή συγκυρία είναι η σημαντικότερη των 30 χρόνων του στη λίγκα. Το NBA βρίσκεται μπροστά σε μία πιθανή διπλή επέκταση: δύο νέες ομάδες στη Βόρεια Αμερική και ένα νέο οικοσύστημα συλλόγων στην Ευρώπη. Η ποιότητα των εγκαταστάσεων θα επηρεάσει άμεσα τα έσοδα, το τηλεοπτικό προϊόν, την εμπορική αξία και τη συνολική εμπειρία των φιλάθλων.

Ο ίδιος αντιμετωπίζει τη δουλειά ως φυσική συνέχεια μιας σχέσης με τις κατασκευές που άρχισε από την εφηβεία του. Ο πατέρας του εργαζόταν επί τέσσερις δεκαετίες ως καθηγητής φυσικής αγωγής, αλλά είχε ιδιαίτερη ικανότητα στις κατασκευές και στις επισκευές. Ο ένας παππούς του ήταν μηχανικός αεροσκαφών και ο άλλος εργάστηκε στη διαχείριση εγκαταστάσεων έπειτα από μακρά θητεία στην Αστυνομία της Νέας Υόρκης.

Ως έφηβος, ο Ρούσο εργαζόταν σε εργοτάξια της Νέας Υόρκης, καθαρίζοντας τους χώρους και παρακολουθώντας με ενδιαφέρον τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζονταν τα κτίρια. Δεκαετίες αργότερα, καλείται να εφαρμόσει αυτή τη γνώση στο μεγαλύτερο πρόγραμμα επέκτασης που έχει εξετάσει το NBA εδώ και πολλά χρόνια. Όταν ρωτήθηκε ποιο θεωρεί το αγαπημένο του γήπεδο στο NBA, η απάντησή του ήταν χαρακτηριστική: «Το επόμενο». Εκτός NBA, ξεχωρίζει το Κο-οπ Λάιβ στο Μάντσεστερ, κυρίως για την ενσωμάτωση των χώρων υψηλών παροχών και τη λεπτομερή πρόβλεψη των αναγκών των καλλιτεχνών.

Η απάντησή του για το αγαπημένο γήπεδο συνοψίζει και τη φιλοσοφία της υπηρεσίας του. Κάθε νέο έργο πρέπει να αξιοποιεί την εμπειρία των προηγούμενων, να διορθώνει τις αδυναμίες τους και να ανεβάζει ακόμη περισσότερο τις απαιτήσεις. Με την επέκταση στις 32 ομάδες και το NBA Europe να βρίσκονται στον ορίζοντα, ο σχεδιασμός των επόμενων εγκαταστάσεων αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της επιχειρηματικής στρατηγικής της λίγκας.

Διαβάστε επίσης:

Νίκες Αρόρα: Ποιος είναι ο δισεκατομμυριούχος της τεχνολογίας που προσφέρει 867 εκατ. ευρώ για την ομάδα του NBA Europe στο Λονδίνο

Το NBA αλλάζει στρατηγική: Απολύσεις για να χρηματοδοτήσει το NBA Europe και τα νέα τηλεοπτικά δικαιώματα

Το NBA Europe μοιράζει 8,6 δισ. ευρώ και αλλάζει για πάντα το ευρωπαϊκό μπάσκετ!