Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού: Η τουριστική ένταση αυξάνεται ταχύτερα από τις διαθέσιμες υποδομές στην Αθήνα – Η εικόνα της αγοράς

Το Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού, το οποίο λειτουργεί μέσω της Αναπτυξιακής Αθήνας, εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο για την καταγραφή της τουριστικής δραστηριότητας και την αξιολόγηση των επιπτώσεών της στις γειτονιές του Δήμου Αθηναίων.

Με την πρώτη επικαιροποίηση της Μελέτης Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας, που πραγματοποιήθηκε το 2024, ο Δήμος Αθηναίων αποκτά πλέον μια συνεχή εικόνα για την πορεία του τουρισμού στην πόλη, αλλά και για τις πιέσεις που δημιουργούνται σε επίπεδο κατοικίας, υποδομών και καθημερινότητας των κατοίκων.

Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, υπογράμμισε ότι η Αθήνα έχει ανάγκη τον τουρισμό, αλλά παράλληλα πρέπει να διατηρεί ζωντανές γειτονιές για τους κατοίκους της.

«Η Αθήνα χρειάζεται τον τουρισμό, αλλά χρειάζεται και γειτονιές που παραμένουν ζωντανές για τους κατοίκους τους. Σήμερα το 60% των τουριστικών κλινών του Δήμου συγκεντρώνεται στην 1η Δημοτική Κοινότητα. Αυτό δείχνει ότι δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε όλες τις περιοχές με τον ίδιο τρόπο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως σημείωσε, το Παρατηρητήριο δίνει για πρώτη φορά τη δυνατότητα συστηματικής παρακολούθησης των επιπτώσεων της τουριστικής ανάπτυξης και αξιολόγησης των μέτρων που εφαρμόζονται.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι η αναστολή νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στις περιοχές όπου εφαρμόζεται έχει περιορίσει την περαιτέρω εξάπλωση του φαινομένου.

Ο τουρισμός ξεπέρασε τα επίπεδα πριν από την πανδημία

Η επικαιροποιημένη μελέτη, η οποία εκπονήθηκε από το τεχνικό γραφείο «Γκοιμίσης και Συνεργάτες», καταγράφει την εξέλιξη της τουριστικής δραστηριότητας στον Δήμο Αθηναίων την περίοδο 2018-2025.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι μετά τη σημαντική υποχώρηση λόγω της πανδημίας, ο τουρισμός όχι μόνο ανέκαμψε, αλλά ξεπέρασε αισθητά τα επίπεδα του 2019.

Το 2025 καταγράφηκαν στον Δήμο Αθηναίων 19.071 μονάδες τουριστικής διαμονής, έναντι 14.288 το 2018. Οι διαθέσιμες κλίνες ξεπέρασαν τις 105.000, παρουσιάζοντας αύξηση 24,3% μέσα στην εξεταζόμενη περίοδο.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανάπτυξη της αγοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης, καθώς οι σχετικές μονάδες ανήλθαν σε 18.769, αριθμός αυξημένος κατά 33,5% σε σχέση με το 2018 και σχεδόν κατά 60% σε σύγκριση με το 2021.

Παράλληλα, η ξενοδοχειακή αγορά συνέχισε να διευρύνεται, με τον αριθμό των ξενοδοχείων να καταγράφει αύξηση 29,1% από το 2018.

Η τουριστική ένταση αυξάνεται ταχύτερα από τις υποδομές

Η μελέτη δεν περιορίζεται στην καταγραφή του αριθμού των καταλυμάτων, αλλά εξετάζει και τη συνολική πίεση που ασκεί ο τουρισμός στον αστικό ιστό.

Οι διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα στην τελευταία οκταετία, σημειώνοντας αύξηση 183,7%, ενώ οι τουρίστες ανά κάτοικο αυξήθηκαν κατά 142,2%.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ένταση της τουριστικής δραστηριότητας στις αθηναϊκές γειτονιές αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από την απλή αύξηση των διαθέσιμων καταλυμάτων, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεχή παρακολούθηση των επιπτώσεων στην κατοικία και στην ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Το ιστορικό κέντρο παραμένει το επίκεντρο των πιέσεων

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση τουριστικής δραστηριότητας εξακολουθεί να καταγράφεται στην 1η Δημοτική Κοινότητα, όπου βρίσκεται περίπου το 60% των συνολικών τουριστικών κλινών του Δήμου.

Στον βασικό τουριστικό πυρήνα παραμένουν περιοχές όπως το Εμπορικό Κέντρο, το Μοναστηράκι, η Πλάκα, ο Ψυρρής, η Κουμουνδούρου, το Μακρυγιάννη, το Θησείο, η περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου – Πλατείας Βάθης, η Καλλιρρόης, το Δουργούτι στον Νέο Κόσμο και η περιοχή της Πλαστήρα στο Παγκράτι.

Ιδιαίτερη αύξηση καταγράφεται στο Εμπορικό Κέντρο, όπου οι μονάδες βραχυχρόνιας μίσθωσης σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα σε οκτώ χρόνια. Παράλληλα, η τουριστική δραστηριότητα επεκτείνεται σταδιακά και σε περιοχές όπως το Κουκάκι και τα Εξάρχεια.

Τα πρώτα αποτελέσματα από την αναστολή νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης

Σημαντικά είναι τα στοιχεία που αφορούν την εφαρμογή της αναστολής έκδοσης νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στην 1η, 2η και 3η Δημοτική Κοινότητα.

Ενώ κατά την περίοδο 2023-2024 η αύξηση των καταχωρήσεων STR κυμαινόταν μεταξύ 18% και 20%, την περίοδο 2024-2025 η άνοδος περιορίστηκε σε ποσοστά από 1,7% έως 5,4%.

Τα δεδομένα αποτελούν την πρώτη ένδειξη ότι το μέτρο λειτουργεί ως μηχανισμός περιορισμού της περαιτέρω ανάπτυξης της αγοράς βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, το υφιστάμενο απόθεμα παραμένει ενεργό, γεγονός που σημαίνει ότι η τουριστική πίεση σταθεροποιείται χωρίς ακόμη να παρουσιάζει ουσιαστική αποκλιμάκωση.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Αναπτυξιακής Αθήνας, Ελισσαίος Σαρμάς, τόνισε ότι η μεγαλύτερη αξία της επικαιροποίησης της μελέτης είναι η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού παρακολούθησης.

Όπως ανέφερε, το Παρατηρητήριο επιτρέπει στον Δήμο να εντοπίζει έγκαιρα τις πιέσεις, να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων και να σχεδιάζει πολιτικές στηριζόμενες σε πραγματικά δεδομένα.

Ο Δήμος Αθηναίων συνεχίζει την τακτική επικαιροποίηση των δεικτών του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού, με στόχο μια ισορροπημένη τουριστική ανάπτυξη που θα ενισχύει την οικονομία της πόλης, χωρίς να υποβαθμίζει την καθημερινότητα των κατοίκων.

 

Διαβάστε επίσης 

Κικίλιας: «Πετύχαμε να μην ανέβουν οι τιμές των ακτοπλοϊκών τα τελευταία 2 χρόνια»

Coca-Cola Hellas: Νέος γενικός διευθυντής για Ελλάδα και Κύπρο ο Gjorgji Hristov

TotalEnergies και Eni προχωρούν στην ανάπτυξη του κυπριακού κοιτάσματος φυσικού αερίου Cronos